هنوز معلوم نیست هدف این اقدام چه بوده، اما در ایران همین ویژگی ساده به جنجالی بزرگ تبدیل شد. حالا اگر در پروفایل یک کاربر ایرانی نام کشوری خارجی نمایش داده شود، یعنی او برای ورود به توییتر از فیلترشکن استفاده کرده و مثلاً به سرور آلمان وصل شده است. در مقابل، اگر نام ایران دیده شود یعنی اینترنت فرد «بدون فیلتر» است؛ موضوعی که برای مردم عادی شاید حساسیت زیادی نداشته باشد اما درباره شخصیتهای مشهور ماجرا کاملاً متفاوت است.
تناقض گفتار و واقعیت چهرههای مخالف رفع فیلتر
اینکه برخی مسئولان دسترسی بدون محدودیت دارند، موضوع تازهای نیست. اما از آنجایی که بعضی چهرهها با جدیت با آزادسازی اینترنت مخالفت میکنند، افشا شدن «سفید بودن» اینترنتشان پرسشبرانگیز شده است. بهعنوان نمونه، در این بهروزرسانی مشخص شد که اینترنت حمید رسایی، نماینده تهران، فیلتر نیست؛ در حالی که او پیشتر در مناظرهای با جلال رشیدی کوچی، چندینبار تأکید کرده بود که از اینترنت بدون فیلتر استفاده نمیکند. دلیل این ادعا روشن است: او از مخالفان سرسخت رفع فیلترینگ به شمار میرود.
در همین بررسیها روشن شد که اینترنت سعید جلیلی و امیرحسین ثابتی نیز «سفید» است. در میان چهرههای غیرسیاسی نیز Internet بدون فیلتر المیرا شریفیمقدم و همچنین اکانت صرافی نوبیتکس توجه کاربران را جلب کرد.
از آن طرف، نمونههای معکوس نیز دیده شد؛ مثل اینکه اینترنت یوسف پزشکیان، فرزند رئیسجمهور، «فیلتر» است و او مانند مردم عادی از VPN استفاده میکند. همچنین فیلتر بودن اینترنت علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، برای بسیاری عجیب بود.
واکنش دولت به موج اعتراضها
پس از بالا گرفتن بحثها، علی احمدنیا، رئیس امور اطلاعرسانی دولت، در ایکس اعلام کرد که دولت چهاردهم قصد دارد «خط سفید» را که از دورههای قبل وجود داشته، بهطور جدی بازنگری کند. بررسی حساب خود او نشان داد که احمدنیا نیز از دسترسی بدون فیلتر برخوردار است. او سپس توضیح داد که این امتیاز از دوران وزارت آذری جهرمی و بهعنوان مدیرمسئول یک رسانه برایش فعال بوده و حتی درخواست کرده بود فهرست کاربران دارای اینترنت سفید بهطور عمومی اعلام شود.
ورود مجلس به ماجرا
نمایندگان مجلس نیز بیتفاوت نماندند. آنها در جلسه علنی، گزارش کمیسیون صنایع و معادن درباره لزوم تحقیق و تفحص از عملکرد سامانههای مدیریت گذرگاه داده و مقابله با ابزارهای عبور از فیلتر را بررسی کردند و سرانجام با شروع این تحقیق و تفحص موافقت شد.
کنایه آذری جهرمی به صاحبان اینترنت بدون فیلتر
محمدجواد آذری جهرمی، وزیر پیشین ارتباطات، هم با انتشار متنی در کانال تلگرامیاش به اینترنت طبقاتی واکنش نشان داد. او با لحن طعنهآمیز خطاب به دارندگان اینترنت سفید نوشت که «این نعمت را برای خودتان نگه ندارید» و اینترنتتان را با مردم هاتاسپات کنید تا «ثواب» ببرید.
جهرمی همچنین یادآوری کرد که در دولت قبل، زمانی که ضرغامی پیشنهاد ارائه سیمکارت بدون فیلتر به گردشگران را داده بود، او از این طرح حمایت کرده و استدلالش این بوده که اگر میلیونها سیمکارت آزاد دست گردشگران باشد و آنها اینترنتشان را به دیگران بدهند، عملاً فیلترینگ از کار میافتد. از نگاه او، ضرغامی ناخواسته راهحل عملی پایان فیلترینگ را مطرح کرده بود.
این اتفاق بار دیگر نارضایتی عمومی از ادامه فیلترینگ را شعلهور کرد. همزمان کمپینی با عنوان «خط ۹۰ میلیون ایرانی را سفید کنید» شکل گرفت. هنوز روشن نیست چرا روند آزادسازی اینترنت با چنین تعللی روبهروست، اما بسیاری معتقدند اگر قرار باشد وضع یکپارچه شود، احتمالاً «اینترنتهای سفید» بسته میشود نه اینکه فیلترها برای همه برداشته شود. تجربه نشان داده دسترسی آزاد زمانی به مردم داده میشود که دیگر مطالبهای از آن جنس وجود نداشته باشد و برای حاکمیت تبدیل به امتیاز سیاسی نشده باشد.
- نویسنده : سایه برین
