آنچه که در بیمارستان ایرانمهر تهران رخ داد و تقاضای معاون وزیر از مادر بیماری که از بندرعباس به امید معالجه فرزندش آمد اما معاون وزیر از وی پنج سکه بهعنوان زیرمیزی خواست در حقیقت نوک کوه یخ است که بخش اعظم آن زیر بستر جامعه پنهان است و دیده نمیشود.
مدتها است رسانهها بهویژه در استانهای مختلف از بدعتی به نام زیرمیزی گزارش میدهند و نهاد مسئول در این بخش یعنی دانشگاههای علوم پزشکی و همچنین وزارتخانه متبوع، سکوت میکند و حتی برخی نیز علناً ادعا میکنند پزشکان حق دارند زیرمیزی بگیرند چون تعرفه درمان، پایین است و اگر جلوی این کار گرفته شود، پزشکان متخصص از کشور مهاجرت میکنند و آسیبی جبرانناپذیر به این بخش وارد میشود.
در پاسخ به این افراد لازم است بگوییم اگر حقیقتاً چنین است و تعرفهها کارشناسیشده نیست، نباید راهِ دزدی پوشیده را باز نگه داشت و قانون و همچنین شأن و اعتبار جامعه شریف پزشکی الزام میکند نرخ تعرفهها عادلانه شود.
نکته دوم در پیوند با نرخ تعرفهها نیز این است که در سال جاری، این نرخها تغییر کرده و به رقم واقعی خود نزدیک شده است و حتی در سوی مقابل موجبات ناخشنودی اکثریت جامعه را به همراه داشته است که میگویند ویزیت پزشک متخصص و برخی اعمال جراحی و خدمات پاراکلینیکی، بیش از توان قاطبه مردم است. افزون بر همه موارد گفته شده مگر تعرفه اعلام شده چه اندازه کم و کسری دارد که پزشک متخصصی که معاون وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است برای یک عمل جراحی، تقاضای پنج سکه بهار آزادی از بیمار میکند، سکهای که امروز حدود یکصد و بیست میلیون تومان قیمت دارد و پنج عدد از آن حدود ششصد میلیون تومان میشود ؟
همچنین وقتی کار به جایی میرسد که معاون وزیر و فردی در آن جایگاه که باید اخلاق را بیش از دیگر همکاران خود رعایت کند، آشکارا و بدون واهمه از بیمار چنین تقاضایی دارد و سوگند پزشکی خود را زیر پا میگذارد و میگوید اگر پنج سکه را مهیا نکنی باید در بیمارستان دولتی تجریش ۴سال در نوبت عمل بمانی، باید گفت موضوع تنها مالی و اقتصادی نیست و ما با یک بحران اخلاقی مواجه هستیم.
نکته بسیار مهم بعدی که باید مورد توجه دستگاه قضایی و همچنین نهادهای نظارتی باشد این است که این فرد یا همکاران وی چند بار موفق به گرفتن چنین مبالغی بهعنوان زیرمیزی از همراهان بیمار شدند که در این مورد، ناموفق ماندند و فرد موضوع را رسانهای کرد ؟
اگر اقدام قضایی مناسب برای این پرونده که پای معاون سابق وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در میان است، صورت نگیرد و به مردم اطلاعرسانی نشود، چه بسا دیگر پزشکانِ زیرمیزی بگیر با خود فکر کنند تا امروز ارقام ناچیزی به عنوان زیرمیزی از بیماران مطالبه میکردند و بهتر است از امروز به بعد، زیرمیزی خود را بهصورت سکه طلا یا دلار و یورو مطالبه کنند.
رهبر انقلاب چند سال قبل و با اشاره به برخی مشکلات حوزه درمان خطاب به مدیران و کارکنان این بخش گفته بودند: «كاري كنيد بيمار جز درد و رنج بيمارياش، ناراحتي ديگري نداشته باشد» اما امروز شاهد هستیم گرانی دارو و کمیاب بودن برخی اقلام دارویی، کمبود پزشکان متخصص در بسیاری از شهرهای دور از مرکز و همچنین تقاضای زیرمیزی در ارقام سنگین، به مشکل بیماری اضافه شده است.
در کتاب «گلستان سعدی» حکایتی آمده است به این مضمون که انوشیروان پادشاه ساسانی که به عدالت و توجه به رعیت، شُهره است، با ملازمانِ خود در شکارگاهی صَید کباب کردند و نمک نداشتند. پادشاه غلامی را به روستا فرستاد تا نمک بیاورد اما به غلام خود تأکید کرد که: «نمک به قیمت بستان تا رسمی نشود و ده خراب نگردد.»
ملازمانِ سلطان پرسیدند از این مقدار اندک نمک چه آسیبی ممکن است به مردم برسد ؟ انوشیروان گفت: «بنیادِ ظلم در جهان اوّل اندکی بودهاست هر که آمد بر او مَزیدی کرده تا بدین غایت رسیده»؛
اگر ز باغِ رعیّت مَلِک خورد سیبی
برآورند غلامانِ او درخت از بیخ
وقتی معاون وزیر از بیمار خود پنج سکه بهعنوان زیرمیزی مطالبه میکند و وقیحانه میگوید اگر تهیه نکنید باید چند سال در بیمارستان دولتی نوبت بمانید، روشن است که دیگر پزشکانی که نگاه اخلاقی ندارند و سوگندنامه خود را از یاد بردهاند، چه مبالغی درخواست خواهند کرد.
