پیک پنجم کرونا در کمین سلامت روان کودکان
پیک پنجم کرونا در کمین سلامت روان کودکان

کرونا تنها جنبه های سلامت جسمانی کودکان را هدف قرار نمی دهد بلکه ساحت های اجتماعی‌ و روانی آنها را نیز متأثر می کند. انزوای اجتماعی و دوری از تعاملات نیز رهاوردی دیگر از سوی کرونا برای کودکان به شمار می رود که سلامت روان آنها را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. یک […]

کرونا تنها جنبه های سلامت جسمانی کودکان را هدف قرار نمی دهد بلکه ساحت های اجتماعی‌ و روانی آنها را نیز متأثر می کند. انزوای اجتماعی و دوری از تعاملات نیز رهاوردی دیگر از سوی کرونا برای کودکان به شمار می رود که سلامت روان آنها را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.
یک روانشناس و مدرس دانشگاه بر این باور است که کودکان در دوران کرونا از نظر روحی و روانی آسیب پذیرتر می شوند اما این بیماری افزون بر پیامدهای منفی، جنبه های مثبتی هم دارد و والدین می توانند تهدیدهای کرونا را به فرصتی طلایی برای کودکان خود تبدیل کنند.
ساناز چراغی با بیان اینکه کرونا سبک زندگی فردی و اجتماعی عموم مردم را تغییر داده است، اظهار کرد: نزدیک به‌ یک سال و نیم از آغاز شیوع بیماری کرونا می گذرد. گذشت زمان باعث شده که مردم خودشان را با شرایط وفق دهند و به مرحله پذیرش برسند.
وی افزود: در حال حاضر خانواده ها مانند روزهای آغازین شیوع این بیماری که در سردرگمی به سر می بردند، رفتارهای استرس زا و پرتنشی از خود بروز نمی دهند و کودکان نیز توانسته اند در این مدت با محدودیت های قرنطینه و شرایط به وجود آمده سازگاری بهتری پیدا کنند.
چراغی ادامه داد: هرچند همه گیری ویروس کرونا زندگی روزمره کودکان را مختل کرد اما شیوع این بیماری جنبه های مثبتی هم داشت. یکی از جنبه های مثبت کرونا این بود که موجب افزایش تاب آوری در نسل جدید شد.
وی تاب آوری را ظرفیتی برای مقاومت در برابر استرس و بحران دانست و تصریح کرد: مهارت تاب آوری یکی از مهارت هایی است که در نسل جدید نسبت به نسل قدیم کمتر مشاهده می شود. نسل قدیم هنگام رو به رو شدن با مشکلات و شرایط دشوار، قدرت تحمل و تاب آوری بالایی داشت. اما نسل جدید به دلیل اینکه بخش عمده ای از نیازهایش توسط خانواده تأمین می شود، تاب آوری کمتری دارد. با این حال کرونا موجب افزایش این مهارت در کودکان و نسل جدید شد.
او با اشاره به اینکه کرونا موجب تقویت مهارت پذیرش در کودکان شد، گفت: مهارت پذیرش از دیگر مهارت های ضروری برای رویارویی با مشکلات زندگی است که در دوران کرونا شاهد تقویت این مهارت در کودکان بودیم. هرچند در اوایل بروز این بیماری اغلب مردم افسرده، نگران و سردرگم بودند اما در حال حاضر به مرحله پذیرش این بیماری رسیده اند.
وی با اعتقاد به اینکه همدلی توانایی درک احساس و تجربه دیگران است، گفت: همدلی به این معناست که فرد بتواند در موقعیت های مختلف خود را جای دیگری بگذارد و دنیا را از چشم او ببیند. همچنین فرد احساس دیگران را درک کند و پاسخ مناسب به آن احساس بدهد. این درحالی است که همدردی به معنای هیجانی رفتار کردن در شرایط سخت است و بیشتر معنی دلسوزی و گاهی اوقات ترحم را در خود دارد.
وی با بیان اینکه رفتار مسئولانه از شاخص های یک انسان سالم در جامعه محسوب می شود، گفت: ایجاد حس مسئولیت پذیری در کودکان از دیگر مهارت هایی است که می توانیم به تقویت آن در دوران کرونا بپردازیم. با توجه به اینکه گسترش کرونا در فصل تابستان موجب تعطیلی اماکن تفریحی شده است و بچه ها اوقات بیشتری را در خانه سپری می‌کنند، خانواده می تواند در طول این مدت نقش بسزایی در ایجاد حس مسئولیت پذیری در کودکان ایفا کند.
چراغی عنوان داشت: برای تقویت حس مسئولیت پذیری می بایست به تقسیم وظایف در خانه متناسب با سن کودکان‌ بپردازیم و برخی مواقع مسئولیت برنامه ریزی روزانه را به عهده کودکان بگذاریم. این کار باعث می شود کودکان برنامه ریزی کردن و مسئولیت پذیری را یاد بگیرند.
وی به راهکارهایی برای سرگرم کردن کودکان در دوران قرنطینه اشاره کرد و گفت: در دوران کرونا یکی از وظایف مهم والدین ایجاد سرگرمی برای کودکان است تا فرزندان آنها بتوانند به خوبی این شرایط را پشت سر بگذارند و از محیط ایجاد شده لذت ببرند.
این استاد دانشگاه گفت: بازی در خانه با وسایل ساده تأثیر بسزایی در افزایش خلاقیت کودکان دارد. کافی است از کودکان بخواهیم که با وسایل دور ریختنی یا بدون استفاده یک وسیله جدید ابداع کنند. ساختن یک وسیله جدید موجب افزایش خلاقیت و اعتماد به نفس در کودکان می شود.
چراغی افزود: در حال حاضر خانواده ها با معضلات اقتصادی رو به رو هستند. خانه نشینی و مشکلات مالی در شرایط کنونی منجر به افزایش مشاجرات خانوادگی شده است.
وی اظهار داشت: در گذشته والدین محدودیت ها و قوانینی را برای استفاده صحیح فرزندانشان از اینترنت و گوشی موبایل اعمال می کردند اما گسترش بیماری کرونا و خانه نشینی موجب شد که اعمال این محدودیت ها از سوی اکثر والدین نادیده گرفته شود و این مسئله هم‌ آسیب های روحی و روانی زیادی را برای کودکان به دنبال داشته است.
چراغی بر لزوم تلاش والدین برای تغییر سبک زندگی کودکان تأکید کرد و گفت: والدین باید شرایط‌ لازم را جهت کسب آمادگی کودکان‌ برای بازگشت به دوران عادی در زمان پساکرونا مهیا کنند. در واقع آنها باید زمان حضور کودکان در فضای مجازی و فعالیت فرزندان خود در شبکه های اجتماعی را مدیریت کنند و با بهره گیری از تکنیک حساسیت زدایی منظم، سبک و سیاق زندگی کودکان را به دوران قبل از کرونا بازگردانند.
وی بیان کرد: با شیوع کرونا دور هم جمع شدن های خانوادگی و دوستانه که تا پیش از این به عنوان سبکی از زندگی ایرانی به شمار می رفت، به اقدامی ضد پروتکل های بهداشتی تبدیل شد.