در سال جاری ۲۵ هزار هکتار از مراتع و جنگل ها طعمه حریق شدند. معاون رئییسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیطزیست با بیان این مطلب گفت: در کل خیلی نباید نگران این مسئله باشیم، بلکه این نگرانی را باید برای مسائل دیگر مثل آلودگی هوا، از بین بردن منابع تجدیدپذیر به طور کل، […]
در سال جاری ۲۵ هزار هکتار از مراتع و جنگل ها طعمه حریق شدند. معاون رئییسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیطزیست با بیان این مطلب گفت: در کل خیلی نباید نگران این مسئله باشیم، بلکه این نگرانی را باید برای مسائل دیگر مثل آلودگی هوا، از بین بردن منابع تجدیدپذیر به طور کل، توسعههای غلط و استفادههای بیرویه از منابع طبیعی داشته باشیم، چون این موارد صدها برابر آتش سوزیها به طبیعت لطمه میزند. عیسی کلانتری در گفت و گو با ایلنا معتقد است که آتشسوزیهای اتفاق افتاده را ما بیش از حد در جامعه بزرگ میکنیم، چون بخشی از آن طبیعی است و بخش دیگر هم به موضوع فرهنگ جامعه مربوط است و عمدتا هم علت آتش سوزیها به همین دو مورد برمیگردد.
عمده آتشسوزیها در خطه زاگرس اتفاق میافتد که در آن منطقه طایفههای مختلفی حضور دارند و متاسفانه درگیریهای قومی قبیلهای و شخصی از عوامل اصلی آتشسوزی در آن مناطق است. به گفته کلانتری اشتباهات انسانی را با آموزش عمومی میتوان کم کرد، مثل حرکت راننده کامیونی که ته سیگار خود را در مراتع کناره جاده میاندازد و این میتواند منجر به آتشسوزی آن منطقه شود، اما بدترین نوع آتش سوزی، درگیریهای قبیلهای است که متاسفانه در منطقه زاگرس زیاد دیده میشود، به طور مثال یکی از کارهایی که در اختلاف طایفهای انجام میدهند این است که برای انتقام گرفتن، مرتعهای یکدیگر را آتش میزنند که آن آتشسوزی میتواند به مناطق جنگلی استان برسد و واقعا ما با این موضوع مشکل داریم و ماندیم با این مساله چه باید کرد.
سوختن ۷ هزار هکتار مرتع از مناطق حفاظتشده
بخشی از علت آتشسوزیها هم به سوء استفادههایی که از طبیعت میشود، مربوط است، به طور مثال کشاورزی میخواهد، زمین را زودتر برای کشت بعدی آماده کند و پسماند کشت قبل را آتش میزند و امکان دارد آن آتش از مزرعه به مراتع و از آنجا به بخشی از جنگل کشیده شود، اما این علل یاد شده آتش سوزیها تنها ۲۰ درصد کل را شامل میشود و ۸۰ درصد باقی مانده به مشکلات طایفهای که عمدتا در زاگرس هستند بر میگردد، البته در مناطق دیگر که میزان آتشسوزی زیاد است، از این دست موارد داریم، وقتی آتش سوزی میشود، کنترل آن در بعضی بخشها مشکل است و اصلا نمیتوان در این شرایط از هلیکوپتر استفاده کرد چون این موضوع بیشتر جنبهی روانی دارد تا اینکه کارایی داشته باشد. کلانتری با بیان این مطلب افزود: امسال حدود ۷ هزار هکتار مرتع و شبه جنگل از مناطق حفاظت شده آتش گرفته است و در کل کشور حدود ۲۵ هزار هکتار آتش گرفته است، که البته با توجه به حوادثی که در کل دنیا افتاده، خیلی عدد بزرگی نیست، مهم است که نباید این مناطق آتش بگیرد، اما در مقابل این آتشسوزیها ما خطر بیماریهای جنگلی را داریم که نابودی بیشتری را برای گیاهان زاگرس به همراه داشته است.
وی افزود: این مشکلات پنهان مثل خشک شدن بلوطها، آن منطقه را نابود میکند که یکی از علتهای آن رفتارهای غلط مدیریتی در دهههای گذشته است که شخم زدیم و پوشش گیاهی را از بین بردیم، از طرفی استفاده نامناسب از منابع آبی باعث فرسایش خاک شده است و درختهای جنگل ضعیف و ضعیفتر شدند، بنابراین بیماری که قبلا حالت مسالمتآمیزی با طبیعت داشته است، حالا بلای جان درختان شده است.
۸۰۰ میلیون دلار سرمایه برای پسماند
کلانتری با اشاره به حداقل هزینه برای سرمایهگذاری وضعیت پسماند شمال کشور گفت: حداقل چیزی حدود ۷۰۰ الی ۸۰۰ میلیون دلار به سرمایهگذاری در این منطقه نیاز داریم تا از پس پسماندهای آنجا برآییم، مردم شمال کشور در مورد این مشکل تلاش زیادی کردند، اما متاسفانه راه به جایی نمیبرد، چون یک طرف دریا است که اگر آنجا بریزند دریا و رودخانهها آلوده میشود و از طرف دیگر جنگلها به خطر میافتد.
وی ادامه داد: دو سال پیش ما ۳/۱میلیارد تومان بودجه برای موضوع پسماندهای شمال پیشبینی کردیم، اما مجلس آن را حذف کرد و دست ما برای این موضوع بسته شد.
کلانتری با اشاره به اینکه در بحث تنوع زیستی کشور در معرض کاهش هستیم، گفت: سرعت از بین رفتن این تنوع زیستی مهم است، چون وقتی جمعیت افزایش پیدا میکند، همراه با سیاستهای ناپایدار، در مسیر اضمحلال منابع طبیعی پیش خواهیم رفت، به خصوص در شرایط تحریم که فشار بر این منابع را داریم، وقتی کشت آبی را گسترش میدهیم و زمین جدیدی را برای کشت احداث میکنیم، جان طبیعت را میگیریم، در این صورت جایگاه حیات وحش محدودتر خواهد شد، به طور مثال همین چند هفتهی پیش در خراسان شمالی پلنگی از دست سگهای گله فرار کرده بود و به بالای درخت رفته بود، دلیلش این است که ما به زیستگاه اینها نزدیک شدیم و آن را محدودتر کردیم.
وی ادامه داد: حیوانات در این شرایط از بین میروند، تنوع زیستی نه تنها در ایران بلکه در کل دنیا در حال از بین رفتن است، منتها طبیعت ما شکنندهتر است، این شکنندگی هم به دلیل بارشهای کم، افزایش گرما و افزایش نیاز به مصرف است که همهی اینها بر منابع فشار میآورد.
سالی ۱۰۰ هزار هکتار از درختان بلوط از بین میرود
کلانتری بیان کرد: سالانه صد هزار هکتار از درختان بلوط از بین میرود که دلیل آن فشار بر خاک زیر جنگلها است، به طور مثال قبلا منطقهای مرتع بوده و ما آنجا شروع به زراعت آن کردیم، در نتیجه خاک فرسوده شده و به مرور دیگر آب باران در خاک نفوذ نمیکند و بنابراین جنگل سال به سال ضعیفتر شده و بنابراین قدرت مقابله با بیماری که هزاران سال با آن مسالمتآمیز زندگی کرده از بین میرود و همین باعث از بین رفتن پوشش جنگلی خواهد شد.
کلانتری افزود: این اتفاقات در کشور به علت مدیریتهای کلان غیرپایدار در حال رخ دادن است، تشویق میکنیم تا تولید بیشتر شود و منابع آب را بیشتر مصرف کنیم. میگوییم هر یک گرم گندم تولیدی، گلولهای بر مغز دشمن است، اما این مشکلات پایدار در طبیعت ایران را به وجود میآورد، در نتیجه حیات وحش محدود میشود، از بین میرود و تنوع زیستی هم محدودتر خواهد شد.
