از استیضاح همتی تا استعفای فرزین 
از استیضاح همتی تا استعفای فرزین 
بازار ارز و طلا همچنان صعودی است آن هم صعودی پرشتاب و در شرایطی که چند ماه قبل برخی کارشناسان خبر از احتمال رسیدن دلار به یکصد و پنجاه هزار تومان در عید 1405 می‌دادند، به‌نظر می‌رسد طی همین چند روز آینده این پیش‌بینی محقق شود و کار به نوروز نکشد. 

تیم اقتصادی دولت و به‌طور خاص رییس‌کل بانک مرکزی همانند بسیاری از شهروندان تماشاگر بودند و هیچ طرحی ارائه نکردند و در این میان خبر احتمال استعفای «محمدرضا فرزین» بالا گرفت و برخی رسانه‌ها همچنین نوشتند مسعود پزشکیان قرار است با استعفای رییس‌کل بانک مرکزی موافقت کند و حتی از افرادی چون «اصغر ابوالحسنی»‌، «علی دیواندری»، «حجت‌الله صیدی»، «داود دانش‌جعفری»، «کوروش پرویزیان»‌، «شاهپور محمدی» و «اسماعیل لله‌گانی» به‌عنوان گزینه‌های مطرح برای جانشینی فرزین نام برده می‌شود.

ظاهراً آنچه که دولت، مجلس و دایره حکمرانی متوجه آن نیستند و یا نمی‌خواهند به آن توجه کند این است که بودن یا نبود فرزین در جایگاه ریاست کل بانک مرکزی، هیچ سهمی در افزایش دلار و سقوط ریال ندارد.

اساساً اقتصاد مانند یک اورگانیسم زنده عمل می‌کند و شرایط را می‌فهمد و بیش از حضور محمدرضا فرزین در بانک مرکزی یا «سید علی مدنی‌زاده» وزارت اقتصاد، به برنامه‌ها نگاه می‌کند.

نگاه و نظر ما این است که همین بودجه پیشنهادی دولت برای سال ۱۴۰۵ طی چند روز اخیر دلار را بیش از قبل به بالا متمایل کرده و پس از فرزین هم این فرایند استمرار خواهد داشت فارغ از این‌که چه کسی رییس‌کل بانک مرکزی باشد.

برای فهم بهتر موضوع لازم است به جدال مجلس با دولت در روزهای منتهی به ۱۲ اسفند سال گذشته برگردیم. در آن روزها نمایندگان با هدف مهار قیمت دلار پیگیر طرح استیضاح عبدالناصر همتی بودند و در نهایت در روز ۱۲ اسفند موفق شدند به هدف خود برسند اما آیا افزایش نرخ دلار، متوقف شده بود ؟ پاسخ منفی است.

بسیاری از مدیران ارشد دولتی و همچنین نمایندگان هنوز متوجه نیستند که شرایط اقتصاد ملی خوب نیست و دلیل اصلی و ریشه‌ای آن را باید در حوزه سیاست خارجی و روابط بین‌الملل جست‌وجو کرد ضمن این‌که ما هم قبول داریم برخی کم‌کاری و همچنین سوءاستفاده‌های داخلی هم وجود دارد اما این عوامل، فرع است و نمی‌تواند تا این حد موجبات کاهش ارزش ریال را فراهم کند.

نمی‌توان با دنیا در تنش بود و تحت تحریم‌های آمریکا و همچنین شورای امنیت سازمان ملل قرار داشت و مسیرهای صادرات و واردات و تجارت آزاد را بست و توقع رشد ارزش ریال را نداشت.

همچنین رابطه بسیار مستقیمی بین «رکود تورمی» و فرار سرمایه‌گذاران و نرخ پایین سرمایه‌گذاری خارجی و بی‌اعتباری اقتصاد ملی وجود دارد و در چنین شرایطی، نه از دست فرزین نه فرد دیگری که با وی جایگزین می‌شود کاری ساخته نیست.

«مسعود پزشکیان» حدود یک‌سال قبل در دیدار با فعالان رسانه ضمن انتقاد از نحوه بودجه‌ریزی گفت: «تا دلت بخواهد موسسات و بنیادهایی داریم که هیچ برون‌دادی ندارند و پول به این‌ها می‎دهیم. خب چرا باید به این‌ها پول بدهیم در حالی که معیشت مردم را نمی‌توانیم تامین کنیم. وی در همین جلسه گفت: در حالی که در تأمین معیشت مردم با مشکل روبه‌رو هستیم، منابع مالی صرف امور دیگری می‌شود.

امروز مسعود پزشکیان دقیقاً همان مسیر را رفته و برای بسیاری از نهادهایی که به قول خودش هیچ برون‌دادی ندارند، بودجه‌های هزار میلیاردی اختصاص داده است و وقتی اوضاع چنین است چرا توقع داریم دلار و طلا افزایش ساعت‌به‌ساعت نداشته باشند و چرا رییس‌جمهور فکر می‌کند اگر استعفای محمدرضا فرزین را قبول کند و فردی دیگر را به جای وی بگمارد، افسار به گردن دلار زده خواهد شد ؟

دولت، بسیاری از نمایندگان مجلس و همچنین کارشناسان حوزه اقتصاد و بازار به‌خوبی می‌دانند ریشه بی‌ثباتی‌های اقتصادی در کجا است و همچنین می‌دانند وقتی یک الگو در حال اجرا است، رفتن یک مدیر و آمدن مدیر جدید در حالی که موظف است همان کهن‌الگو را دنبال کند، مشکل را حل نمی‌کند اما آن اندازه با مردم صداقت ندارند که به آن‌ها بگویند.

نکته آخر این‌که ما نیز می‌دانیم نظم حاکم بر دنیا عادلانه و اخلاقی نیست اما باید قبول کنیم که ما نمی‌توانیم این نظم را برهم بزنیم و تا امروز هم به‌رغم هزینه‌هایی که کردیم و زیان‌هایی که متحمل شدیم، توفیقی نداشتیم و کار به جایی رسید که اقتصاد کشور به تنش‌هایی دچار شد که خارج از توان بسیاری از مردم است و دولت باید برای جلوگیری از این فرایند کاری بکند.