آنها جشنوارههای علمی را فرصتی برای تقویت حکمرانی علمی، الگوسازی برای پژوهشگران و نقشآفرینی دانشگاهها در مسئولیت اجتماعی معرفی کردند.
وزیر علوم در سیویکمین جشنواره تحقیقات و فناوری علومپزشکی رازی، عنوان کرد:
جشنوارههای علمی؛ حلقه مفقوده میان علم و سیاستگذاری
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با تأکید بر اینکه جشنوارههای علمی و پژوهشی نباید صرفاً به آیینهای نمادین و تقدیرهای تشریفاتی محدود شوند، گفت: این رویدادها باید نقش واقعی خود را در تقویت حکمرانی علمی و جهتدهی به سیاستگذاریهای کشور ایفا کنند.
به گزارش جمله، حسین سیماییصراف در سیویکمین جشنواره تحقیقات و فناوری علومپزشکی رازی که در مرکز همایشهای بینالمللی ابوریحان دانشگاه شهیدبهشتی برگزار شد، با ابراز خرسندی از حضور در جمع پژوهشگران برجسته علومپزشکی، اظهار کرد: هرچند تقدیر از دانشمندان خود اقدامی ارزشمند است، اما اگر بخواهیم پاسدار علم باشیم، باید تکریم عالمان را از سطح مراسم فراتر ببریم؛ چراکه منزلت دانشمندان در فرهنگ دینی و تمدن ایرانی جایگاهی رفیع دارد، هرچند در این زمینه کوتاهیهایی نیز صورت گرفته است.
وی یکی دیگر از کارکردهای مهم جشنوارههای علمی را الگوسازی برای پژوهشگران جوان دانست و افزود: این رویدادها میتوانند در سیاستگذاریهای کلان علمی کشور اثرگذار باشند؛ بهویژه در شرایط کنونی که رویکرد حاکم بر دولت، با برخی دورههای گذشته متفاوت است و رئیسجمهور بهطور جدی به حکمرانی علم باور دارد.
وزیر علوم با تأکید بر ضرورت اعتماد به علم، خاطرنشان کرد: اثربخشی دستاوردهای علمی زمانی محقق میشود که نظام حکمرانی، صدای علم را بشنود. اگر این صدا زودتر شنیده میشد، بسیاری از بحرانهای زیستمحیطی، اجتماعی و حتی سلامت که امروز با آن مواجه هستیم، شکل نمیگرفت.
وی با اشاره به نگاه رئیسجمهور به دانشگاه و پژوهش، بیان کرد: رئیسجمهور اعتقاد راسخی به تحقیقات و دانشگاه دارد و انتظار دارد نهاد علم، مسئولیت اجتماعی خود را بپذیرد و نقش مؤثرش را در حل مسائل کشور ایفا کند.
سیماییصراف در ادامه با تاکید کرد: پژوهشگر نسل امروز باید علاوه بر حرکت در مرزهای دانش، دغدغه حل مسائل اجتماعی و ملی را نیز داشته باشد، البته نباید از ارزش ذاتی تولید علم و تحقیقات بنیادی غافل شد.
وی با انتقاد از نگاههای افراطی و تفریطی به علم، اظهار کرد: در برخی دورهها مسئولیت اجتماعی علم نادیده گرفته میشود و در برخی دیگر، ارزش علم صرفاً به کارکرد مستقیم آن تقلیل مییابد؛ تا جایی که درباره رشتههایی مانند فلسفه، تاریخ یا ریاضیات پرسیده میشود چه فایدهای دارند، در حالی که این علوم، بنیان توسعه علمی و فناوری هستند.
وزیر علوم با اشاره به تناقضهای موجود در قوانین و برنامهها، گفت: از یکسو در برنامهها سرانه تولید مقاله تعیین میشود و از سوی دیگر، ارزیابی پژوهشگران بر اساس مقاله مورد انتقاد قرار میگیرد؛ در حالی که میانگین تولید مقاله در سطح جهانی به مراتب بالاتر از این اعداد است.
وی تصریح کرد: مقاله، اختراع، نوآوری و فناوری به خودی خود ارزشمند است، اما دو کارکرد اصلی دارد؛ یکی توسعه دانش و حضور در شبکه جهانی علم و دیگری حل مسائل جامعه؛ فلذا علومپزشکی خوشبختانه در حوزه اثربخشی اجتماعی، کارنامهای قابل دفاع دارد و تأثیر آن در زندگی مردم همواره ملموس بوده است.
سیماییصراف در پایان با قدردانی از جامعه پزشکی کشور، گفت: پزشکان در دورههای مختلف، از جنگ و حوادث طبیعی گرفته تا همهگیری کرونا، با فداکاری و ایثار در کنار مردم ایستادهاند و خدمات آنان شایسته قدردانی است.
محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزشپزشکی، عنوان کرد:
پژوهش مسئلهمحور؛ حلقه مفقوده تصمیمسازیها
محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزشپزشکی، این رویداد را فاخرترین جشنواره حوزه سلامت کشور دانست و اظهار کرد: جشنواره رازی هم نماد افتخار علمی و هم انگیزهای برای جوانان و بستری برای برنامهریزی دقیقتر در مسیر آینده نظام سلامت است.
وی با اشاره به تجربه تلخ استفاده از بمبهای شیمیایی در دوران دفاع مقدس، افزود: این سلاحها بر پایه پژوهشهایی تولید شد که جهتگیری آنها خیر عمومی نبود و نتیجه آن آسیب مستقیم به انسانها شد؛ تجربهای که نشان میدهد علم بدون اخلاق میتواند در مسیر تخریب قرار گیرد.
وزیر بهداشت، درمان و آموزشپزشکی با تأکید بر ضرورت جهتدهی پژوهشها به سمت حل مسائل کشور، خاطرنشان کرد: بخشی از ناترازیها و چالشهای موجود، حاصل تصمیماتی است که بدون پشتوانه علمی و نظر کارشناسی اتخاذ شده است.
وی تصریح کرد: در حوزه سیاستگذاری سلامت، کارشناسانی حضور داشتهاند که بحرانها را از نزدیک تجربه کردهاند، اما نظرات آنها در فرآیند تصمیمسازی نادیده گرفته شد و طبیعی است که این بیتوجهی، عوارضی برای نظام سلامت به همراه داشته باشد.
ظفرقندی در ادامه تاکید کرد: آنچه امروز نیاز داریم، تمکین به پژوهشگران و اعتماد واقعی به کارشناسان است؛ حل مسائل کشور باید به اهل علم سپرده شود و تصمیمها بر پایه شواهد علمی اتخاذ شود.
وی با اشاره به معضل آلودگی هوا، بیان کرد: سالانه حدود ۵۰ هزار نفر در کشور بر اثر پیامدهای ناشی از آلودگی هوا جان خود را از دست میدهند و این موضوع نیازمند پژوهشهای هدفمند و بینرشتهای است.
وزیر بهداشت، درمان و آموزشپزشکی در ادامه عنوان کرد: باید با نگاه علمی در حوزههایی مانند خودرو، موتورسیکلت، انرژیهای پاک و بهویژه انرژی خورشیدی بررسی کنیم که چه اقداماتی میتواند این بحران را کاهش دهد.
وی تأکید کرد: در کنار پیشرفتهای قابل توجه کشور در حوزههایی مانند درمانهای سلولی، ژنی و ژنتراپی، لازم است مسائل اجتماعی و فرهنگی نیز بهصورت کارشناسی ارزیابی و در سیاستگذاریها لحاظ شود.
ظفرقندی با بیان اینکه مسائل کلان کشور بهصورت جزیرهای قابل حل نیست، اظهار کرد: موضوعاتی مانند آب، انرژی و سلامت باید در کنار هم دیده شوند تا بتوان تصمیمهای درست و پایداری اتخاذ کرد.
وی با اشاره به سرمایهگذاری گسترده کشورهای منطقه در حوزه علومپزشکی، بیان کرد: این رقابت برای ما هم هشدار است که در صورت غفلت عقب میمانیم و هم انگیزهای است برای پیشتازی با تکیه بر خلاقیت، ابتکار و همدلی.
وزیر بهداشت، درمان و آموزشپزشکی در ادامه خاطرنشان کرد: با وجود تحریمها و محدودیتهای بینالمللی، تجربه تاریخی کشور نشان داده است که محدودیتها میتوانند به محرکی برای نوآوری و راهگشایی تبدیل شوند.
وی با تأکید بر مدیریت هوشمند منابع مالی، عنوان کرد: در شرایط محدودیت اعتبارات، اولویتبندی پژوهشها اهمیت ویژهای دارد و هر ریال سرمایهگذاری پژوهشی باید بیشترین اثرگذاری را بر سلامت مردم داشته باشد.
ظفرقندی بیان کرد: این اولویتبندی به معنای تمرکز بر کاهش بار بیماریها، ارتقای پیشگیری، توسعه فناوریهای سلامت، تحقیقات دارویی و تجهیزاتی است که قابلیت پاسخگویی به نیازهای ملی را دارند.
وی تصریح کرد: تصمیمگیریهای پژوهشی باید مبتنی بر شواهد و چشمانداز بلندمدت نظام سلامت باشد تا هر تلاش علمی بیشترین منفعت را برای جامعه به همراه آورد.
وزیر بهداشت، درمان و آموزشپزشکی در ادامه ارتباط دانشگاه با صنعت را ضرورتی عملیاتی دانست و اظهار کرد: دانشگاه و صنعت دو بال توسعه علمی و فناوری هستند و باید هماهنگ عمل کنند تا نتایج پژوهشی سریعتر به راهحلهای عملی تبدیل شود. وی افزود: این ارتباط نهتنها منابع مالی و امکانات تولید را فراهم میکند، بلکه مسیر تجاریسازی، خلق ثروت و دسترسی به بازار را نیز هموار میسازد.
ظفرقندی در ادامه تأکید کرد: کاهش بروکراسی اداری و تسهیل فرآیندها در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی، شرط لازم برای تمرکز و آرامش پژوهشگران است.
وزیر بهداشت، درمان و آموزشپزشکی با اشاره به ضرورت توسعه همکاریهای علمی بینالمللی، خاطرنشان کرد: همکاری با دانشگاهها و مراکز علمی جهان میتواند تحریمها را کماثر کرده و جایگاه ایران را در عرصه علمی بینالمللی تقویت کند.
وی خطاب به پژوهشگران حوزه سلامت، بیان کرد: شما چراغهای روشن مسیر رشد و تعالی کشور هستید و هر مقاله، آزمایش و ایده نو، آینده سلامت را تضمین و نسلهای آینده را امیدوار میکند.
ظفرقندی در پایان گفت: وزارت بهداشت خود را موظف میداند در تقویت زیرساختها، حمایت از پروژههای اولویتدار و ایجاد پل ارتباطی میان دانشگاه و صنعت، حامی پژوهشگران باشد تا نظام سلامت کشور مقاومتر، عادلانهتر و نوآورانهتر شکل بگیرد.
