نگاهی به اسامی دعوتشدگان نشان میدهد که استخوانبندی اصلی تیم ملی همچنان بر پایه بازیکنانی شکل گرفته که سالهاست پیراهن ایران را بر تن دارند. بازیکنانی که برخی از آنها سومین یا حتی چهارمین جام جهانی خود را تجربه میکنند و حالا قرار است بار دیگر مسئولیت سنگین موفقیت فوتبال ایران را بر دوش بکشند. این در حالی است که در ماههای گذشته بارها درباره ضرورت جوانگرایی و تزریق خون تازه به تیم ملی صحبت شده بود و بسیاری تصور میکردند جام جهانی ۲۰۲۶ نقطه آغاز نسل جدید فوتبال ایران باشد.
اما فهرست نهایی روایت دیگری را بازگو میکند.
شاید مهمترین ویژگی لیست منتشرشده، حذف بخش بزرگی از بازیکنان جوانی باشد که طی ماههای گذشته در اردوهای ملی حضور داشتند. محمد خلیفه، کسری طاهری، امیرحسین محمودی و هادی حبیبینژاد از جمله نفراتی هستند که در نهایت از رسیدن به بزرگترین تورنمنت فوتبالی جهان بازماندند. بازیکنانی که بسیاری از کارشناسان اعتقاد داشتند میتوانند در آینده نزدیک به مهرههای ثابت تیم ملی تبدیل شوند اما فعلاً باید از خانه نظارهگر رقابتها باشند.
در نقطه مقابل، بازیکنان باتجربه بار دیگر مورد اعتماد کادرفنی قرار گرفتهاند. حضور دوباره چهرههایی مانند علیرضا بیرانوند، احسان حاجصفی، رامین رضاییان، شجاع خلیلزاده، سامان قدوس، علیرضا جهانبخش و مهدی طارمی نشان میدهد که قلعهنویی ترجیح داده در مسیر جام جهانی از فرمولی استفاده کند که پیشتر امتحان خود را پس داده است.
البته این رویکرد موافقان و مخالفان خاص خود را دارد. موافقان معتقدند جام جهانی محل آزمون و خطا نیست و سرمربی باید از بازیکنانی استفاده کند که تجربه حضور در مسابقات بزرگ را دارند. از نگاه این گروه، تیم ملی ایران در گروهی دشوار قرار گرفته و عبور از مرحله گروهی نیازمند بازیکنانی است که فشار روانی چنین رقابتهایی را تجربه کرده باشند.
اما منتقدان نظر متفاوتی دارند. آنها معتقدند که فوتبال ایران در سالهای اخیر بیش از اندازه به نسل فعلی وابسته شده و همین مسئله روند جوانسازی را به تأخیر انداخته است. به باور این گروه، اگر قرار باشد بازیکنان جوان در چنین تورنمنتهایی فرصت حضور پیدا نکنند، فاصله میان نسل فعلی و نسل آینده روزبهروز بیشتر خواهد شد.
در میان تصمیمات بحثبرانگیز فهرست نهایی، نام روزبه چشمی بیش از همه جلب توجه میکند. هافبک باتجربه تیم ملی در حالی در لیست نهایی قرار گرفته که طی هفتههای گذشته با مصدومیت دستوپنجه نرم کرده است. با این حال کادرفنی ترجیح داده روی تجربه و تواناییهای او حساب باز کند. تصمیمی که اگر چشمی بتواند به آمادگی کامل برسد، یک انتخاب هوشمندانه تلقی خواهد شد اما در صورت ادامه مشکلات جسمانی، ممکن است به یکی از نقاط ضعف فهرست تبدیل شود.
در کنار چشمی، انتخاب علیرضا جهانبخش نیز واکنشهای فراوانی به همراه داشته است. کاپیتان تیم ملی در ماههای اخیر شرایط ایدهآلی را پشت سر نگذاشته و به دلیل مصدومیت و دوری از مسابقات رسمی، از فرم مطلوب فاصله گرفته است. با این وجود قلعهنویی تصمیم گرفته همچنان به او اعتماد کند. این اعتماد میتواند نشاندهنده اهمیت نقش رهبری جهانبخش در رختکن تیم ملی باشد؛ موضوعی که شاید در نگاه نخست به اندازه مسائل فنی دیده نشود اما در تورنمنتی مانند جام جهانی اهمیت ویژهای پیدا میکند.
در خط دفاع نیز سرمربی تیم ملی تقریباً کمترین میزان تغییر را اعمال کرده است. حضور شجاع خلیلزاده و محمدحسین کنعانیزادگان به عنوان زوج اصلی دفاع میانی اتفاقی قابل پیشبینی بود اما تداوم اعتماد به بازیکنان باتجربه در سایر پستهای دفاعی نیز نشان میدهد که کادرفنی به دنبال حفظ انسجام ساختار دفاعی تیم است. تنها چهره جوان این بخش دانیال ایری محسوب میشود که توانسته در میان انبوه بازیکنان باتجربه جای خود را در فهرست نهایی تثبیت کند.
با این حال نقطه قوت اصلی تیم ملی همچنان در خط حمله قرار دارد. حضور مهدی طارمی به عنوان ستاره اول فوتبال ایران، در کنار بازیکنانی مانند علی علیپور، امیرحسین حسینزاده، شهریار مغانلو و دنیس درگاهی باعث شده کادرفنی از نظر تنوع گزینههای هجومی شرایط مطلوبی داشته باشد. به ویژه دعوت از مغانلو که در مقطعی حتی جایی در فهرست اولیه اردو نداشت، نشان میدهد که ارزیابیهای روزهای پایانی تأثیر مستقیمی بر تصمیم نهایی سرمربی گذاشته است.
نکته مهم دیگر این است که فهرست فعلی بیش از آنکه برای آینده طراحی شده باشد، برای کسب نتیجه در زمان حال بسته شده است. قلعهنویی به خوبی میداند که عملکرد تیم ملی در جام جهانی میتواند مهمترین معیار قضاوت درباره دوران حضورش روی نیمکت ایران باشد. به همین دلیل ترجیح داده به جای حرکت در مسیر جوانگرایی گسترده، از بازیکنانی استفاده کند که شناخت بیشتری از آنها دارد و در سالهای اخیر بارها در مسابقات حساس به میدان رفتهاند.
اکنون اما همه چیز به عملکرد این ۲۶ بازیکن در زمین مسابقه بستگی دارد. اگر تیم ملی بتواند از مرحله گروهی عبور کند و نتایجی فراتر از انتظار به دست آورد، احتمالاً بسیاری از انتقادهای امروز به فراموشی سپرده خواهد شد. اما اگر نتایج مطابق انتظار پیش نرود، نخستین پرسشی که مطرح میشود همین خواهد بود؛ آیا حذف جوانها و اعتماد دوباره به نسل باتجربه تصمیم درستی بود؟
سؤالی که پاسخ آن نه در کنفرانسهای خبری و نه در تحلیلهای کارشناسی، بلکه در مستطیل سبز جام جهانی ۲۰۲۶ مشخص خواهد شد؛ جایی که نسل باتجربه فوتبال ایران آخرین فرصت خود را برای اثبات تواناییهایش در بزرگترین ویترین فوتبال جهان در اختیار دارد.
لیست تیم ملی ایران برای جام جهانی ۲۰۲۶
دروازهبانها
علیرضا بیرانوند، پیام نیازمند و حسین حسینی
مدافعان میانی
شجاع خلیلزاده، محمدحسین کنعانیزادگان، علی نعمتی و دانیال ایری
مدافعان کناری
صالح حردانی، رامین رضاییان، میلاد محمدی و احسان حاجصفی
هافبکها
محمد قربانی، سعید عزتاللهی، امیرمحمد رزاقینیا، روزبه چشمی و سامان قدوس
وینگرها
علیرضا جهانبخش، آریا یوسفی، محمد محبی، مهدی قایدی و مهدی ترابی
مهاجمان
مهدی طارمی، امیرحسین حسینزاده، دنیس درگاهی، شهریار مغانلو و عل علیپور
- نویسنده : مهسا حسینی
