چهره ماندگار موسیقی کلاسیک
چهره ماندگار موسیقی کلاسیک

      لودویگ فان (ون) بتهوون، معروف‌ترین آهنگساز آلمانی است. عده‌ی زیادی از مردم این هنرمند را با قطعه‌ی کلاسیکِ «سمفونی شماره‌ ۵» می‌شناسند. بتهوون برخی از بهترین آثار خود را در دوران ناشنوایی‌اش ساخته است. لودویگ فان بتهوونِ آهنگساز و نوازنده‌ی پیانو، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین نوابغ موسیقی جهان شناخته می‌شود. آثار نوآورانه‌ی […]

 

 

 

لودویگ فان (ون) بتهوون، معروف‌ترین آهنگساز آلمانی است. عده‌ی زیادی از مردم این هنرمند را با قطعه‌ی کلاسیکِ «سمفونی شماره‌ ۵» می‌شناسند. بتهوون برخی از بهترین آثار خود را در دوران ناشنوایی‌اش ساخته است.
لودویگ فان بتهوونِ آهنگساز و نوازنده‌ی پیانو، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین نوابغ موسیقی جهان شناخته می‌شود. آثار نوآورانه‌ی وی ترکیبی از سازها و آوازهای مختلف، در قالب سونات، سمفونی، کنسرتو و کوارتِت را دربرمی‌گیرد. بتهوون شخصیتی برجسته و حیاتی در هنر موسیقی بود که توانست عصر کلاسیک و رمانتیک موسیقی را به یکدیگر پیوند دهد. بتهوون با وجود اینکه سال‌های آخر زندگی‌اش کاملا ناشنوا شده بود، اما برخی از بهترین آثار خود را در همان دوران ساخت.
بتهوون در تاریخ ۱۶ دسامبر ۱۷۷۰ در شهر بُن واقع در الکتور کلن ، یکی از بخش‌های شاهزاده‌نشین امپراطوری مقدس روم، متولد شد. تاریخ دقیق تولد بتهوون هنوز به طور قطع مشخص نیست اما با توجه به اسناد ثبت‌شده وی در تاریخ ۱۷ دسامبر ۱۷۷۰ غسل تعمید داده شد. از آنجایی‌که مطابق قانون، نوزادان باید ۲۴ ساعت پس از تولد غسل داده شوند، به احتمال قوی تاریخ تولد بتهوون ۱۶ دسامبر بوده است. جالب است بدانید که بتهوون همیشه معتقد بود، دو سال پس از این تاریخ و در سال ۱۷۷۲ متولد شده است. حتی زمانی‌که مدارک رسمی تولد را به او نشان دادند، همچنان روی این تاریخ پافشاری می‌کرد.
بتهوون دو برادر کوچک‌تر به نام‌های کاسپار و یوهان داشت. مادرش ماریا ماگدانِلا فان بتهوون زنی لاغراندام، باوقار و بسیار خوش‌اخلاق بود. پدرش نیز خواننده‌ی دربار بود و بیشتر به دلیل دائم‌الخمر بودنش شهرت داشت تا استعداد موسیقی‌اش. وی موسیقی را با اجبار به بتهوون آموزش می‌داد. طبقه گفته‌ی همسایه‌ها، این پسر کوچک هنگام نواختن ساز گریه می‌کرد و مجبور بود برای رسیدن به کلاویه‌ها روی چهارپایه بایستد و پدرش با هر اشتباه او را کتک می‌زد.
پدر بتهوون با امید اینکه پسر خردسالش روزی مانند ولفگانگ موتزارت (موتسارت) به یکی از اعجوبه‌های موسیقی تبدیل شود، در تاریخ ۲۶ مارس ۱۷۷۸ اولین رسیتال عمومی را برای او ترتیب داد. علی‌رغم این‌که بتهوون در آن زمان ۷ سال داشت، با عنوان «پسر کوچک ۶ ساله» معرفی شد. موتزارت درست در همین سن و سال بود که برای ملکه ماریا ترزا شروع به نواختن کرد. بتهوون، رسیتال را به زیبایی اجرا کرد اما این اجرا بازتابی در رسانه‌ها نداشت.
این موزیسین کوچک، دوران راهنمایی خود را در مدرسه‌ی لاتینی به نام تیروسینیوم گذراند؛ جایی که به گفته‌ی یکی از همکلاسی‌هایش هیچ نشانی از نبوغی که بعدها در او دیده شد، وجود نداشت. بتهوون در تمام دوران زندگی خود با مباحث ریاضی و املا مشکل داشت. او یک دانش‌آموز متوسط بود. برخی از زندگی‌نامه نویسان احتمال می‌دهند وی از دیسلپسیا (خوانش پریشی) رنج می‌برده است. بتهوون خود را این‌گونه توصیف می‌کرد: «موسیقی راحت‌تر از کلمات به ذهن من می‌آید.»
بتهوون در سال ۱۷۸۱ و در سن ۱۰ سالگی ترک تحصیل کرد تا موسیقی را به‌صورت تمام وقت نزد کریستین گوتلوب نیفه بیاموزد. وی در سن ۱۲ سالگی اولین قطعه‌ی هنری خود را منتشر کرد. پدر بتهوون با تشدید شدن اعتیادش به الکل در سال ۱۷۸۴ دیگر قادر به تامین مخارج خانواده نبود. در آن زمان بود که بتهوون به‌طور رسمی درخواست عضویت در گروه موسیقی دربار را کرد. علی‌رغم جوانی با درخواست او موافقت شد و این موزیسین جوان با حقوق سالانه‌ی ۱۵۰ فلورین در دربار استخدام شد.
بتهوون و حرفه آهنگسازی
زمانی‌که امپراطور جوزف دوم در سال ۱۷۹۰ از دنیا رفت، افتخار ساخت یک قطعه‌ی موسیقی به یاد امپراطور از آنِ بتهوون ۱۹ ساله شد. اما به دلایل نامعلوم قطعه‌ی بتهوون هرگز اجرا نشد. برخی معتقدند این موزیسین جوان برای این کار بزرگ توانایی کافی نداشته است. نزدیک به یک قرن بعد یوهانس برامس قطعه‌ی «سرودی برای مرگ امپراطور جوزف دوم» را یک قطعه‌ی زیبا و اصیل نامید. این قطعه امروزه یکی از شاهکارهای بتهوون شناخته می‌شود.
بتهوون حامیان زیادی در میان اشراف‌زادگان وین داشت. آن‌ها برای این موزیسین جوان محل اقامت و بودجه کافی فراهم می‌کردند. به این ترتیب بود که بتهوون در سال ۱۷۹۴ ارتباط خود را به‌طور کامل با الکتورِ کلن قطع و در تاریخ ۲۹ مارس ۱۹۷۵ نخستین اجرای خود را در وین برگزار کرد.
آثار بتهوون
در اولین بهار قرن جدید به تاریخ ۲ آوریل ۱۸۰۰، بتهوون «سمفونی شماره ۱» خود را در دو ماژور، در سالن تئاتر سلطنتی وین اجرا کرد. البته او از این قطعه متنفر بود و بعدها در این باره گفته است: «من در آن روزها نمی‌دانستم چگونه باید آهنگسازی کنم.» اما همین قطعه‌ی باشکوه بود که او را به یکی از برجسته‌ترین آهنگسازهای اروپا تبدیل کرد.
از دیدار بتهوون و موتزارت تنها شواهدی غیرقطعی و گمانه‌زنی‌هایی وجود دارد. بنابراین نمی‌توان به‌طور قطع گفت بتهوون نزد موتزارت آموزش دیده است. در سال ۱۷۸۷، بتهوون به قصد پیشرفت در زمینه‌ی موسیقی از سوی دربار به وین، پایتخت فرهنگ و موسیقی، فرستاده شد. وی امیدوار بود در آن‌جا بتواند نزد موتزارت تحصیل کند. پس از گذشت چند هفته در وین، بتهوون متوجه شد مادرش بیمار است و خیلی زود به خانه‌اش در بن بازگشت. وی در همان شهر ماند و شهرتش را به‌عنوان جوان‌ترین موزیسین دربار حفظ کرد.
بتهوون و موتزارت
در سال ۱۷۹۲، پس از آن‌که نیروهای انقلابی فرانسه به سمت راینلند و الکتور کلن پیش‌ رفتند، بتهوون تصمیم گرفت بار دیگر شهرش را به مقصد وین ترک کند. موتزارت یک سال قبل از دنیا رفته بود و جوزف هایدن اکنون بزرگ‌ترین آهنگسازِ در قید حیات بود. هایدن در آن زمان در وین زندگی می‌کرد و بتهوون جوان قصد داشت نزد او موسیقی را ادامه دهد.
بتهوون در دورانی که در وین به سر می‌برد، خود را وقف مطالعه‌ی موسیقی نزد برجسته‌ترین موسیقی‌دانان عصر خود کرد. او هنوز در مقام یک آهنگساز شناخته نمی‌شد، اما خیلی زود به‌عنوان نوازنده‌ی پیانویی شهرت یافته بود که در بداهه‌نوازی مهارت زیادی داشت. روزها می‌گذشت و بتهوون با ساختن قطعات مختلف نشان می‌داد به بلوغ موسیقیایی خود رسیده است.
بتهوون در سال ۱۸۰۱ «آفریدگان پرومتئوس» را ساخت؛ یک باله‌ی محبوب که در سالن تئاتر دربار سلطنتی ۲۷ اجرا داشت. در همان زمان بود که بتهوون متوجه شد در حال از دست دادن شنوایی خود است.