به‌سوی آرامش، شفافیت و بلوغ سازمانی در سایه همدلی صنفی
به‌سوی آرامش، شفافیت و بلوغ سازمانی در سایه همدلی صنفی
در ماه‌ها و سال‌های اخیر، سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره جمهوری اسلامی ایران—که باید نماد خرد، آرامش و پشتیبان سلامت روان جامعه باشد—متأسفانه درگیر آسیب‌هایی شده است که هم ساختار درونی آن را فرسوده و هم اعتماد عمومی نسبت به آن را متزلزل ساخته است. این وضعیت، نه‌تنها روان‌شناسان، بلکه مراجعان، دانشجویان و حتی سایر نهادهای مرتبط را با پرسش‌هایی جدی درباره کارآمدی و ثبات این نهاد مواجه کرده است.

آسیب‌شناسی وضعیت موجود
بررسی شرایط موجود نشان می‌دهد که این تنش‌ها ریشه در عوامل متعددی دارد:
دوگانگی در مدیریت و برداشت‌های متفاوت از مقررات انتخاباتی و آیین‌نامه‌ها
خلأ شفافیت در روندهای اجرایی و تصمیم‌سازی‌ها
دخالت برخی نهادهای بیرونی در فرآیندهای داخلی سازمان
نبود ساز وکارهای مؤثر و ساختاریافته برای گفت‌وگوی حرفه‌ای درون‌سازمانی
کاهش حس امنیت، آرامش حرفه‌ای و مشارکت در میان اعضای صنف
سردرگمی مراجعان و بدنه علمی نسبت به مشروعیت و ثبات سازمان
تمامی این موارد، در نهایت منجر به افت سرمایه اجتماعی سازمان شده‌اند. سازمانی که باید مرجع تخصصی، حرفه‌ای و اخلاقی باشد، امروز خود نیازمند بازسازی و بازآرایی نهادی است.

اکنون زمان ترمیم و بازگشت به خرد جمعی است
صدور رأی دیوان عدالت اداری، گرچه فصل‌الخطاب قانونی شمرده می‌شود، اما نباید به نقطه پایان گفت‌وگو یا بازسازی تبدیل شود. اگرچه مرجع قانونی تکلیف را روشن کرده، اما آنچه اکنون بیش از همه اهمیت دارد، ترمیم اعتماد، تقویت مشارکت و بازگرداندن سازمان به مسیر شفافیت، دموکراسی و کارآمدی است.
ما به مدیریتی بالغ، با سعه‌صدر، پذیرای نقد و آماده برای گفت‌وگوی سازنده نیاز داریم—نه مدیریتی معطوف به حذف یا تقابل.

راهکارهای پیشنهادی برای عبور از بحران
برای بازسازی سازمان، پیشنهاد می‌شود:
۱٫ بازنگری فوری در آیین‌نامه‌های انتخابات، عضویت و نظارت
۲٫ ایجاد سامانه شفاف اطلاع‌رسانی از تصمیمات شورای مرکزی و ارکان سازمان
۳. برگزاری نشست‌های منظم با حضور نمایندگان طیف‌های مختلف صنفی
۴٫ توسعه سازوکارهای پاسخگویی مستقیم به دغدغه‌های اعضا
۵٫ تشکیل کمیته حقیقت‌یاب مستقل برای بررسی منشأ بحران اخیر و ارائه گزارش به اعضا
۶٫ راه‌اندازی کارگروه اصلاح ساختار و تدوین منشور اخلاق حرفه‌ای مشترک میان طیف‌ها
دعوتی برای آشتی، نه حذف؛ برای بلوغ، نه تقابل
ما—اعضای این نهاد علمی و اخلاق‌محور—باید به این باور برسیم که تنها از دل بحران است که می‌توان بذر اصلاح را کاشت. این مهم، مستلزم عبور از مرزهای تنگ جناحی، پذیرش مسئولیت جمعی و بازگشت به روحیه همفکری و رشد درون‌سازمانی است.
بنده به‌عنوان عضوی کوچک از خانواده بزرگ روان‌شناسی ایران، امیدوارم همه ما—مدیران، اساتید، روان‌شناسان، دانشجویان و مراجعان—در این برهه حساس با نگاهی واقع‌گرایانه، ولی امیدمحور، به بازسازی این نهاد کمک کنیم.
نه برای پیروزی یک طیف بر دیگری، بلکه برای اعتلای روان‌شناسی و بازگشت اعتماد عمومی به سازمانی که می‌تواند و باید الگوی انسجام، آرامش و بلوغ حرفه‌ای در کشور باشد.
ما می‌توانیم؛ اگر بخواهیم، بشنویم و باهم بمانیم.
به امید آرامش و سلامت روان جامعه ایران
و ایرانی

  • نویسنده : دکتر علی اکبر خادمی / عضو سازمان نظام روانشناسی و مشاوره ایران