حتی در مرحله دوم به قدرت رسیدن آنان در تابستان ۱۴۰۰ نیز وزیر دفاع پاکستان یکی از نخستین رجال سیاسی نظامی کشورهای منطقه بود که به کابل رفت و با رهبران طالبان دیدار کرد و پیشبینی میشد طالبان با پاکستان مناسبات سیاسی و دیپلماتیک خوبی برقرار کند و با جمهوری اسلامی ایران وارد چالش شود.
امروز چهار سال از به قدرت رسیدن طالبان و تشکیل امارت اسلامی طالبان سپری شده است اما مناسبات سیاسی آنان با تهران مطلوب و به دور از تنش و درگیری بود و بارها با پاکستان دچار چالش و حتی درگیری شدید نظامی شدند.
ریشه این درگیریها به تحریکِ طالبانِ پاکستان برمیگردد که با طالبان افغانستان مشترکات دینی و ایدئولوژیک دارند و همچنین تحریکِ طالبانِ پاکستان با دولت مرکزی در اسلامآباد مبارزه مسلحانه دارد و برخی اخبار حکایت از حضور رهبر این جنبش در افغانستان دارد، خبری که کابل آن را رد کرده است.
در پی انفجار انتحاری خونین روز گذشته در اسلامآباد که جان دستکم دوازده نفر را گرفت، دولت پاکستان اعلام کرد کشور در وضعیت جنگی قرار دارد انفجاری که در مجاورت دادگاه مرکزی اسلامآباد رخ داد و بیش از سی تن کشته و یا زخمی شدند. در ساعات آغازین پس از این انفجار گروهی وابسته به طالبان پاکستانی ابتدا مسئولیت حمله را پذیرفت اما سخنگوی رسمی تحریک طالبان پاکستان هرگونه دخالت در این انفجار انتحاری را رد کرد.
این نخستین حمله بزرگ در پایتخت پاکستان طی بیش از یک دهه گذشته است و نشانهای از بازگشت موج جدید خشونت و شورش در سراسر کشور به شمار میرود.
«محسن نقوی» وزیر کشور پاکستان درخصوص این حمله گفت: مهاجم قصد ورود به ساختمان دادگاه را داشت اما در ورودی خود را منفجر کرد آن هم در شرایطی که دهها وکیل، قاضی و متهم در زمان انفجار داخل مجموعه حضور داشتند. برابر اعلام منابع رسمی مهاجم نیز در محل کشته شد.
این حمله زنگ خطر تازهای برای امنیت پاکستان به صدا درآورده است چرا که تا پیش از این، خشونتهای شبهنظامی عمدتاً در مناطق مرزی غربی کشور و نزدیک به مرز افغانستان متمرکز بود. اسلامآباد، پایتخت آرام و سبز با جمعیتی حدود یک میلیون نفر، میزبان نهادهای دولتی، سفارتخانهها و سازمانهای بینالمللی است و ناامنی این شهر تبعات سیاسی ویرانگری برای دولت پاکستان دارد.
«خواجه آصف» وزیر دفاع پاکستان اعلام کرد: کشور در وضعیت جنگی قرار دارد و تأکید کرد: هرکس فکر میکند جنگ فقط در مناطق مرزی در جریان است، باید حمله امروز را بیدارباشی برای کل پاکستان بداند.
«شهباز شریف» نخستوزیر پاکستان، بدون ارائه مدرک، هند را به تحریک این حمله و افغانستان را به پناه دادن به مهاجمان متهم کرد اما دهلینو این اتهام را بیاساس و بیپایه خواند.
طی هفتههای اخیر، تنشها میان پاکستان و افغانستان به اوج رسیده بود و دو کشور حملات متقابل علیه هم انجام داده بودند. اسلامآباد، حکومت طالبان افغانستان را متهم به حمایت و پناه دادن به رهبران تحریک طالبان پاکستان میکند؛ اتهامی که کابل همواره رد کرده است.
با شکست گفتوگوهای میان دو کشور که با میانجیگری قطر و ترکیه انجام میشد، اسلامآباد اعلام کرد: طالبان افغانستان فقط وعدههای توخالی داده و هیچ اقدامی علیه تحریک طالبان پاکستان نکرده است. در مقابل، طالبان افغانستان با صدور بیانیهای حملات در اسلامآباد و دانشکده نظامی را محکوم کرده است.
نظامهای سیاسی جدید که در قرن بیستم در سراسر جهان و همچنین در آسیا، ظهور کردهاند همواره تلاش داشتهاند با کشورهای همسایه خود، «پیمان حُسن همجواری» امضا کنند و مناسبات دیپلماتیک خوبی با هم داشته باشند اما پاکستان گویا محروم از این ظرفیت است به این دلیل که در مرزهای شرقی خود با هندوستان همسایه است و در مرزهای شمالی و غربی خود نیز با ایران و افغانستان همسایه است و طی دو سال اخیر با هر سه کشور وارد درگیری نظامی شده است.
هرچند درگیری پاکستان با جمهوری اسلامی ایران از سرِ بیتوجهی دو طرف بود و خیلی زود به آشتی و ادامه دوستی ۷۰ ساله منجر شد اما درگیری این کشور با هندوستان و افغانستان هر از گاهی تکرار میشود و هر بار با میانجیگری بازیگران منطقهای و جهانی خاتمه میپذیرید بدون آنکه این خصومت را پایانی باشد.
