بسیاری از تحلیلگران بر این تصور بودند که بیانیه ترامپ در پیوند با مذاکرات واشنگتن با تهران باشد و هنوز هم دقیقاً روشن نیست محتوای این بیانیه چه خواهد بود اما ساعاتی قبل گمانهزنیهایی در برخی رسانهها طرح شد که حکایت از آن دارد این بیانیه درخصوص به رسمیت شناختن کشور فلسطین باشد.
روز گذشته یکی از رسانههای منطقه اعلام کرد «دونالد ترامپ» قصد دارد در سفر خود به خاورمیانه که ظرف چند روز آینده انجام خواهد شد، با تأسیس کشور مستقل فلسطین اعلام موافقت کند.
این روزنامه به نقل از یک منبع دیپلماتیک خلیج فارس که از افشای هویت یا موضع خود خودداری کرد، گفت: «اگر بیانیهای از سوی آمریکا مبنی بر به رسمیت شناختن کشور فلسطین صادر شود، این مهمترین بیانیهای خواهد بود که موازنه قدرت در خاورمیانه را تغییر میدهد و کشورهای بیشتری به توافقنامههای ابراهیم خواهند پیوست». درخصوص این اتفاق لازم است چند نکته را برای مخاطبان تبیین کنیم.
نخست تناقضهای ترامپ است که در یک مقطعی چند هفته پیش از استقرار رسمی در کاخ سفید، ادعا کرد غزه را خالی از جمعیت خواهد کرد و شهروندان فلسطینی ساکن در این منطقه را به کشورهای اردن و مصر کوچ خواهد داد که این اظهارات در همان زمان واکنش منفی بسیاری ازجمله تهران و آنکارا و برخی کشورهای عرب منطقه را به دنبال داشت.
در پی چنین اظهارنظری از سوی دونالد ترامپ بود که بنیامین نتانیاهو کمی پا را از گلیم بیشتر دراز کرد و گفت: هر دو منطقه کرانه باختری و غزه باید تخلیه شود و ساکنان فلسطین به وسط بیابانهای عربستان بروند و در آنجا کشور فلسطین را تأسیس کنند. این سخنان نخستوزیر اسراییل هم واکنش تند کشورهای منطقه را به دنبال داشت و پس از آن بود که همه این پیشنهادها به فراموشی سپرده شد، گویا که برای ارزیابی و مشاهده واکنش جهان اسلام طراحی شدند و پس از آنکه دیدند اجرای چنین طرحهایی ناممکن است، سکوت کردند.
امروز که اخباری از صدور بیانیهای از سوی ترامپ برای به رسمیت شمردن کشور فلسطین طرح شد لازم است بگوییم در سال ۱۹۹۳ و در شهر اسلوی نروژ، طی مذاکراتی که «بیل کلینتون» رییسجمهور دموکرات آمریکا با «یاسر عرفات» و «اسحاق رابین» برگزار شد، تأسیس کشور مستقل فلسطینی رسماً به تأیید آمریکا رسید و گویا ترامپ از تاریخ نیز مانند جغرافیا آگاهی ندارد و همانگونه که نمیداند خلیج فارس، سدههای طولانی -قرنها پیش از تأسیس تقریباً همه کشورهای عرب منطقه- به این نام معروف بوده است، از تاریخ هم آگاهی ندارد و نمیداند ۳۲ سال قبل و در معاهده اسلو، آمریکا با تشکیل کشور مستقل فلسطین اعلام موافقت کرد و بسیاری از سیاسیون این اقدام را افتخاری برای دولت ایالات متحده دانستند.
نکته مهم بعدی این است که اعلام موافقت رسمی با کشور مستقل فلسطینی آدابی دارد و باید زمین و زمینه را برای اینکه این کشور به عضویت رسمی سازمان ملل متحده بهعنوان یک مرجع جهانی در آید، مهیا کرد اما آمریکایی که میانجی پیمان اسلو شد و از سال ۱۹۹۳ از تأسیس کشور مستقل فلسطین در مقام حرف، دفاع میکرد در همه این سالها اجازه نداد در شورای امنیت سازمان ملل، فلسطین بهعنوان عضو پذیرفته شود و در حال حاضر این کشور، «ناظرِ غیرعضو در سازمان ملل متحد» است.
نکته آخر اینکه شاید مقصد و مقصود دونالد ترامپ باشد این است که یک بیانیه صادر کند و بر روی کاغذ، کشور فلسطین را به رسمیت بشناسد و با این اقدام نمایشی، نگاه و نظر مثبت برخی کشورهای عرب منطقه را به خود جلب کند و پیمان صلح ابراهیم و معاهده قرن را رسمی کند اما مانند بیل کلینتون و دیگر روسای جمهور دموکرات و جمهوریخواه هیچ قدمی برای ثبت حقوقی و سیاسی شناسایی کشور مستقل فلسطین انجام ندهد و در این صورت میتوان گفت این اقدام نوعی فریبکاری است و واجد ارزش چندانی نیست و کسی را خوشحال نخواهد کرد.
