سحر تاجبخش مسلمان، معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان هواشناسی کشور، در نشستخبری نهمین نمایشگاه حملونقل، لجستیک و صنایع وابسته، با ارائه تازهترین آمار و تحلیلهای هواشناسی کشور، درباره وضعیت خشکسالی و بارشها هشدار و با بیان اینکه حتی سامانههای با بارشهای بیش از ۲۰۰ میلیمتر به صورت نقطهای در زمستان در برخی مناطق کشور فعال خواهند شد، اظهار کرد: امروز با مفاهیمی همچون خشکسالی کشاورزی و هیدرولوژی مواجهیم که به موضوع آبهای زیرزمینی بازمیگردد. حتی اگر بارشهای خوبی دریافت کنیم، مشکلات گذشته سبب شده تا این نوع خشکسالیها به راحتی جبران نشوند.
بارورسازی ابرها؛ واقعیت یا آرزو؟
وی درباره بارورسازی ابرها، گفت: در این زمینه هدفگذاری و فعالیت علمی اهمیت دارد، اینکه با بارورسازی ابرها بتوانیم مشکلات آبی و بحرانهایی که در برخی شهرها، از جمله تهران، با آن مواجهیم را حل کنیم، هنوز پاسخی ندارد. بنابراین سازمان بینالمللی هواشناسی، افزایش بارش از طریق بارورسازی ابرها را توصیه یا منع نمیکند؛ یعنی در جهان این روش هنوز بهصورت عملیاتی پذیرفته نشده است.
خشکسالی شش ساله و منابع آب زیرزمینی
معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان هواشناسی کشور در ادامه با اشاره به وضعیت خشکسالی در شش سال اخیر، خاطرنشان کرد: اکثر منابع تأمین آب شرب کشور از آبهای زیرزمینی است و در سال آبی گذشته ۸۰ درصد بارشها زیر نرمال بود. پاییز امسال نیز همین وضعیت ادامه داشت تا نیمه آذر ماه که سامانههای پاییزی و زمستانی وارد کشور شدند.
سامانههای اخیر و هشدار قرمز
وی تصریح کرد: فعالیت این سامانهها در چند استان بارشهای خوبی به دنبال داشته است و سامانه اخیر که منجر به صدور هشدار قرمز برای چهار استان شد، تا جمعه فعال خواهد بود. چرا که تاکنون بیشترین میزان بارشها در جزیره لاوان با ۱۵۱ میلیمتر ثبت شده و پس از آن بندر خمیر بیشترین بارش را داشته است.
پیشبینی بارشهای سنگین جنوب کشور
تاجبخش مسلمان درباره پیشبینی سامانههای بارشی آتی، عنوان کرد: از پنجشنبه، بیستوهفتم آذر ماه شاهد تقویت یک چرخند دیگر در جنوب ایران خواهیم بود که تا جمعه ادامه دارد و بعد از ظهر پنجشنبه تا شب بارشهای سنگینی را به دنبال خواهد داشت.
وضعیت بغرنج دریاچه ارومیه
وی در خصوص دریاچه ارومیه، یادآور شد: وضعیت بغرنج این دریاچه تنها ناشی از تغییر اقلیم نیست و مدیریت نامناسب منابع آبی نیز نقش دارد. چنانچه منابع آب ورودی و حقابه دریاچه به درستی تأمین نشود، مشکلات دوباره وخیم خواهد شد. سامانه بارشی قبلی کمتر از ۳۰ میلیمتر بارندگی در حوزه دریاچه ارومیه داشته و سامانه اخیر فعالیت خاصی در این منطقه نداشته است.
کاهش تراز آب دریای خزر
رئیس سازمان هواشناسی کشور کاهش تراز آب دریای خزر را متاثر از تغییر اقلیم، افزایش تبخیر و کمبارشیها دانست و اطهار کرد: در اجلاس اخیر کشورهای همسایه دریای خزر بررسی تراز آب دریا در دستور کار قرار گرفت و طی تفاهمنامهای با کشور قزاقستان مقرر شد سازمانهای هواشناسی دو کشور روی این موضوع همکاری کنند.
تغییر اقلیم و افزایش دما
وی افزود: تغییر اقلیم ناشی از افزایش دماست و افزایش گازهای گلخانهای و استفاده از سوختهای فسیلی باعث گرمتر شدن جو شده است. در سطح جهانی، این تغییرات پدیدههایی مانند طوفانهای سیلآسا و گرد و خاک را ایجاد کرده است.
روند گرمشدن کشور
تاجبخش مسلمان با استناد به آمار ۵۰ ساله کشور، خاطرنشان کرد: بهطور میانگین در هر دهه دمای کشور ۰.۴ درجه سانتیگراد افزایش یافته و هماکنون دمای کشور بالاتر از میانگین بلندمدت است. انتظار میرود در روزهای پیش رو، دمای مناطقی از کشور از جمله تهران به کمتر از صفر برسد و افزایش دما در تابستان آینده محسوستر خواهد بود. همچنین احتمال بهار زودرس وجود دارد.
موقعیت جغرافیایی ایران و سازگاری تاریخی با خشکی
وی با اشاره به موقعیت جغرافیایی ایران، بیان کرد: ایران کشور پر بارشی نیست و در کمربندی بیابانی جهان واقع شده است؛ بنابراین سابقه تاریخی سازگاری با خشکی را داریم.
مدیریت آب، ضرورت فراتر از بارشها
معاون وزیر راه و شهرسازی در پایان، تاکید کرد: بارشهای اخیر به معنای پایان خشکسالی نیست و برای جبران خشکسالیهای هیدرولوژیک، نیازمند سالهای پربارش متعدد هستیم. همچنین بخش زیادی از آب بارشهای اخیر بدون مدیریت وارد دریاها شده است؛ بنابراین بازچرخانی آب، استفاده از آب خاکستری، مدیریت آب در پاییندست، ذخیرهسازی و بهرهگیری از فناوریهای نوین ضرورت دارد.
