مرگ ماهی، مرگ رود!
مرگ ماهی، مرگ رود!

مائده مطهری زاده رودخانه «اوتی جون» از جمله رودخانه‌های مهم شهرستان سوادکوه در استان مازندران است که از مهم‌ترین زایشگاه‌ها و زیستگاه‌های ماهی در این شهرستان به شمار می‌رود. اکنون این رودخانه به رغم اهمیت فوق‌العاده‌ای که دارد، برای چندین و چندمین بار در طول سال‌‌های اخیر، به دلیل تخلیه پساب‌‎های صنعتی کارخانجات اطراف به […]

مائده مطهری زاده
رودخانه «اوتی جون» از جمله رودخانه‌های مهم شهرستان سوادکوه در استان مازندران است که از مهم‌ترین زایشگاه‌ها و زیستگاه‌های ماهی در این شهرستان به شمار می‌رود.
اکنون این رودخانه به رغم اهمیت فوق‌العاده‌ای که دارد، برای چندین و چندمین بار در طول سال‌‌های اخیر، به دلیل تخلیه پساب‌‎های صنعتی کارخانجات اطراف به ویژه (شهرک صنعتی بشل سوادکوه) آلوده شده و باعث مرگ ده‌ها قطعه ماهی در این رودخانه می‌شود.
تازه‌ترین آلودگی آنچنانکه یک شهروندخبرنگار مسوولیت‌پذیر در ویدئوی منتشر شده خود از رودخانه اعلام می‌کند، مربوط می‌شود به صبح ۵ شهریورماه سال جاری.
تصاویر دلخراش در این ویدئو به طور کاملا واضحی نشان می‌دهد که چطور هزاران قطعه ماهی کوچک و بزرگ در رودخانه تلف شده‌اند یا در حال جان سپردن هستند!

طرح شکواییه علیه شهرک صنعتی بشل از سوی محیط زیست
ابراهیم فلاحی رییس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان سوادکوه طی گفت‌وگویی با بیان اینکه ورود پساب صنعتی کارخانه‌ای در شهرک صنعتی بشل سوادکوه به رودخانه «اوتی جون» سال گذشته نیز سبب مرگ ده‌ها هزار قطعه ماهی شده بود، گفت: متاسفانه این رودخانه بار دیگر به تازگی شاهد تخلیه پساب و مرگ دسته جمعی ماهیان بوده است.
فلاحی با اشاره به اینکه از زمان بهره‌برداری سیستم تصفیه فاضلاب شهرک صنعتی بشل ما چندین مرتبه شاهد ورود حجم عظیمی از پساب‌های صنعتی با آلودگی بالا از سیستم به سمت خروجی رودخانه بوده‌ایم، تصریح کرد: ما در این راستا حسب وظیفه و تکلیف، بارها به مسوولان شهرک صنعتی بشل و شرکت شهرک‌های صنعتی اخطار دادیم و حتی چندین مرتبه هم با مسوولان ذیربط در شرکت شهرک‌های صنعتی جلسه و نشست برگزار کردیم اما هیچ‌یک از این اقدامات نتوانست جلوی تکرار این واقعه تلخ را بگیرد!
وی ادامه داد: طی دو ماه اخیر این سومین بار است که شاهد تخلیه پساب‌های صنعتی در رودخانه هستیم.
فلاحی افزود: بر اساس بررسی‌های کارشناسی این بار فاضلاب مجموعه شهرک صنعتی بشل سوادکوه شبانه در رودخانه تخلیه و عامل مرگ دسته جمعی ماهیان شده است.
رییس اداره حفاظت محیط زیست سوادکوه حجم آلودگی و تلفات ماهیان را زیاد اعلام و تاکید کرد: به نظر می‌رسد این اتفاق عمدی بوده است.
فلاحی احتمال نقص در سیستم تصفیه فاضلاب و ورود غیرعمد این پساب به رودخانه را رد کرد و گفت: اگر مشکل یا اتفاقی در شبکه تصفیه فاضلاب این شهرک ایجاد می‌شد حتما به محیط زیست اطلاع می‌دادند و از سویی دیگر این پساب‌ها شبانه وارد رودخانه شده است و شرکت‌ها در شب فعالیت ندارند.
وی با بیان اینکه تعداد ماهیان تلف شده با حضور میدانی نیرو‌های محیط زیست در حال بررسی است، افزود: نکته عجیب این حادثه به قول اهالی اطراف این رودخانه، بالا آمدن شبانه سطح آب و همزمان شدن ورود پساب با رهاسازی آب از سد برنجستانک بود که اگرچه بخش زیادی از آلودگی‌ها را پاک کرد اما رودخانه همچنان آلوده است. رییس اداره حفاظت محیط زیست سوادکوه ادامه داد: همه این اتفاقات سناریو‌های تلخی را در ذهن متبادر می‌کند که نیاز به بررسی‌ نهاد‌های متولی دارد.
فلاحی با بیان اینکه از ماه گذشته به دلیل عدم ترتیب اثر دادن شرکت شهرک‌های صنعتی و شهرک صنعتی بشل، به اخطارها و هشدارها، شکواییه‌‌ای از سوی محیط زیست نوشته و به مراجع قضایی تحویل داده شده است گفت: با توجه به اینکه پرونده تخلف زیست‌محیطی این شهرک از سال گذشته همچنان مفتوح است این حادثه تلخ نیز در حال حاضر صورت جلسه شده و به دستگاه قضایی ارسال شد. او در خصوص وضعیت تصفیه فاضلاب شهرک صنعتی بشل سوادکوه نیز گفت: شهرک صنعتی بشل سوادکوه پارسال در دو مرحله فاضلاب‌ها را به داخل رودخانه رها کرده بود که اخطار‌ها صادر و از پیمانکار ساخت شبکه فاضلاب شهرک و رییس شهرک صنعتی سوادکوه به مراجع قضایی شکایت شد.

هشدار داده بودم
سهیل اولادزاد از فعالان محیط زیست نیز در این باره در صفحه اینستاگرام خود نوشت: در سوادکوه، رودخانه‌ای به نام اوتی جون وجود دارد که یک روز از زایشگاه‌ها و زیستگاه‌های خوب ماهی در سوادکوه بود.
طی چهار سال اخیر در اثر تخلیه پساب‌های صنعتی شرکت‌های مختلف صنعتی همجوار در این رودخانه تلف شدن بیش از سی هزار قطعه ماهی در این رودخانه گزارش شده است. به گفته اولادزاد، ماجرا این است که ۶ سال پیش یک واحد بزرگ تصفیه خانه در فاز دوم شهرک صنعتی بِشِل تاسیس می‌شود، تصفیه خانه‌ای که عملکرد بیولوژیک داشت اما توان تصفیه پساب صنعتی را نداشت.
حالا شاید بپرسید تا قبل از این تصفیه‌خانه، چه بلایی بر سر پساب‌های صنعتی این ناحیه می‌آمد!
به شما می‌گویم که تا قبل از راه‌اندازی این تصفیه‌خانه بزرگ، هر واحد صنعتی و هر کارخانه مجبور به تاسیس واحد تصفیه خانه‌ای مجزا بود که اگر نداشت از سوی محیط زیست پلمپ می‌شد.
به گفته اولادزاد، شهرک صنعتی بشل اما با تاسیس و راه اندازی یک تصفیه خانه مرکزی با همان مشخصاتی که عنوان شد، عملا دست نهاد نظارتی (در اینجا محیط زیست) را برای اعمال فشار بر روی کارخانه‌ها بست و به این ترتیب، محیط زیست رسما با تصفیه خانه طرف حساب شد که نمی‌توانست آن را پلمپ کند و حالا متاسفانه هیچ کس هم کوتاهی و قصور این تصفیه‌خانه را به گردن نمی‌گیرد! بنابراین، وقتی قرار به شکایت از کارخانه‌ها باشد، عنوان می‌کنند که ما پول (سهمیه تصفیه پساب خود) را به تصفیه‌خانه می‌پردازیم که تصفیه کند؛ وقتی به شرکت شهرک‌های صنعتی معترض شویم، اعلام می‌کنند که ما این وظیفه را بر دوش پیمانکار گذاشتیم و باید از او بپرسید که چرا کارش را درست انجام نمی‌دهد و حال آنکه پیمانکار نیز اظهار می‌دارد، مشکل پایه‌ای و ریشه‌ای است و کاری از دست من بر نمی‌آید!
اولادزاد با بیان اینکه این تصفیه‌خانه را هم نمی‌شود پلمپ کرد، چون پساب کارخانه‌ها دائما در حال ورود است ادامه داد: اتفاقی که می‌افتد این است که پساب بیست کارخانه دائما جمع شده و به صورت تجمیعی و بدون تصفیه کامل از سوی دیگر خارج می‌شود و مشکل اساسی‌تر آنکه یک ایستگاه پمپاژ هم وجود دارد که آن را دیگر حتی پیمانکار هم به گردن نمی‌گیرد و این مایع سیاه رنگ هم نتیجه عدم توانایی پمپاژ ایستگاه است که در رودخانه تخلیه می‌شود.
اولادزاد در ادامه پست اینستاگرامی خود نوشت: من یک ماه پیش این هشدار را به مسوولین محیط زیست دادم، اما اتفاق خاصی رقم نخورد و البته لازم به ذکر است که این مسوولین سازمان صنعت، معدن و تجارت هستند که باید پاسخگو باشند.
این فعال محیط زیستی در پایان گفت: امیدوارم که در این حادثه نظیر آنچه که در حادثه شرکت سیماب اتفاق افتاد، افرادی، با نام حمایت از محیط زیست و تشکل‌های محیط زیستی تعداد ماهیان تلف شده را به میزان ده هزار قطعه کاهش ندهند و با دریافت هزینه، از جریمه افراد کم نشود!

مرگ ماهی مرگ رود!
موضوع ورود پساب‌های صنعتی به درون رودخانه‌ها خصوصا در استان مازندران البته که موضوع تازه و جدیدی نیست اما آنچه بیش از همه قلب فعالان و دوستداران محیط زیست را به درد می‌آورد آن است که با عدم نظارت صحیح بر تصفیه فاضلاب‌های صنعتی و دیدن هزینه‌ی به روز کردن و تعمیر تصفیه‌خانه‌های پساب‌های صنعتی به چشم یک هزینه اضافی توسط کارخانه‌داران و صاحبان شهرک‌های صنعتی، شاهد مرگ تلخ رودخانه‌های استان مازندران به همراه همه زیستمندان آنها هستیم.
رودخانه‌هایی که سالیان سال، به عنوان خانه و محل‌ طبیعی پرورش و تکثیر ماهیان مختلف به شمار می‌رفتند و امروز دیگر نه تنها از آن ماهیان شاداب خبری نیست که خودِ رودخانه‌ها هم رو به احتضار هستند و نفس‌های آخر را می‌کشند!