علی جعفریان، مشاور عالی و جانشین وزیر بهداشت، در حاشیه بازدید از مرکز انتقال خون وصال، با تأکید بر جایگاه حیاتی سازمان انتقال خون در زنجیره درمان کشور، اظهار کرد: سازمان انتقال خون یکی از ارکان اساسی و محوری نظام سلامت به شمار میرود و ذخایر خون و فرآوردههای خونی، جزو نیازهای استراتژیک و غیرقابلجایگزین کشور هستند.
افتخار ملی؛ تأمین خون با اهدای داوطلبانه
وی با اشاره به داوطلبانه بودن اهدای خون در ایران، افزود: تمام نیاز نظام سلامت کشور به خون و فرآوردههای خونی از طریق مشارکت داوطلبانه مردم تأمین میشود؛ الگویی که در بسیاری از کشورهای جهان وجود ندارد. این سطح از همراهی اجتماعی و تأمین خون بیماران از مسیر اهدای داوطلبانه، یک افتخار ملی محسوب میشود.
لزوم حفظ ذخایر بالاتر از نیاز کشور
مشاور عالی و جانشین وزیر بهداشت با تشریح وضعیت ذخایر خونی کشور، خاطرنشان کرد: ذخایر خون باید دستکم ۲۰ درصد بیش از نیاز مصرفی کشور باشد. در حال حاضر، وضعیت ذخایر در برخی استانها مطلوب و در برخی مناطق با ضعفهایی همراه است. در همین راستا، سازمان انتقال خون توسعه تیمهای سیار برای جمعآوری خون را در دستور کار قرار داده تا توازن ذخایر در سراسر کشور برقرار شود.
بیشترین مصرف خون در معاونت درمان
وی با بیان اینکه خون یک نیاز حیاتی و غیرقابل تعویق است، عنوان کرد: بیشترین میزان مصرف خون مربوط به حوزه درمان است و معاونت درمان وزارت بهداشت نقش اصلی را در این چرخه دارد. وزارت بهداشت با حمایت از سازمان انتقال خون، بهویژه در حوزه نیروی انسانی، میتواند بخشی از چالشهای این سازمان را برطرف کند.
افزایش مراکز فراهمآوری خون در تهران
جعفریان درباره توسعه زیرساختها، اظهار کرد: در حال حاضر تنها یک مرکز فراهمآوری خون در استان تهران فعال است، اما برنامهریزی شده تعداد این مراکز به چهار مجموعه افزایش یابد. این اقدام میتواند روند اهدای خون را تسهیل کند، هرچند اقدامات سازمان نباید صرفاً به توسعه مراکز محدود شود.
چالش دوگانه نیروی انسانی
وی با اشاره به مشکلات منابع انسانی سازمان انتقال خون، گفت: این سازمان از یکسو با کمبود نیرو برای تکمیل چارت فعلی مواجه است و از سوی دیگر، چارت نیروی انسانی آن متناسب با افزایش مأموریتها و گذر زمان توسعه نیافته است. بنابراین وزارت بهداشت بهطور جدی به این موضوع ورود میکند و با همراهی سازمان اداری و استخدامی، مدیریت کمبود نیروی انسانی را دنبال خواهد کرد.
تحریمها و تجهیزات؛ فشار هزینهای بدون اختلال در تأمین
مشاور عالی وزیر بهداشت درباره تأثیر تحریمها بر حوزه انتقال خون، خاطرنشان کرد: اهداکنندگان، بازوان اصلی سازمان انتقال خون هستند و تحریمها هیچ تأثیری بر مشارکت مردم در اهدای خون نداشته است. با این حال، برخی اقلام مصرفی مانند کیسههای اهدای خون و تستهای تشخیصی وارداتی هستند. خوشبختانه تاکنون مشکلی در تأمین این تجهیزات وجود نداشته، اما نوسانات نرخ ارز موجب افزایش قیمت تمامشده و هزینههای جاری شده است.
کمبود پلاسما؛ ریشه چالش آلبومین
وی با اشاره به مصرف فرآوردههای خونی، بیان کرد: خون و پلاکت بهصورت مستقیم در بیمارستانها مصرف میشود، اما پلاسما برای تولید داروهای مشتق از پلاسما کاربرد دارد. در حال حاضر، بخش اندکی از این داروها در داخل کشور تولید و بخش عمدهای در خارج از کشور تأمین میشود. نیاز کشور به پلاسما بیش از میزان موجود است و کمبود آلبومین نیز ریشه در همین کمبود پلاسما دارد.
هدفگذاری برای تأمین یک میلیون لیتر پلاسما
جعفریان در پایان گفت: افزایش ظرفیت پالایشگاههای داخلی پلاسما در دستور کار قرار گرفته است. در حال حاضر دو پالایشگاه فعال هستند که پاسخگوی نیاز کشور نیستند و چند مجموعه دیگر نیز در حال احداث است. کشور به حدود یک میلیون لیتر پلاسما نیاز دارد، در حالی که میزان تأمین فعلی حدود ۶۰۰ هزار لیتر است. توسعه پالایشگاهها و گسترش چرخه ارسال پلاسما، از برنامههای جدی وزارت بهداشت برای جبران این فاصله است.
