قتلگاه رویاها
قتلگاه رویاها

      شهلا منصوریه – دبیر گروه اجتماعی / حکایت غم‌انگیز سفر یک خانواده سردشتی به اروپا، این روزها تیتر یک رسانه های جهان شده است. حکایتی که نشان می دهد بسیاری از مهاجران به امید به دست آوردن زندگی راحت تر هرگونه خطری را با هر شرایطی متحمل شوند. پدر و مادر ۳۵ […]

 

 

 

شهلا منصوریه –
دبیر گروه اجتماعی /

حکایت غم‌انگیز سفر یک خانواده سردشتی به اروپا، این روزها تیتر یک رسانه های جهان شده است. حکایتی که نشان می دهد بسیاری از مهاجران به امید به دست آوردن زندگی راحت تر هرگونه خطری را با هر شرایطی متحمل شوند. پدر و مادر ۳۵ ساله ای که گمان می کردند با عبور از کانال مانش سه فرزند خود، پس از مدتی در آرامش و راحتی زندگی خواهند کرد، به همین جهت همه مخاطرات را به جان خریدند تا بتوانند اقامت اروپا را دریافت کنند. غرق شدن قایقی که این پنج عضو خانواده سردشتی، در آن بودند بدترین فاجعه مهاجرت قایقی در کانال مانش را رقم زد. هنوز با گذشت پنج روز از این حادثه از سرنوشت فرزند ۱۵ ماهه این خانواده به نام آرتین خبری نیست. در همین حال، چند نهاد حامی پناهجویان گفته‌اند که این اتفاق باید برای صاحبان قدرت به «زنگ‌ بیدارباش» تبدیل شود.

از مهاجرت غیرقانونی می گوییم اما در حقیقت از قتلگاه رویاها صحبت می کنیم. عنوانی که هیچ اغراقی در آن نیست. نمونه اخیر آن خانواده پنج نفری سردشتی که خطرات ناشی از مهاجرت غیرقانونی را به جان خریدند و به مقصد نرسیدند. خطرات ناشی از مهاجرت غیرقانونی تنها ختم به نابودی رؤیاها نمی‌شود، بلکه صدمات شدید مالی، جانی و روانی را برای مهاجران در پی خواهد داشت.
سونامی مهاجرت چند سالی است که ورد زبان‌ها‌ شده و بسیاری از رفتن صحبت می‌کنند؛ شاید به همین دلیل است که کلاهبرداران و شیادان زمینه را برای اخاذی مناسب می‌بینند و این وسط تنها کسانی که بدون اطلاع و شناخت و حتی هدف، تنها قصد رفتن دارند گزینه مناسبی برای اخاذی شیادان محسوب می‌شوند. در دنیای امروز به وفور با افرادی مواجه می شویم که شرایط زندگی، بیکاری یا نداشتن امید برای ادامه تحصیل، آن ها را وادار می کند که به فکر مهاجرت بیفتند. این پدیده گر چه بسیار سخت و طاقت فرساست اما یکی از بهترین گزینه های روی میز برای فارغ‌التحصیل رشته ‌ها‌ی مختلفی است که در پی کار هستند، گزینه ‌ای که با وجود آینده نامعلوم باز هم برای افرادی که جویای نام هستند و کاری در ایران نمی یابند، به ظن خودشان تنها راه نجات و بقا است.

افزایش مهاجرت
بنابر آمار رسمی آمار مهاجرت ایرانی‌ها از ۱۱ سال گذشته شتاب گرفته و اگرچه در مقطعی کندتر شده، اما دوباره اوج گرفته. در سال‌های اخیر وضعیت اقتصادی به ویژه اوضاع اقتصادی سال‌های ۹۱ و ۹۷ علت بسیاری از مهاجرت‌ها را تشکیل می‌دهد. مثلا طبق تازه‌ترین آمار اداره مهاجرت کانادا، ۸۰۰ هزار ایرانی تبار در کانادا زندگی می‌کنند و معاون وزیر خارجه ایران هم به تازگی گفته در سال‌های اخیر ۴۰۰ هزار ایرانی مقیم کانادا شده اند. به بیان دیگر، نصف ایرانی‌های ساکن کانادا در همین چند سال اخیر به این کشور رفته اند. این در حالی است که طبق آمار تا سال ۱۳۷۰، فقط ۲۴ هزار کانادایی متولد ایران در این کشور زندگی می‌کردند. (به نقل از سایت انتخاب)

مهاجرت یا فرهنگ؟
به گفته یک مدرس دانشگاه؛ فرهنگ مهاجرت هنوز عمومیت پیدا نکرده است، اما این موضوع در قشر جوان تحصیل‌کرده دانشگاهی به‌عنوان یکی از گزینه‌های مهم زندگی در کنار ازدواج مطرح‌شده است. رسول صادقی درباره مهاجرت که کم‌کم در حال تبدیل به یک فرهنگ است، اظهار کرد: مسئولان باید بحث مهاجرت را جدی بگیرند؛ زیرا مسئله سرمایه انسانی در میان است و بخش قابل‌توجهی از این سرمایه نیروی جوان و تحصیل‌کرده کشور ما هستند که عمدتاً از ایران مهاجرت می‌کنند یا این موضوع را در برنامه زندگی‌شان قرار داده‌اند. زمانی که این موضوع تبدیل به موج و جریان شود، بحث فرهنگ مهاجرت اتفاق می‌افتد.
وی ادامه داد: ۹۶ درصد مهاجران ایرانی شاغلان ماهر هستند. از طرفی، براساس آمار‌های OECD در سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۸، بیش از ۵۰ درصد از مشاغل دراختیار ایرانیان مهاجر به سطح مهارت بالا نیاز داشته است.
براساس برآورد مجید حلاج زاده، دبیرکل شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور در سال ۱۳۹۷، حدود ۷ میلیون ایرانی در خارج از کشور با سرمایه حدوداً ۲۴ هزار میلیارد زندگی می‌کردند. موفق‌ترین گروه ایرانیان مهاجر، ایرانیان کالیفرنیا ذکر شده‌اند که به عنوان یک گروه تأثیرگذار مورد توجه جامعه میزبان قرار گرفته و در سیاستگذاری‌های این ایالت نقش مهمی دارند.
از طرفی، بسیاری از ایرانیانی که به کانادا می‌روند، یا نخبه علمی اند یا سرمایه گذار اقتصادی. این موضوع به دلیل شرایطی است که کانادا معمولا برای پذیرش مهاجر اعمال می‌کند. سال ۹۵، برخی منابع آمریکایی اعلام کردند ایران سالانه ۶۰ میلیارد دلار از فرار مغز‌ها زیان می‌بیند.
بسیاری از مهاجران که به کشورهای دیگر مهاجرت می کنند به کارهایی مثل کارگری می پردازند در حالی که خانواده‌هایشان در داخل کشور این تصور را دارند که این افراد خارج از کشور چه زندگی رویایی برای خودشان به هم زده اند! با یک تحقیق میدانی در این خصوص متوجه خواهید شد که از این دست افراد در جامعه امروز به وفور وجود دارند. اگر در کشور‌های مقصد مهاجرین ایرانی، مثل کانادا این موضوع را دنبال کنید پی می‌برید که اتفاقا موج جدید مهاجرین به خارج از کشور غیرنخبه هستند. این افراد حاضرند به‌هرقیمت و با هر خفتی مهاجرت کنند.