رئیس بیمارستان سوانح و سوختگی شهید مطهری با انتقاد از نحوه اطلاعرسانی عمومی درباره پیشگیری از سوختگی، گفت: هشدارهای مرتبط با سوختگی زمانی پخش میشوند که مخاطب چندانی پای تلویزیون نیست و این مسئله اثربخشی پیامهای پیشگیرانه را به شدت کاهش میدهد. به گفته وی، برنامههایی که صرفاً ضبط شده و در ساعات کمبیننده روی آنتن میروند، نمیتوانند نقش مؤثری در کاهش آسیبها ایفا کنند.
به گزارش جمله، مصطفی دهمردهئی، رئیس بیمارستان سوانح و سوختگی شهید مطهری با تأکید بر اینکه اولویت رسانهملی باید کاهش آسیبهای اجتماعی باشد، اظهار کرد: صداوسیما اگر خدمت به مردم را هدف قرار داده، باید هشدارهای حیاتی را در ساعات پربیننده پخش کند، نه نیمهشبها.
آموزش پیشگیری؛ حلقه مفقوده مدارس
وی در ادامه از کمکاری آموزشوپرورش در نهادینهسازی آموزشهای پیشگیرانه انتقاد کرد و افزود: آموزش پیشگیری از سوختگی باید از دوره دبستان آغاز شود، اما با وجود پیگیریهای طولانی، حتی ثبت و اجرای روز ملی پیشگیری از سوختگی پس از گذشت بیش از یک دهه هنوز به شکل کامل عملیاتی نشده است.
رئیس بیمارستان سوانح و سوختگی شهید مطهری نقش جامعه و رسانهها را در این مسیر کلیدی دانست و خاطرنشان کرد: تولید محتوای مؤثر، هدفمند و قابل فهم در فضای مجازی میتواند خلأ آموزش رسمی را تا حدی جبران کند.
بحران تخت و تجهیزات در بیمارستانهای سوختگی
وی با اشاره به مشکلات ساختاری مراکز درمانی سوختگی، عنوان کرد: بیمارستانهای سوختگی کشور با کمبود جدی تخت استاندارد، تجهیزات تخصصی و نیروی انسانی مواجهاند. در بخش دولتی حتی یک تخت استاندارد سوختگی وجود ندارد و در بخش خصوصی نیز هزینهها به قدری بالاست که عملاً بسیاری از بیماران توان استفاده از آن را ندارند.
دهمردهئی در ادامه بیان کرد: پذیرش بیمار سوختگی در مراکز خصوصی نیازمند پیشپرداختهایی است که گاه به حداقل ۵۰۰ میلیون تومان میرسد؛ عددی که برای اغلب خانوادهها غیرقابل تأمین است.
روزانه ۳۰ عمل جراحی، با حداقل امکانات
وی با اشاره به حجم بالای خدمات درمانی در بیمارستان شهید مطهری، اظهار کرد: روزانه بین ۲۰ تا ۳۰ عمل جراحی سوختگی در این مرکز انجام میشود و سالانه حدود ۵ تا ۶ هزار عمل جراحی در دستور کار قرار دارد. بسیاری از این جراحیها پیچیده، زمانبر و نیازمند امکانات پیشرفته هستند.
رئیس بیمارستان سوانح و سوختگی شهید مطهری در ادامه عنوان کرد: با وجود محدودیت تخت و تجهیزات، تلاش مجموعه بر این است که بیشترین خدمات ممکن با کمترین هزینه به بیماران ارائه شود.
درمان سوختگی؛ بار سنگین بر دوش خانوادهها
وی با تأکید بر پرهزینه بودن درمان سوختگی، اظهار کرد: درمان صرفاً به بستری محدود نمیشود و شامل خدماتی مانند لباسهای تخصصی، تجهیزات ویژه، روانپزشکی، مددکاری اجتماعی، فیزیوتراپی و مراقبتهای ویژه است.
دهمردهئی با اشاره به پایین بودن تعرفههای دولتی، خاطرنشان کرد: بسیاری از خدمات عملاً باید رایگان ارائه شود تا فشار مالی بر بیماران کاهش یابد؛ با این حال، کمبود منابع باعث شده بیماران شهرستانی و خانوادههای آنها با مشکلات جدیتری روبهرو شوند.
بیمارستان جدید؛ امید تازه برای درمان سوختگی
وی از افتتاح بیمارستان جدید سوانح و سوختگی باب الحوائج با ۱۶۰ تخت اختصاصی خبر داد و گفت: این مرکز بر اساس استانداردهای بهترین بیمارستانهای اروپایی طراحی شده و حتی توان پذیرش بیمار تا دو برابر ظرفیت اسمی خود را دارد.
رئیس بیمارستان سوانح و سوختگی شهید مطهری در ادامه بیان کرد: تجهیزات اصلی خریداری شده و تنها چالش باقیمانده، تخصیص بخشی از بودجه برای تکمیل نهایی تجهیزات است. بنابراین این بیمارستان میتواند بهعنوان مرکز بحران تهران نقشآفرینی کند.
اتاق عمل مستقل برای هر تخت؛ نزدیک به استاندارد جهانی
وی افزود: طراحی اتاق عمل مستقل برای هر تخت، وجود بخشهای کامل ICU، امکانات درمان فیزیکی و روانی، این بیمارستان را به استانداردهای جهانی نزدیک میکند و میتواند نقش مؤثری در کاهش مرگومیر و ارتقای کیفیت درمان بیماران سوختگی داشته باشد.
تعرفههای پایین و فرسودگی شغلی کادر درمان
دهمردهئی با انتقاد از تعرفههای پایین جراحی سوختگی در بخش دولتی، گفت: این وضعیت انگیزه نسل آینده جراحان و پرستاران را برای فعالیت در این حوزه کاهش میدهد. پرستاران بخش سوختگی با شرایط سخت، درد شدید بیماران، خونریزی و فشار روانی مداوم مواجهاند و نرخ فرسودگی شغلی در این بخش بالاست.
وی تصریح کرد: طبیعی است که با فراهم شدن فرصتهای شغلی در بخش خصوصی یا حوزه زیبایی، بسیاری از نیروهای متخصص تمایل به ترک این حوزه پیدا کنند.
کاهش محسوس سوختگیهای شیمیایی و اسیدی
رئیس بیمارستان سوانح و سوختگی شهید مطهری درباره سوختگیهای شیمیایی، عنوان کرد: موارد جنایی سوختگی با اسید در سه تا چهار سال اخیر به شکل محسوسی کاهش یافته است، هرچند سوختگیهای تصادفی همچنان رخ میدهد. چرا که استفاده نادرست از مواد شیمیایی، مانند باز کردن چاه با اسید، همچنان عامل بروز سوختگیهای شدید است.
بازتوانی؛ مسیر بازگشت به زندگی عادی
وی در ادامه تأکید کرد: درمان بیماران سوختگی پس از ترخیص از بیمارستان پایان نمییابد و بازتوانی نقش تعیینکنندهای در بازگشت بیمار به زندگی عادی دارد. این مرحله شامل فیزیوتراپی، لیزردرمانی، رواندرمانی و در برخی موارد جراحیهای تکمیلی است تا بیمار به وضعیت عملکردی و ظاهری مطلوب برسد.
پیشگیری، قربانی ناهماهنگی دستگاهها
دهمردهئی در ادامه با اشاره به نقش نهادهای مختلف در کاهش سوختگیها، اظهار کرد: وزارت کشور، وزارت نیرو، شهرداریها و آموزشوپرورش هرکدام مسئول بخشی از زنجیره پیشگیری هستند و ناهماهنگی یا کوتاهی آنها تأثیر مستقیمی بر افزایش آمار سوختگی دارد.
وی در پایان تأکید کرد: اگر پیشگیری به اولویت ملی تبدیل شود و آموزش مؤثر، هماهنگی بین دستگاهها و تأمین منابع در کنار هم قرار گیرند، میتوان به کاهش چشمگیر معلولیتها و مرگومیر ناشی از سوختگی دست یافت.
علیرصا جلالی، مدیرعامل انجمن ققنوس:
پیشگیری؛ حلقه گمشده مدیریت سوختگی در کشور
علیرضا جلالی، مدیرعامل انجمن ققنوس، در ادامه این نشست با تشریح ابعاد نگرانکننده سوختگی در ایران اعلام کرد: سالانه بین ۲۸۰ تا ۳۰۰ هزار نفر به دلیل سوختگی به مراکز درمانی مراجعه میکنند که از این میان، حدود ۳۰ هزار نفر در مراکز تخصصی سوختگی بستری میشوند.
وی افزود: بیش از ۲۵۰۰ نفر نیز هر سال جان خود را بر اثر عوارض ناشی از سوختگی از دست میدهند؛ آماری که نشان میدهد پیشگیری هنوز جایگاه واقعی خود را در مدیریت این بحران نیافته است.
تمرکز درمانمحور به جای پیشگیری مؤثر
مدیرعامل انجمن ققنوس با تأکید بر اینکه پیشگیری باید محور اصلی سیاستگذاری در حوزه سوختگی باشد، خاطرنشان کرد: نگاه غالب در کشور همچنان درمانمحور است و همین مسئله باعث شده آموزش و فرهنگسازی در حاشیه قرار گیرد.
وی تصریح کرد: بخش عمدهای از سوختگیها قابل پیشگیری است، منابع و توجه کافی به اقدامات پیشگیرانه اختصاص داده نمیشود.
غیبت آموزش سوختگی در کتابهای درسی
جلالی در ادامه با انتقاد از نبود آموزشهای پیشگیرانه در نظام آموزشی کشور، عنوان کرد: آموزش پیشگیری از سوختگی، بهویژه در کتابهای درسی مدارس و در سنین حساس، جایگاه مشخصی ندارد و آموزش خانوادهها، بهخصوص مادران، نیز به شکل هدفمند دنبال نمیشود.
وی با اشاره به اینکه نزدیک به ۴۰ درصد سوختگیها مربوط به افراد زیر ۱۸ سال است، اظهار کرد: بخش قابل توجهی از این آمار به کودکان زیر ۵ سال اختصاص دارد که این موضوع زنگ خطری جدی برای نظام آموزشی و خانوادههاست.
درخواستهای بیپاسخ از آموزشوپرورش و رسانهها
مدیرعامل انجمن ققنوس با بیان اینکه این انجمن بارها موضوع ورود آموزشهای پیشگیرانه به مدارس و رسانهها را پیگیری کرده است، خاطرنشان کرد: با وجود مکاتبات و درخواستهای متعدد، تاکنون اقدام مؤثری برای نهادینهسازی این آموزشها در ساختار رسمی آموزش کشور صورت نگرفته و این غفلت، پیامدهای انسانی و اجتماعی سنگینی به دنبال دارد.
نقش کلیدی رسانهها و نهادهای عمومی در فرهنگسازی
وی در ادامه رسانهها و نهادهای عمومی را بازیگران اصلی تغییر این وضعیت دانست و گفت: صداوسیما، جمعیت هلالاحمر، شهرداریها، وزارت بهداشت، دانشگاهها، مراکز خصوصی و حتی اتاقهای بازرگانی میتوانند در آموزش و فرهنگسازی پیشگیری نقشآفرین باشند، در واقع محتوای آموزشی استاندارد و علمی را در اختیار همه این نهادها قرار دهد.
۸۵ درصد سوختگیها قابل پیشگیری است
جلالی با تأکید بر اینکه حدود ۸۵ درصد موارد سوختگی با اقدامات ساده و کمهزینه قابل پیشگیری است، اظهار کرد: اگر همکاری واقعی و مسئولانه میان دستگاهها شکل بگیرد، میتوان آمار سوختگی و مرگومیر ناشی از آن را به شکل چشمگیری کاهش داد؛ اما تحقق این هدف نیازمند عزم ملی و پاسخگویی شفاف نهادهاست.
تداخل وظایف؛ مانع اجرای قوانین ایمنی
وی در ادامه به چالشهای قانونی و اجرایی در حوزه ایمنی اشاره و عنوان کرد: تداخل وظایف میان دستگاهها و نبود مسئولیتپذیری مشخص، اجرای قوانین ایمنی را با مشکل مواجه کرده است.
هشدار درباره ایمنی مدارس و اماکن عمومی
جلالی در پایان با هشدار نسبت به وضعیت ایمنی در مدارس، بیمارستانها و اماکن عمومی، گفت: بسیاری از این فضاها هنوز از استانداردهای لازم ایمنی برخوردار نیستند. فلذا در کنار مسئولیت نهادهای متولی، جامعه نیز باید نسبت به ایمنی منازل و محیط زندگی حساستر شود؛ چرا که پیشگ
یری، مؤثرترین و کمهزینهترین راه کاهش سوختگی و تلفات ناشی از آن است.
- نویسنده : فرزانه حسنی
