پس از خروج آمریکا از برجام نخستین سوالی که در ذهن عوام جامعه ایجاد شد سرنوشت صادرات نفت ایران بود؟.در حقیقت سرنوشت نفت ایران در روزهای اخیر همواره در صدر لیست اخبار جهانی ایستاده است درحالی که رییس جمهور جمهوری خواه آمریکا از طرق مختلف سعی در حذف نفت ایران از بازارهای جهانی و جایگزین […]
پس از خروج آمریکا از برجام نخستین سوالی که در ذهن عوام جامعه ایجاد شد سرنوشت صادرات نفت ایران بود؟.در حقیقت سرنوشت نفت ایران در روزهای اخیر همواره در صدر لیست اخبار جهانی ایستاده است درحالی که رییس جمهور جمهوری خواه آمریکا از طرق مختلف سعی در حذف نفت ایران از بازارهای جهانی و جایگزین کردن نفت عربستان، روسیه و حتی نفت تولیدی خود با نفت ایران دارد، صادرات ایران همچنان ادامه دارد.
حمایت5 قدرت جهان از نفت ایران
پنج کشور باقیمانده در توافق هسته‌ای با ایران، روز ۱۵ تیرماه اعلام کردند که با وجود تهدید ناشی از تحریم‌های آمریکا پس از خروج آمریکا از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، آنها از حق ایران برای صادرات نفت و گاز حمایت می‌کنند.سه قدرت اروپایی (انگلیس، فرانسه و آلمان) به همراه روسیه و چین در بیانیه‌ای مشترک به همراه ایران اعلام کردند که 5 کشور حاضر در توافق هسته‌ای، به همکاری اقتصادی با ایران از جمله ادامه صادرات نفت و گاز و دیگر محصولات انرژی متعهد می‌مانند.
تحریم بی اثر آمریکا علیه نفت ایران
در این راستا یکی از مدیران ارشد شرکت ساینوپک چین نیز اعلام کرد که تحریم‌های آمریکا ضد ایران، تاثیری بر واردات نفت چین از ایران نخواهد داشت. به گفته وی پالایشگران چینی برای خرید نفت از ایران، از نفتکش‌هایی استفاده می‌کنند که تعاملی با آمریکا ندارند بنابراین، با وجود تصمیم آمریکا برای بازگرداندن تحریم‌ها ضد ایران، واردات نفت چین از ایران آسیبی نخواهد دید.این مدیر ساینوپک همچنین اعلام کرد که در صورتی که دولت چین برای واردات نفت از آمریکا تعرفه ۲۵ درصدی وضع کند، پالایشگران چینی خرید نفت از ایالات متحده را متوقف می‌کنند.همچنین هند اعلام کرد تحریم‌های آمریکا را که تهدید کرده علیه کشورهایی که پس از چهارم نوامبر به خرید نفت ایران ادامه می‌دهند، وضع خواهد کرد به رسمیت نمی‌شناسد.
سونجای سوتهیر، یکی از مقامات وزارت نفت هند گفت: هند تحریم‌های یک جانبه را به رسمیت نمی شناسد و تنها تحریم‌هایی را رعایت می‌کند که از سوی سازمان ملل متحد تصویب شده‌اند.ژاپن و کره جنوبی نیز برای پیشگیری از پیامدهای منفی تحریم‌های ضدایرانی آمریکا، با دولت ایالات متحده مذاکره می‌کنند.
از سوی دیگر وزیر انرژی روسیه در واکنش به اخباری مبنی بر اعمال فشار آمریکا برای توقف صادرات نفت ایران، گفت: کشورش توافق با ایران برای واردات نفت خام در قبال کالا را از منظر حقوقی ارزیابی خواهد کرد. الکساندر نواک گفت: تفاهم نامه‌ای که با ایران در سال ۲۰۱۴ امضا کردیم، همچنان به قوت خود باقی است و توافق تهاتر نفت در برابر کالا از سال گذشته آغاز شد و روسیه و ایران توافق کردند ایران صادرات ۱۰۰ هزار بشکه در روز نفت به روسیه را در قبال دریافت کالاهای مختلف آغاز کند. امسال نواک درباره تمدید این مکانیسم به مدت پنج سال صحبت کرد.
در حقیقت هنگامی که تحریم‌هاعلیه ایران در ماه نوامبر اجرایی شوند، تولیدکنندگان نفت ظرفیت لازم برای جبران افت تولید این کشور را در اختیار ندارند. اگر ترامپ در توقف کامل صادرات نفت ایران موفق شود، تولیدکنندگان نفت باید عرضه روزانه ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه نفت ایران را جایگزین کنند. این حفره‌ای بزرگ است که پر کردن آن دشوار است.
ایجاد زیرساخت صادراتی از سوی وزارت نفت
نرسی قربان کارشناس ارشد حوزه انرژی ، در مورد تاثیر خروج ترامپ از برجام و اعمال تحریم‌ها بر صادرات نفت، اظهار کرد: این موضوع تجربه جدیدی نیست. ما در سال‌های قبل هم این مشکلات را داشته‌ایم و به نظر من در این چند سال دولت و وزارت نفت زیرساختی را ایجاد کرده‌اند که صادرات نفت ایران حتی در شرایط تحریم در همین سطح کنونی باقی خواهد ماند و اگر کاهش داشته باشد، چشمگیر نیست.
وی با تاکید بر اینکه شرکای نفتی ایران به راحتی نمی‌توانند از ایران جدا شوند، اظهار کرد: با تدبیری که وزیر نفت به کار گرفته، در زمینه صادرات خیلی دچار چالش نخواهیم شد. البته موضوع مباحث ارزی یک مسئله دیگر است.
این کارشناس حوزه انرژی در مورد رفتار شرکت‌های خصوصی اروپایی گفت: شرکت‌های خصوصی اروپایی نشان داده‌اند که اکثرا سمت آمریکا هستند. اما این نکته مهم است که مخاطبان نفت ایران اکثرا کشورهای آسیایی هستند و به نظر من کاهش صادرات نفت ایران در شرایط تحریم بعید است.
قربان ادامه داد: اجماع زیادی در حال حاضر بین اروپا و ایران وجود دارد و اروپا با همه وابستگی که به آمریکا دارد، تلاش می‌کند روابط خود با ایران را نگه دارد ودر سال‌های قبل شاهد همگرایی بین اروپا و آمریکا بودیم اما در حال حاضر این همگرایی وجود ندارد و اروپا می‌خواهد بازار ۸۰ میلیونی ایران و این منطقه استراتژیک را داشته باشد.
وی با بیان اینکه با تحلیل لحظه‌ای می‌توانیم از بروز مشکلات جلوگیری کنیم، با اشاره به نقش بخش خصوصی در ایران گفت: قاعدتا مشکلاتی برای دولت و بخش خصوصی ایجاد می‌شود اما به نظر من دولت باید خصوصی‌تر نگاه کند. در تحریم بخش خصوصی بازخورد بهتری خواهد داشت. از دولت خواهش می‌کنیم در حال حاضر که اتفاق خاصی رخ نداده است، به بخش خصوصی توجه بیشتری کند.
قابل ذکر است بیژن زنگنه وزیر نفت در حاشیه جلسه هیات دولت درباره فروش نفت در بازارهای جهانی با توجه به تحولات اخیر و خروج آمریکا از برجام، اظهار کرد: اقدام‌هایی برای فروش نفت ایران انجام شده است، اما به دلیل کارشکنی آمریکا آن را اعلام نمی‌کنیم. وی افزود: توافق با اروپایی‌ها برای ما از نظر فروش نفت، بیمه، کشتیرانی و دریافت پول اهمیت دارد و با وجود اینکهکمتر از یک سوم نفت ایران به اروپا صادر می‌شود، اما کار با اروپا برای ایران دارای اهمیت است.
سخن آخر
بنابراین با تحلیل های انجام شده از سوی کارشناسان وفعالان صنعت نفت کشور به نظر می رسد پس از خروج آمریکا از برجام وآغاز وضع تحریم های جدید برعلیه کشورمان صادرات نفت ایران با چالش هایی روبرو شود اما هنوز کشورهای اروپایی وشرق آسیا خواستار خرید نفت ایران هستند چرا که جنس ومرغوبیت طلای سیاه ایران منحصر به فرد است. از سوی دیگر نباید از ذکر این نکته مهم غافل شویم که طلای سیاه ایران همواره برای خریداران جذاب بوده است هرچند تبادلات پولی وبانکی پس از اجرای تحریم های نفتی برضد ایران سخت تر از گذشته خواهد شد که برای حل چنین مشکلی مسئولان باید راهکاری جدید را بیندیشند که حل مشلات بین المللی در سایه دیپلماسی فعال امکان پذیر است.
