ریشه اعتراضات خیابانی را نیز باید در سقوط آزاد اقتصاد و معیشت دید. چندین هفته است که قیمت دلار و سکه طلا و همچنین اقلام خوراکی رو به بالا دارد و معنای این روند، بیارزش شدن پول ملی و همچنین کوچک شدن سفره مردم است. این روزها مردم شب در خانه خود به خواب رفتند و صبح زمانی که از خواب بیدار شدند، با این حقیقت تلخ روبهرو شدند که ارزش پولی که در حسابهای بانکی خود داشتند، چند درصد کاهش یافته و از توان خرید آنان کم شده است و تردیدی نداریم که عامل اصلی این وضعیت، دولت و نظام حکمرانی است.
همانگونه که گزارشگر صدا و سیما در میان بازاریان عصبانی و معترض حاضر شد و گزارش تهیه کرد، انگیزه معترضان سیاسی نیست و دقیقاً اقتصادی و معیشتی است. آنان میخواهند به دولت بفهمانند وقتی اقتصاد نابسامان باشد و قدرت خرید مردم، کم شود، بازاریان نیز زیان میکنند آن هم در شرایطی که قیمت اجاره واحدهای تجاری در بازار تهران نجومی است و مالیاتها نیز بسیار ناعادلانه تعیین میشود.
همچنین لازم است تأکید کنیم دولت چهاردهم نیز مدتها است حل ریشهای این مسائل را فراموش کرده یا خود را به ندیدن و نشنیدن میزند و مردم نیز به خیابان آمدند تا صدایشان شنیده شود.
روز گذشته و پش از اوج گرفتن اعتراضات، مسعود پزشکیان در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «معیشت مردم، دغدغه هر روز من است. اقدامات اساسی برای اصلاح نظام پولی و بانکی و حفظ قدرت خرید مردم در دستور کار داریم. به وزیر کشور مأموریت دادم از مسیر گفتوگو با نمایندگان معترضان، مطالبات برحق آنها را بشنود تا دولت با تمام توان برای رفع مشکلات و پاسخگویی مسئولانه عمل کند.» درخصوص این توییت رییسجمهوری چند نکته را لازم به طرح میدانیم؛ نخست اینکه مسعود پزشکیان نوشتند «معیشت دغدغه هر روز من است» و ما متحیر شدیم چون اتفاقاً از روزی که دولت چهاردهم فعالیت خود را آغاز کرد تا امروز، حتی یک اتفاق خوب برای معیشت مردم نیفتاده است البته اگر جریانات سیاسی همسو با دولت، واریز یارانه و «کالابرگ الکترونیک» را اتفاق خوب تلقی میکنند که ما حرف دیگری نداریم. نکته دوم در توییت ریاستجمهوری این است که از «اسکندر مومنی» خواستند با نمایندگان معترضان گفتوگو کند و مطالبات بحق آنان را بشنود و سوال ما این است که شما چطور رییسجمهوری هستید که هنوز مطالبات مردم را نشنیدهاید ؟
چندین ماه است که بسیاری از گروههای مرجع معتبر و همچنین نخبگان سیاسی و مدیریتی بر این تأکید دارند که باید با غرب مذاکره کنیم و تنش را کاهش دهیم و در نهایت به یک تفاهم برسیم چون در غیر اینصورت هرگز اقتصاد بهسامان نخواهد شد و مشکلات معیشتی مردم حل نمیشود.
نکته مهم بعدی این است که دولت چهاردهم نیز هر گاه سخن از اصلاحات اقتصادی زد، مراد و منظورش افزایش قیمتها بود بدون توجه به تبعات اجتماعی و امنیتی آن و هیچ تضمینی در کار نیست که اصلاحات موردنظر مسعود پزشکیان، چه نتیجهای خواهد داشت ازجمله افزایش قیمت بنزین در میانه اوج مشکلات معیشتی مردم، تصمیمی غلط از سوی دولت بود که تبعات ناگواری بر زندگی بسیاری از مردم خواهد داشت.
در چنین شرایطی پیشنهاد اولیه بودجه دولت که خوشبختانه کلیتِ آن در کمیسیون تلفیق رد شد، به پیچیدهتر شدن فضا کمک کرد. بودجهای که با توجه به شرایط موجود کشور بسیار ناشیانه بسته شده است و لازم است دولت یا مجلس آن را اصلاح کند.
در این بودجه تورم حدود ۵۰ درصد دیده شده و افزایش حقوق کارمندان و کارگران که بخش قابل توجهی از جمعیت کشور را شامل میشود تنها ۲۰ درصد در نظر گرفته شده، مالیاتها تلاش دارد جایگزین درآمد نفتی شود و همین موجب نگرانی عمیش فعالان بخش خصوصی شد و روشن نیست با گرانی فزاینده اقلام اساسی و همچنین لوازم غذایی، مردم چه آیندهای در سال ۱۴۰۵ خواهند داشت.
در چنین شرایطی مردم اعتراض نکنند، چه کنند ؟ اعتراض این روزهای مردم در شهرهای مختلف را نباید اغتشاش نامید و با آن برخوردی قهری داشت، این اعتراضات، واکنش طبیعی شهروندان است به تصمیمات ناصوابی که در سطوح مختلف دولت و مجلس گرفته شده و زندگی را برای آنان دشوار کرده است و استمرار این تصمیمات ممکن است قیامِ گرسنگان را کلید بزند. نکته آخر اینکه لازم است وزیر کشور در بررسی خود متوجه این نکته ساده بشود که مردم تغییر میخواهند چون زندگی را دوست دارند و تا تغییرات در حوزههای کلان اتفاق نیفتد، معیشت و زندگی آنان بهبود پیدا نخواهد کرد.
