برخی مدیران طی چند سال گذشته عادت داشتند که هم درخصوص مصرف آب و گاز و هم مصرف برق، همواره مردم را مقصر قلمداد کنند با گفتن جملاتی چون «میزان مصرف آب یا برق در کشور ما از ژاپن یا فلان کشور اروپایی بیشتر است» آن هم در شرایطی که هر کشوری اقلیم خاص خود را دارد و اساساً چنین مقایسه‌ای از بُن خطاست ضمن این‌که با یک جست‌وجوی ساده در اینترنت مشخص می‌شود که همین ادعا نیز نادرست است و فی‌المثل در موضوع برق هم در شاخه صنعت و هم در برق خانگی، مردم ایران کمتر از بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته یا در حال توسعه مصرف دارند.
روز گذشته «مصطفی رجبی مشهدی» مدیرعامل شرکت توانیر درباره وضعیت مصرف برق گفت: تابستان بسیار گرمی را پشت سر گذاشتیم و شاهد رشد تقاضای مصرف برق به میزان هشت و هفت دهم درصد بودیم؛ این درحالی است که سناریوی بدبینانه رشد تقاضای مصرف برق برای امسال شش درصد بوده و متوسط رشد سالانه تقاضای مصرف برق در 10 سال اخیر چهار و هفت دهم درصد بوده است.
وی افزود: رکورد تقاضای مصرف برق کشور در سال جاری، 47 نوبت نسبت به اوج مصرف برق در سال 1402 شکسته شد. در حالی که سال 1402، به تعداد 34 نوبت نسبت به سال قبل از آن و در سال 1401 به تعداد 17 نوبت رکورد اوج مصرف برق نسبت به سال 1400 جابه‌جا شد که نشان‌دهنده آن است که میزان تقاضا و رشد مصرف برق در کشور به شکل فزاینده‌ای افزایش یافته است.
رجبی به مصرف شهروندان اشاره کرد و گفت: 75 درصد مشترکان بر اساس الگو یا کمتر از الگو، مصرف برق دارند، 25 درصد مشترکان نیز بیش از الگو مصرف برق دارند که از این تعداد، مشترکان پرمصرف که حدود دو درصد از مشترکان یعنی معادل 700 تا 800 هزار مشترک را شامل می‌شوند.
این سخنان به‌خوبی حکایت از آن دارد که تحلیل‌هایی که برخی رسانه‌ها و مسئولان دارند مبنی بر این‌که ما در حوزه برق، مردمی پرمصرف و بی‌ملاحظه هستیم، نادرست است، گزاره خطایی که می‌تواند برای آینده کشور خطرناک باشد.
وقتی مشکل ناترازی برق در جای دیگری است و مدیران مربوطه بر این باور باشند که مردم چون پرمصرف هستند، مقصرند، بدیهی است اقدامی برای حل ریشه‌ای مسأله نخواهند کرد.
مطالعه اظهارات مدیرعامل توانیر حکایت از چند موضوع ساده و روشن دارد ازجمله این‌که هر سال مصرف برق افزایش می‌یابد در حالی‌که تولید برق همین مقدار است و دولت مسئول و متولی تدبیر آن است نه مردم و روش آن نیز نه قطع کردن برق صنایع یا مشترکان خانگی که ایجاد نیروگاه و افزایش تولید است.
جای تعجب و حتی تأسف است که دولت‌مردان طی چند سال اخیر افزایش تولید را رها کردند و به مردم و همچنین صنایع بزرگ فشار وارد می‌کنند غافل از این نکته ساده که زیان هنگفتی به اقتصاد و تولید در کشور وارد شده است و هر سال نیز بر تبلیغات فرزندآوری و ازدواج اصرار دارند که معنای آن نیز چیزی جز افزایش مشترک و بالاگرفتن ناترازی نیست.
چند روز قبل روح‌الله ابراهیمی معاون فنی سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران با بیان این‌که عمده‌ترین موضوعی که واحدهای تولیدی در حال حاضر با آن مواجه هستند بحث ناترازی تولید برق و به‌طورکلی ناترازی انرژی در کشور است، گفت: ناترازی تولید برق و برنامه اعمال محدودیت برای واحدهای صنعتی متأسفانه مشکلات بسیار زیادی را برای تولیدکنندگان ایجاد کرده است.
وی افزود: عواملی مانند کاهش نزولات جوی و گرم‌شدن کره زمین و همچنین موقعیت جغرافیایی کشورمان باعث شده که مصرف برق در کشور دوچندان شود و از طرف دیگر به دلیل سیاست‌های کلی دولت و حاکمیت متأسفانه عمده محدودیت‌ها نیز به بخش تولید و مولد کشور اعمال شده است. روشن است که اگر این روند یک تا دو سال دیگر ادامه داشته باشد و دولت برای ایجاد نیروگاه‌های برق خورشیدی اقدامی نکند و دست روی دست بگذارد، سطح ناترازی به جایی خواهد رسید که در تابستان برق بخش اعظمی از صنایع و مردم به‌ویژه در گرمای روز قطع خواهد بود به این دلیل که برقی در شبکه وجود ندارد ضمن این‌که محیط‌زیست نیز به‌خاطر مازوت‌سوزی برخی از نیروگاه‌ها نابود خواهد شد.
شاید این جملات به‌نظر مدیران و نمایندگانی که درک درستی از شرایط حساس کشور ندارند، خنده‌دار بیاید اما اگر اقدامی در جهت تولید برق و گاز در سطح کلان صورت نگیرد، طی دو تا سه سال آینده شاهد موجی از تنش‌های اجتماعی در جامعه خواهیم بود که دامنه آن از کلان‌شهرها تا شهرها و روستاهای کوچک گسترده خواهد شد.
این مشکل تنها یک راه حل دارد و آن ساخت نیروگاه‌های خورشیدی و تلاش برای افزایش تولید است نه قطع کردن برق صنایع یا منازل مردم.
