پرسپولیسِ اوسمار ویرا با امیدهای فراوان پا به تبریز گذاشت. تغییر روی نیمکت، نتایج امیدوارکننده در لیگ و ثبت آمار قابل قبول از حیث امتیازگیری، فضای مثبتی میان هواداران ایجاد کرده بود. سرمربی برزیلی در دومین دوره حضورش روی نیمکت پرسپولیس، شروعی فراتر از انتظار داشت و خیلی زود از نظر میانگین امتیاز از دوران وحید هاشمیان عبور کرد. همین مسئله باعث شد بسیاری، جام حذفی را نخستین آزمون جدی اوسمار برای تثبیت جایگاهش بدانند. آزمونی که خیلی زود به پایان رسید.
پرسپولیس در ۹۰ دقیقه مسابقه، نمایشی محافظهکارانه و کمریسک ارائه داد. آمار یک ضربه در چارچوب در وقت قانونی، بهتنهایی گویای همه چیز است. تیمی با ادعای قهرمانی، حتی در شرایطی که بازی به وقت اضافه کشیده شد و حریف ۱۰ نفره شد، نتوانست جریان مسابقه را کاملاً در اختیار بگیرد. این ناکامی در استفاده از برتری عددی، نه به داوری مربوط است و نه به بدشانسی؛ بلکه به ضعف در طراحی پلن دوم و سوم بازمیگردد.
اوسمار ویرا در لحظات بحرانی، بیشتر به حفظ ساختار فکر کرد تا افزایش ریسک. پرسپولیس در وقتهای اضافه، با وجود مالکیت نسبی توپ، فاقد خلاقیت در یکسوم پایانی بود. وینگرها در دوئلهای فردی ناکام ماندند، مهاجم نوک از جریان بازی خارج شد و خط هافبک، توان تزریق سرعت و غافلگیری را نداشت. نتیجه آن شد که بازی به ضربات پنالتی کشیده شد؛ جایی که پرسپولیس در سالهای اخیر، بارها در آن لغزیده است.
پنالتیها برای پرسپولیس دیگر یک شانس نیست، بلکه به یک نقطه ضعف مزمن تبدیل شده است. دومین حذف از سه حذف اخیر سرخها در جام حذفی، در ضربات پنالتی رقم خورد. این تکرار، پرسشهای جدی درباره آمادگی روانی بازیکنان، انتخاب پنالتیزنها و حتی تمریننشدن سناریوی ضربات مرگ و زندگی ایجاد میکند. تیمی که مدعی قهرمانی است، نمیتواند هر بار سرنوشت خود را به امید خطای حریف در پنالتیها گره بزند.
نگاهی به کارنامه پرسپولیس در سه فصل اخیر جام حذفی، تصویر روشنی ارائه میدهد. حذف مقابل آلومینیوم اراک، شکست برابر سپاهان و حالا وداع زودهنگام مقابل تراکتور. در این بازه زمانی، بهترین دستاورد پرسپولیس رسیدن به مرحله یکهشتم نهایی بوده است. آماری که برای پرافتخارترین تیم یک دهه اخیر فوتبال ایران، غیرقابل قبول به نظر میرسد. این افت، نشانهای از تغییر اولویتها یا فرسودگی ذهنی در رقابتهای تکحذفی است.
در سوی دیگر ماجرا، حذف پرسپولیس پیامدهای رقابتی مهمی نیز دارد. استقلال که فصل گذشته قهرمان جام حذفی شد، حالا این فرصت را دارد تا فاصله خود را از حیث تعداد قهرمانیها افزایش دهد. سپاهان نیز با پنج عنوان قهرمانی، میتواند در صورت موفقیت در این دوره، خود را به یکقدمی پرسپولیس برساند. به بیان دیگر، جام حذفی در حال تبدیلشدن به میدانی است که رقبا در آن پیشرفت میکنند و پرسپولیس عقب میماند.
واکنش هواداران نیز قابل تأمل است. مرور نظرات ثبتشده نشان میدهد روایت واحدی درباره این حذف وجود ندارد. گروهی داوری را مقصر میدانند و به اشتباهات تأثیرگذار اشاره میکنند. عدهای دیگر عملکرد فنی بازیکنان، بهویژه مهرههای هجومی را زیر سؤال میبرند و برخی هم ترجیح میدهند حذف از جام حذفی را با تمرکز بر لیگ توجیه کنند. این شکاف روایتی، نشانهای از نبود یک پاسخ شفاف و قانعکننده از سوی کادر فنی و مدیریت باشگاه است.
واقعیت این است که جام حذفی برای پرسپولیس دیگر یک اولویت عملی نیست، حتی اگر در حرف چنین نباشد. ترکیب محتاطانه، مدیریت محافظهکارانه بازی و ناتوانی در ضربهزدن در لحظات حساس، همگی نشان میدهند که این تیم هنوز راهحل مشخصی برای مسابقات تکحذفی ندارد. تا زمانی که این معضل ساختاری برطرف نشود، حذفهای زودهنگام ادامهدار خواهد بود.
قهرمانی پرسپولیس در جام حذفی ۰۲-۱۴۰۱، حالا بیشتر شبیه نقطه پایانی یک دوره است تا آغاز تداوم موفقیت. جامی که روزگاری سکوی بازگشت بود، امروز به نماد ناکامی تبدیل شده و اگر فکری اساسی برای آن نشود، این طلسم عجیب میتواند سالها گریبانگیر سرخها باقی بماند.
