شرایط ایران اعلام شده، بستگی به آمریکا دارد

در یک سال پیش رو تکلیف انتخابات ریاست جمهوری نخست در امریکا و در سال آینده در ایران مشخص خواهد شد. شاید هیچ زمانی مانند الان، مردم پی به تاثیر انتخابات یک کشور دیگر بر کشور خودشان نبرده بودند. چراکه اعمال دوباره تحریم های ظالمانه علیه کشورمان و تاثیرات اقتصادی و اجتماعی متاثر از آن، نشان داد که تا چه حد انتخاب مردمی درآنسوی کره خاکی بر سرنوشت صنایع و مردم در کشوری دیگر می تواند موثر باشد. این در حالی است که در همین مدت زمان، علی رغم وجود بحران اقتصادی، پیشرفت های خوبی هم در حوزه صنعت بوجود آمد.
این در حالی است که برخی تحلیلگران که بر بهتر شدن شرایط اقتصادی در سایه ارتباطات بین المللی معتقدند، می گویند که مذاکره با امریکا قطعا بر آینده سیاسی کشور تاثیرگذار است اما ایران در دوران ترامپ مذاکره‌ای با آمریکا نخواهد داشت، اما احتمال می‌دهند که در دوران «پسا ترامپ» شاید ایران و آمریکا مذاکراتی داشته باشند. این دسته از کارشناسان اما معتقدند که دونالد ترامپ رئیس جمهوری نیست که جمهوری اسلامی ایران به خاطر ویژگی‌های منفی این فرد و دولت او تمایل داشته باشد با آن مذاکره کند.
دلایل زیادی وجود دارد که جمهوری اسلامی در حال حاضر روند دیپلماتیک با آمریکا را کنار بگذارد، این راهبرد در میان همه مسئولین دیده می‌شود. مسئولین جمهوری ایران هیچ تمایلی به مذاکره و گفتگو با دولت فعلی ایالات متحده ندارند. حتی آن‌هایی که یکبار آن را تجربه کردند. از جمله دلایلی که ایران را از مذاکره با آمریکا در دوران ترامپ باز می‌دارد، خروج او از توافق هسته‌ای و زیر پا گذاشتن یک توافق بین‌المللی است. در پس این اقدام آمریکا، تشدید تحریم‌های اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران است که با وجود شرایطی که به خاطر شیوع ویروس کرونا ایجاد شده، غیر قابل گذشت است. اکنون مردم ایران به خاطر تحریم‌های جنایتکارانه آمریکا تحت فشار هستند.
علاوه بر آن یکی از مهمترین دلایلی که ایران را برای مذاکره با آمریکا راضی نمی‌کند، ترور سردار شهید سپهبد قاسم سلیمانی است. ترور این شخصیت نظامی و سیاسی جمهوری اسلامی ایران، از آن دست اقداماتی است که تا زمان انتقام اصلی نمی‌توان بر روی مذاکره با ایالات متحده فکر کرد.
موشکباران پایگاه آمریکایی عین الاسد در عراق تنها یک سیلی کوچک بود که به گوش ترامپ نواخته شد و به گفته رهبر معظم انقلاب، پاسخ اصلی هنوز باقی است و در زمان مناسب به آمریکایی‌ها داده خواهد شد که همان انتقام اصلی و قطعی است.
رهبر معظم انقلاب در ۲۳ خرداد ۱۳۹۸ در دیدار نخست وزیر ژاپن با اشاره به سخنان شینزو آبه مبنی بر اینکه آمریکا آماده مذاکرات صادقانه با ایران است، خطاب به آقای آبه گفتند: «ما این حرف را اصلاً باور نمی‌کنیم، زیرا مذاکرات صادقانه از جانب شخصی همچون ترامپ، صادر نمی‌شود.»
رهبر انقلاب اسلامی همچنین در شهریور ۹۸ در درس خارج فقه تأکید کردند: «چنانچه آمریکا حرف خود را پس گرفت و توبه کرد و به معاهده هسته‌ای که آن را نقض کرده است، بازگشت، آن‌وقت در جمع کشور‌های عضو معاهده که شرکت و با ایران صحبت می‌کنند، آمریکا هم می‌تواند شرکت کند، اما در غیر این صورت هیچ مذاکره‌ای در هیچ سطحی بین مسئولان جمهوری اسلامی و آمریکایی‌ها اتفاق نخواهد افتاد نه در نیویورک و نه غیر آن.
فشار حداکثری آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران که به اوج خود رسیده است برای کشاندن ایران به پای میز مذاکره است، مذاکره‌ای که نتیجه آن می‌تواند بدتر از توافق هسته‌ای باشد.
با این وجود، شرایط حاکم در آمریکا اگر اوضاع را برای حکام این کشور تنگ‌تر کند و جمهوری اسلامی ایران در کنار مقاومت، با بهره گیری از ظرفیت‌های بسیار بالای داخلی، کاخ سفید را از تأثیر فشار‌های حداکثری ناامید کند، احتمال این می‌رود که ایالات متحده مجبور به دادن امتیازات بزرگی به جمهوری اسلامی شود. آنگاه این آمریکا است که وادار به نشستن پشت میز مذاکره خواهد شد.
حتی اگر چنین سیاستی هم از سوی آمریکا نسبت به ایران گرفته شود، نه از سر دوستی است بلکه به خاطر بحرانی‌تر شدن شرایطی است که رژیم ایالات متحده در سطحی جهانی و در مواجهه با سایر کشورها بویژه کشورهای اروپایی با آن درگیر است. یک دلیل دیگر نیز این است که مردم امریکا همین حالا به خاطر تبعیض‌های نژادی به شدت معترضند و هزاران راهپیمایی علیه دولتمردان این کشور در سراسر جهان صورت گرفته است.
اروپا نیز با وجود حفظ ظاهر، نمی‌تواند حلقه اتصال میان ایران و آمریکا باشد، اتحادیه اروپا در آزمون برجام مردود است چرا که با وجود اعتقاد قلبی به بدعهدی آمریکا هیچگاه رسماً نسبت به اقدام ترامپ در خروج از برجام اعتراض نکرد و تلاش ننمود تا بدعهدی آمریکا را جبران کند.
حتی اروپا که میان سه کشور انگلیس، فرانسه و آلمان خلاصه می‌شود، اقدام تروریستی سردار شهید سلیمانی را محکوم نکرد و حتی از آن دفاع کرد، در حالی که گزارشگر ویژه سازمان ملل ترور فرمانده سابق نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را نقض حقوق بین الملل برشمرد و گفت: «ترور سردار سلیمانی قتل خودسرانه‌ای بود که واشنگتن مسئولیت آن را بر عهده دارد.
با وجود همه اقداماتی که در قالب فشار حداکثری از سوی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران اعمال می‌شود، دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ رو به پایان است و دوران ریاست جمهوری آقای روحانی نیز سال آینده به پایان می‌رسد.
طبق گزارش خبرگزاری میزان، نظرسنجی‌ها از افول محبوبیت دونالد ترامپ خبر می‌دهد، اما حتی اگر او بار دیگر رئیس جمهور شود، دولت مستقر در ایران، فرصتی برای مذاکره با آمریکا نخواهد داشت، دولت تدبیر و امید یکبار از فرصت مذاکره مستقیم با آمریکا استفاده کرد و نتیجه آن برجام شد.
دولت بعدی در ایران نیز با توجه به راهبرد جمهوری اسلامی بر مذاکره نکردن با آمریکا و البته تجربه‌ای که از برجام به ارث برده است، تمایلی نخواهد داشت که بخواهد فضا را به سوی مذاکره پیش ببرد، این بی میلی با حضور دوباره دونالد ترامپ در کاخ سفید تقویت هم خواهد شد.
قدر مسلم نمی‌توان شرایط آینده را نادیده گرفت، اگر در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، ترامپ شکست بخورد و بایدن روی کار بیاید، با توجه به این که نمی‌توان تفاوتی میان دموکرات و جمهوری خواه قائل شد، اما بستگی به نوع رفتار و سیاستی دارد که بایدن در قبال ایران اتخاذ خواهد کرد و آن هم شروطی است که رهبر معظم انقلاب اعلام کرده‌اند. بازگشت بی، چون و چرا به برجام و اجرای همه تعهدات در توافق هسته‌ای و…
این در حالی است که هر روز که به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا نزدیکتر می‌شویم، گمانه زنی‌ها درباره دو رقیب انتخاباتی پر رنگ‌تر می‌شود.
انتخابات در ایالات متحده همواره میان دو حزب دموکرات و جمهوری خواه در تب و تاب بوده است، آمریکا دوره‌ای در دست حزب جمهوری خواه و دوره‌ای دیگر در دستان دموکرات‌ها اداره شده است. تشخیص این که میان این دو جریان سیاسی در اتخاذ سیاست‌های اعمالی تفاوتی وجود ندارد کار مشکلی نیست، اما برخی در دنیا و حتی در ایران اعتقاد دارند، دموکرات‌ها بهتر از جمهوری خواهان هستند.
باراک اوباما رئیس جمهور پیشین ایالات متحده که یک سیاه پوست بود و اکنون که سیاه پوستان این کشور به دست نظام حاکم به قتل می‌رسند و صدایی هم از او در نمی‌آید، همان رئیس جمهوری است که در دوران او توافق هسته‌ای با ایران به امضا رسید، ولی هیچگاه این توافق از سوی آمریکا حتی در زمان او نیز اجرا نشد.
اوباما دموکرات است و برخی تصور آن را داشته و دارند که می‌توان با دموکرات‌ها راحت‌تر کار کرد چرا که اهل مذاکره و توافق هستند. زمانی که دوره ریاست جمهوری باراک اوباما رو به پایان بود، هیلاری کیلینتون نامزد دموکرات در انتخابات چهار سال پیش ریاست جمهوری آمریکا معرفی شد و در مقابل او نیز دونالد ترامپ از حزب جمهوریخواه معرفی و حمایت می‌شد.
در ایران نسبت به انتخاب کیلینتون ابراز امیدواری و شادمانی دیده می‌شد چرا که برخی اعتقاد داشتند با ادامه حضور دموکرات‌ها در کاخ سفید می‌توان نسبت به آینده روابط ایران و آمریکا امیدوار بود. ضمن اینکه هیچگاه نباید این سخن باراک اوباما را از یاد برد که پس از امضای توافق هسته‌ای گفته بود، اگر با ایران به توافق نمی‌رسیدیم، دیوار تحریم‌ها فرو می‌ریخت.
شاید این جمله را بتوان اینگونه تعبیر کرد که اگر ایران با آمریکا به توافق نرسیده بود، با فرو ریختن دیوار تحریم‌های اقتصادی، نیازی به توافق هسته‌ای و ایجاد محدودیت‌های غیر قانونی که حتی در قوانین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هم گنجانده نشده، وجود نداشت و با وجود قراردادی که ۵ کشور بزرگ دنیا آن را امضا و تأیید کرده‌اند، تحریم‌های اقتصادی پابرجا نمانده بود. خوانندگان را به سخن اوباما ارجاع می‌دهم که گفته بود اگر توافق هسته‌ای با ایران را امضاء نمی‌کردیم دیوار تحریم‌ها فرو می‌ریخت.
هدف از برجام، تنها برچیدن فعالیت‌های هسته‌ای ایران یا محدود کردن آن نبود، هدف این نبود که ایران را از دستیابی به سلاح هسته‌ای بازدارند، چرا که آمریکایی‌ها خود به خوبی می‌دانند که جمهوری اسلامی قصدی برای تولید سلاح هسته‌ای ندارد و اگر چنین نیتی داشت تاکنون سلاح هسته‌ای تولید کرده بود و آن‌ها نیز هیچ کاری نمی‌توانستند انجام دهند.