با روی کار آمدن جبارعلی ذاکری بهعنوان مدیرعامل این شرکت، شاهد شتاب و تمرکز بیشتر بر توسعه مسیرهای بینالمللی، بهویژه با روسیه، بودهایم. عملکرد راهآهن تحت مدیریت او، نمونهای موفق از تلفیق سیاست، زیرساخت و منافع ملی است.
یکی از مهمترین دستاوردهای ذاکری در مدت اخیر، گسترش همکاری ریلی ایران با روسیه در قالب «کریدور بینالمللی شمال–جنوب» (INSTC) است. این پروژه که هدف آن تسهیل ترانزیت کالا بین روسیه، ایران، هند و دیگر کشورهاست، نقش راهآهن ایران را در نقشه ترانزیتی منطقه پررنگتر کرده است.
در فوریه ۲۰۲۵، ایران و روسیه نقشهراه همکاری در بخش حملونقل و ترانزیت را امضا کردند که شامل مطالعات مهندسی برای تکمیل مسیر ریلی رشت–آستارا نیز بود. این توافق، نشانه واضحی از موفقیت دیپلماسی ریلی است که ذاکری در راس راهآهن آن را پیش میبرد.
همچنین، در دیدار ذاکری با سفیر روسیه در تهران، بر گسترش همکاری در مسیر INSTC تأکید شد؛ او پیشنهاد تشکیل گروه کارشناسی مشترک را داد تا موانع فنی، تعرفهای و سرمایهگذاری این مسیر اصلی ترانزیتی بررسی شود.
مدیریت ذاکری نشان داده است که راهآهن میتواند فراتر از کارکردهای حملونقلی سنتی باشد و به ابزاری برای سیاست خارجی اقتصادی تبدیل شود. در نشست سازمان همکاری شانگهای (SCO)، او بر تقویت همکاری ریلی بین اعضای این سازمان از جمله روسیه تأکید کرد و از ضرورت ایجاد مدل مالی برای جذب سرمایهگذاری در مسیرهای ریلی جدید سخن گفت. این رویکرد باعث میشود ایران به یک هاب ترانزیتی مهم در منطقه تبدیل شود.
توسعه زیرساختهای ریلی نه تنها حملونقل کالا را تسهیل میکند، بلکه برای اقتصاد کشور مزایایی متعددی دارد: کاهش هزینههای ترانزیت، تنوع مسیرها، جذب سرمایهگذاری خارجی و ایجاد فرصت در صنایع لجستیک و حملونقل. ذاکری با نقشهراهی بلندپروازانه اما حسابشده، راهآهن را در قلب این تغییر راهبردی قرار داده است. با وجود پیشرفتهای چشمگیر، چالشهایی نیز پیش روی راهآهن ایران وجود دارد: تأمین مالی خطوط جدید، استانداردسازی زیرساختها، هزینههای نگهداری و ارتباطات بینالمللی. مسیر رشت–آستارا، برای نمونه، نیازمند سرمایهگذاری قابلتوجه است تا به یکی از بخشهای کلیدی INSTC تبدیل شود.
در این زمینه، ذاکری به خوبی اهمیت سرمایهگذاری روسیه و دیگر شرکای بینالمللی را درک کرده است و تلاش کرده توافقهای استراتژیک را با نگاهی بلندمدت تنظیم کند. امضای نقشهراه ترانزیتی در سال ۲۰۲۵ بین ایران و روسیه، نقطه عطفی در این مسیر بود.
علاوه بر آن، ذاکری توجه ویژهای به زیرساخت لجستیکی، استانداردهای بینالمللی و هماهنگی با شرکای منطقهای دارد تا ظرفیت راهآهن ایران به شکل پایدار و ایمن افزایش یابد. بهواسطه تلاشهای جبارعلی ذاکری، راهآهن جمهوری اسلامی ایران در حال تبدیل شدن به یک ابزار مهم در سیاست ترانزیتی و اقتصادی کشور است. دیپلماسی ریلی میان ایران و روسیه نه تنها نشانگر عزم تهران برای استفاده حداکثری از ظرفیتهای جغرافیایی و زیرساختی است، بلکه نویدبخش افقی نوین در ترانزیت منطقهای و همکاری منطقهای.
راهآهن ایران تحت مدیریت ذاکری، پلی استراتژیک برای ارتباط شرق و غرب، جنوب و شمال، محسوب میشود – سرمایهای راهبردی که میتواند سهم کشور را در تجارت بینالمللی ارتقاء دهد. حمایت از این شرکت نهتنها به معنای تقویت زیرساخت حملونقل داخلی است، بلکه سرمایهگذاری در آینده اقتصادی و سیاسی ایران در عرصه منطقهای و جهانی است.
