انجام بازآفرینی شهری در نیم میلیون واحد مسکونی ظرف یک دهه گذشته
انجام بازآفرینی شهری در نیم میلیون واحد مسکونی ظرف یک دهه گذشته

      سارا ایرانی/ از ابتدای دهه ۹۰ تاکنون، نزدیک به نیم میلیون واحد مسکونی در پهنه‌های فرسوده کشور طی یک دهه گذشته ساخته شده است. در این دهه بیش از ۴۷۹ هزار واحد مسکونی ساخته شده است که بیش از ۲۲۸ هزار واحد از تسهیلات کم‌بهره بانکی تجهیز شده توسط دولت استفاده کرده‌اند […]

 

 

 

سارا ایرانی/

از ابتدای دهه ۹۰ تاکنون، نزدیک به نیم میلیون واحد مسکونی در پهنه‌های فرسوده کشور طی یک دهه گذشته ساخته شده است. در این دهه بیش از ۴۷۹ هزار واحد مسکونی ساخته شده است که بیش از ۲۲۸ هزار واحد از تسهیلات کم‌بهره بانکی تجهیز شده توسط دولت استفاده کرده‌اند که این میزان برابر با ۴۷درصد از کل واحدهای مسکونی تولید شده در بافت است.
این تسهیلات از محل منابع مختلف مانند باقی‌مانده طرح مسکن مهر، تسهیلات تکلیفی و تبصره‌ای بانک‌ها، منابع برداشت‌شده از صندوق توسعه ملی، اوراق مشارکت و مانند آن تجهیز شده‌اند.
شرکت بازآفرینی شهری ایران دراین میان، بنابر گفته مدیرعامل خود، دارای دو وجه سیاست‌گذاری و اجرایی است. در بعد سیاست‌گذاری این شرکت به‌عنوان دبیرخانه دائمی ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار (ستادی که ریاست آن برعهده رئیس‌جمهور است) وظیفه برنامه‌ریزی، شناخت وضع موجود و مطالعات تخصصی، هماهنگ‌کننده اقدامات دستگاه‌های اجرایی، شهرداری‌ها و مدیریت شهری برای هم‌افزایی و یکپارچه‌سازی را برعهده دارد.
مهدی عبوری در اینباره می افزاید: بنابراین برای انجام این مهم وظیفه پایش مستمر اقدامات، جمع‌آوری و پالایش اطلاعات و تولید گزارش‌های ادواری عملکرد دستگاه‌ها نیز برعهده این شرکت قرار داده شده است. از سوی دیگر با توجه به اینکه توسعه و ارتقای زیرساخت‌ها و روساخت‌ها در محلات برعهده دولت و شهرداری‌ها است این شرکت با مشارکت سایر دستگاه‌های اجرایی، مدیریت شهری و شهرداری‌ها پروژه‌های خدمات زیربنایی و روبنایی و توانمندسازی و ارتقای کیفیت زندگی را مدیریت می‌کند.

رویکردهای ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار در سال ۱۴۰۰
در همین زمیه در روزهای اخیر، جلسه بررسی عملکرد سه استان ایلام، اردبیل، فارس و جنوب استان فارس(لارستان) در خصوص وظایف مرتبط با اقدام‌های فرابخشی و بین بخشی ستادها در سال جاری با حضور نمایندگان ادارات کل راه و شهرسازی استان‌های ذکر شده و با مدیریت زهرا اسکندری مدیرکل دفتر ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار برگزار شد.
در این جلسه نمایندگان ادارات کل راه و شهرسازی گزارشی از فعالیت‌های استان در زمینه بازآفرینی شهری ارایه کردند و زهرا اسکندری در خصوص رویکردها و چارچوب برنامه‌های ۱۴۰۰ در ارتباط با برنامه اقدام مشترک با سازمان اجتماعی کشور و بازنگری و تکمیل برنامه موجود، فعال‌سازی ستادهای استانی و شهرستانی و نیز هماهنگی وظایف مرتبط با راهبر و استان نکاتی را تشریح کرد.
اسکندری با اشاره به اقدام‌هایی که اعضای ستاد بازآفرینی شهری باید در سال ۱۴۰۰ انجام دهند،در این خصوص توضیحاتی ارایه کرد و گفت: سال آینده باید گزارش عملکرد شرکت را به هیات دولت ارایه کنیم، برای این منظور چارچوب گزارش در راستای تحقق ماده ۵۹ قانون برنامه ششم توسعه در اختیار ستادهای استان و شهرستان قرار می‌گیرد که بر اساس آن می توانند گزارش عملکرد خود را تنظیم کنند، برنامه زمانی در نظر گرفته شده برای این امر نیمه اردیبهشت است.
او یکی دیگر از رویکردهای سال جاری را که برای سال آینده نیز در اولویت قرار گرفته، هماهنگی و هم‌افزایی با سازمان اجتماعی کشور برشمرد و توضیح داد: سازمان اجتماعی کشور دفاتر تسهیلگری را در ۲۲ استان راه اندازی کرده است، بر اساس جلسات برگزار شده از طریق این سازمان با همه دستگاه‌های مرتبط به استراتژی مشترک رسیده‌ایم.
اسکندری ادامه داد: ما نیز گزارش‌هایی را به شورای اجتماعی ارایه کردیم و در نهایت قرار بر این شد تا سال آینده محله‌هایی که سازمان اجتماعی کشور در آن‌ها دفاتر تسهیلگری دارد در اولویت فعالیت دستگاه‌های مختلف حاکمیتی و دولتی قرار گیرند.
مدیرکل دفتر ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار با تاکید بر این که برای این منظور باید با این دفاتر به طور مرتب جلسه برگزار کنیم، اظهار کرد: همچنین نیاز است تا جلسات ستاد شهرستان برای بررسی برنامه‌های محله‌ای تشکیل و برنامه‌ها تصویب شوند. هدف این است این فعالیت‌ها در ابتدای سال آینده آغاز و زیرساخت‌های مورد نیاز آن از هم اکنون فراهم شود که یکی از این اقدام‌ها هماهنگی با دفتر برنامه و بودجه شرکت است.
اسکندری با بیان این که بعد از تصویب برنامه محلات باید در برنامه اقدام مشترک تقسیم کار صورت گیرد، عنوان کرد: برنامه‌هایی که در برنامه اقدام مشترک قرار ندارند باید تعیین تکلیف شوند.
او افزود: سال آینده برای فعال‌تر شدن ستادها باید هر ۲ هفته یک بار جلسات هماهنگی کوتاهی داشته و آماده تهیه برنامه هفتم شویم. از سوی دیگر انتظار این است، برنامه اقدام مشترک که با همکاری سازمان اجتماعی کشور در حال انجام است را به نتیجه برسانیم، شرکت وظیفه برنامه‌ریزی را بر عهده دارد و باید بتوانیم به خوبی این کار را انجام دهیم.
او یکی دیگر از رویکردهای سال آینده را برخورد «مساله محور» برشمرد و گفت: استان‌ها باید موضوعات کلیدی که با آن مواجه هستند را با ستاد در میان بگذارند و آن را در اولویت سال آینده قرار دهند.
گفتنی است که حجم پروژه‌های جاری بازآفرینی در حال‌حاضر بالغ بر ۷۵۰ پروژه است که تحت پیمان مستقیم این شرکت با پیمانکاران ذی‌صلاح به ارزش قراردادی بیش از ۷۷۰ میلیارد تومان است. با احتساب ارزش عرصه این پروژه‌ها و همچنین سایر هزینه‌های مترتب بر کارفرمایی قراردادهای دولتی قیمت تمام‌شده این پروژه‌ها بیش از ۱۵۰۰ میلیارد تومان است. این اقدام باعث تحریک اقدام مشترک سایر دستگاه‌های اجرایی و تعریف ۲۰۴۵ پروژه به ارزش قراردادی بیش از ۲۲۰۰ میلیارد تومان شده که در محدوده‌ها و محلات هدف در جریان است و هر ساله شاهد افتتاح قسمت قابل‌ملاحظه‌ای از پروژه‌های جاری و آغاز پروژه‌های جدید هستیم. این پروژه‌ها شامل طیف وسیع و متنوعی از اقداماتی چون اجرای شبکه فاضلاب، آبرسانی، روشنایی معابر، بهسازی و جداره‌سازی و کف‌سازی معابر، تا فضاهای آموزشی، ورزشی، انتظامی و درمانی است.
اما در بخش مسکن، وزارت راه و شهرسازی ذیل اقدام ملی تولید مسکن ساخت ۴۰۰ هزار واحد مسکونی را در شهرهای کشور تعهد کرده که از این اقدام ۱۴۵ هزار واحد مسکونی در تعهد شرکت بازآفرینی شهری ایران است. این تعهد به دو بخش تقسیم می‌شود که بخش اول کمک به جریان نوسازی مردمی (خودمالکی) به میزان ۱۰۰هزار واحد است که تاکنون نزدیک به ۳۰درصد این برنامه محقق شده است.
یکی از دستورکارهای اصلی این شرکت تحقق صددرصدی این هدف در سال‌جاری و سال‌آتی است. برای شتاب‌بخشی به این جریان طی تعاملات صورت گرفته با بانک‌های عامل و به‌ویژه بانک مسکن سقف تسهیلات در دو مرحله افزایش یافته و هم‌اکنون در کلانشهرهای کشور این تسهیلات برای سازندگان حرفه‌ای که مقررات ملی ساختمان و استانداردهای کیفی را رعایت می‌کنند به ۲۵۰ میلیون تومان برای ساخت هر واحد مسکونی افزایش یافته که قابل بازپرداخت اقساطی طولانی مدت است.
در بخش دوم ساخت ۴۵ هزار واحد مسکونی به‌صورت مشارکتی یا پیمانکاری در اراضی متعلق به شرکت و اراضی دستگاه‌های دولتی هدف‌گذاری شده است که با برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته این اقدام در شهرهای اهواز و خرم‌آباد آغاز شده است، به زودی در بندرعباس، قم، رشت، شوشتر، چابهار و کرج کلنگ‌زنی حدود ۲۵ هزار واحد را نیز خواهیم داشت و مابقی نیز با اولویت‌بندی کلنگ‌زنی خواهد شد. به ثمر رساندن این طرح ملی مهم‌ترین برنامه شرکت بازآفرینی شهری ایران در سال‌جاری و سال آتی خواهد بود.