خاک در ایران چگونه از دست می‌رود؟
خاک در ایران چگونه از دست می‌رود؟

    درحالی سالانه چندین تن خاک در کشور ما به دلایل مختلف فرسایش، آلودگی، فرونشست و… از بین می‌روند که برای تولید هر یک سانتیمتر از این سرمایه زیستی به ۸۰۰ سال زمان نیاز است. وجود خاک سالم در هر کشوری ضامن حفظ محیط زیست، حیات موجودات زنده و حتی امنیت غذایی است. هوشنگ […]

 

 

درحالی سالانه چندین تن خاک در کشور ما به دلایل مختلف فرسایش، آلودگی، فرونشست و… از بین می‌روند که برای تولید هر یک سانتیمتر از این سرمایه زیستی به ۸۰۰ سال زمان نیاز است. وجود خاک سالم در هر کشوری ضامن حفظ محیط زیست، حیات موجودات زنده و حتی امنیت غذایی است. هوشنگ جزی – مدیرکل دفتر آبخیزداری و حفاظت خاک سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری – در گفت و گو با ایسنا به برخی از عواملی اشاره کرده است که سبب از بین رفتن خاک‌ها در کشور ما می‌شود.
– اولین معضلی که به شدت خاک‌های کشور ما را تهدید می‌کند، فرسایش است. متاسفانه سالانه حدود ۱۶.۴ تن در هکتار خاک در کشور ما فرسایش می‌یابد و یا به مخازن سدها، دریاها و… وارد و از دسترس خارج می‌شود.
– بر اساس آخرین گزارش‌ها سالانه ۲۵۰ میلیون متر مکعب خاک فقط وارد سدهای کشور می‌شود این درحالیست که آمار مشخصی از ورود خاک به دریاها یا سایر اکوسیستم‌های آبی در دسترس نیست.
– علاوه بر فرسایش، آلودگی خاک نیز از دیگر عوامل تهدیدکننده این سرمایه زیستی است. افزایش استفاده از سموم کشاورزی، رها کردن زباله‌ها و مدیریت نکردن پساب سبب آلودگی خاک می‌شود و به‌دنبال آن ارزش زیستی خاک از دست می‌رود.
– فرونشست زمین به دلیل کاهش سطح آب‌های زیرزمینی از موارد دیگری است که سبب می‌شود خاک‌های کشور از دست برود و امکان بازگشت آن به اکوسیستم وجود نداشته باشد.
– قاچاق خاک – که هرچند وقت یکبار اخباری درباره آن منتشر می‌شود – نیز ازجمله دیگر عوامل تهدید خاک در کشور است البته صادرات هرگونه خاک‌های جنگلی و مرتعی ممنوع است و اگر تخلفی در این زمینه صورت گیرد یگان حفاظت سازمان جنگل‌ها با متخلفان برخورد می‌کند.
– به‌طور کلی پتانسیل قاچاق خاک‌های معدنی به دلیل ارزش اقتصادی بیشتر از سایر انواع خاک و نیاز است که دستگاه‌های مسئول در این زمینه نظارت‌های کافی داشته باشند.
– خاک در کشورمان در حالی از بین می‌رود که برای تولید یک سانتیمتر خاک به ۸۰۰ سال زمان نیاز است و زمان زیادی طول می‌کشد که خاک‌های از دست رفته مجدد به اکوسیستم بازگردند.
– یکی از مهمترین راهکارهای جلوگیری از فرسایش خاک، اجرای پروژه‌های آبخیزداری است چراکه با اقدامات آبخیزداری می‌توان سالانه حداقل در هرهکتار ۹ تن فرسایش خاک را کاهش داد.

 

احیای دریاچه ارومیه افتخار دولت است

معاون محیط‌زیست دریایی و تالاب‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست با بیان اینکه احیای دریاچه ارومیه افتخاری برای دولت یازدهم و دوازدهم است، گفت: به‌رغم نظر برخی کارشناسان که معتقد بودند برای احیا دریاچه دیر شده اما با تدبیر و همکاری تمامی وزارتخانه‌ها،توانستیم دریاچه ‌را در مسیر احیا پیش ببریم. احمدرضا لاهیجان زاده در اختتامیه دومین جشنواره محصولات و ایده‌های نوآورانه که امسال به صورت ویدیو کنفرانس برگزار شد، افزود: طرح حفاظت از تالاب‌ها با همکاری ارگان‌های بین‌المللی در سازمان محیط زیست از سال ۸۴ آغاز شد، در آن زمان توانستیم سه تالاب را احیا کنیم اما امروز، طرح جامع ۱۸ تالاب رو به اتمام است. لاهیجان زاده گفت: حدود ۶ سال قبل با دریافت کمک‌های بین‌المللی اولیه و دریافت کمک مالی از دولت ژاپن برنامه‌ها در خصوص احیای دریاچه ارومیه آغاز شد و احیای آن افتخاری است که با همت دولت یازدهم و دوازدهم انجام شد. معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست افزود: برخی کارشناسان معتقد بودند که احیای دریاچه ارومیه دیر شده است اما تدابیر و برنامه‌های خوبی که با همکاری تمامی وزارت‌خانه‌ها از جمله وزارت جهاد کشاورزی با سازمان محیط زیست انجام شد، توانستیم دریاچه ارومیه ‌را در مسیر احیا پیش ببریم که تا بهمن‌ سال جاری پروژه‌های زیر ساختی مربوط به احیا تالاب افتتاح می‌شوند. وی با تاکید بر جلب مشارکت مردم در حفاظت و احیای تالاب‌های کشور، اظهار داشت: فعالیت‌های انجام شده به منظور احیای دریاچه ارومیه منجر به اشتغال ۳۵۰ نفر در مباحث مربوطه، آموزش ویژه ۷۵۰ نفر از زنان روستایی و اشتغال ۵۰۰ نفر از آنان از طریق صندوق خرد اعتبارات روستایی شد که می‌توان گفت این نوع فعالیت ما به نوعی الگو تبدیل شده است. لاهیجان زاده گفت: یکی از مهمترین دستاورد های دولت آگاهی بخشی جوامع محلی بوده که برای همین منظور، جشنواره محصولات و ایده‌های نوآورانه برای جذب شرکت‌های دانش بنیان و مشارکت مردم شکل گرفت، همچنین این جشنواره از سال ۹۸ شروع به کار کرد و ۷۰ ایده به این جشنواره راه یافتند.