مصرف منابع و فرسودگی کشور
مصرف منابع و فرسودگی کشور
سال‌ها است که اصطلاح «مدیریت منابع» درخصوص انرژی، معادن، محیط‌زیست و همچنین آب و دیگر منابع خداداد، توسط مدیران، نمایندگان و کارشناسان در ستادها و شوراهای تصمیم‌گیر طرح می‌شود و نگرش درستی است که مبنای کاملاً علمی دارد. مدیریت منابع ناظر به این اصل ساده ریاضی است که باید منابع و همچنین مصارف خود را در همه حوزه‌ها بشناسیم و در نهایت بین منابع و مصارف تعادل برقرار کنیم.

از آنجایی‌که بسیاری از مدیران ما با مفهوم عدد، بیگانه هستند، با مدیریت منابع هم نسبتی ندارند چون محور کار در مدیریت منابع، اعداد و ارقام هستند و مدل اجرایی که باید بر اساس این اعداد و ارقام ریاضی، تدوین شود.
جای تأسف است که بگوییم طی چند دهه اخیر ما منابع را مدیریت نکردیم، همه منابع را تا ته مصرف کردیم و زمانی به خودمان آمدیم که متوجه شدیم کشور فرسوده شده است و این فرسودگی، اختصاص به معدن و محیط‌زیست و جنگل ندارد و در بسیاری از حوزه‌ها، دچار ناترازی هستیم به این معنی که دیگر منابعی نداریم که به مصرف برسانیم یا منابع موجود ما در مقایسه با مصرف، ناچیز است و ناچار هستیم مانند آب، برق و گاز برای مشترکان، به قطع متوسل شویم.
این بزرگ‌ترین خیانت بود که عامدانه یا از سر نادانی و کم‌توجهی و همچنین فقدان نگرش علمی بر سر کشور آمد و بسیاری از منابع را مصرف کرده‌ایم آن هم در شرایطی که گزینه‌های دیگری هم داشتیم بدون این‌که با خود بیندیشیم که پس از مصرف این منابع و فرسودگی کشور، چه خواهیم کرد یا چه پاسخی به نسل آینده خواهیم داد.
شرایط امروز کشور حاصل کم‌کاری و کوتاهی دولت‌های مختلف، مجالس ادوار و همچنین شهروندانی است که در برابر آن اهمال‌کاری‌ها سکوت کردند و امروز همه در این وضعیت سهیم هستیم.
یکی از حیاتی‌ترین منابع که ما آن را تا انتها مصرف کردیم و امروز تبعات آن را به شکل خشک‌سالی‌های بی‌سابقه و خالی از سکنه شدن روستاهای بسیاری می‌بینیم، آب است. اگر تا دو دهه قبل کشاورزان یزدی و اصفهانی از بی‌آبی ناله داشتند، امروز این ناله به قلب پایتخت رسید.
روز گذشته معاون استاندار تهران، با اشاره آخرین وضعیت آبی پایتخت هشدار داد: وضعیت بارش‌ها در شهر تهران خوب نبود و حتی روان‌آبی هم در سطح شهر جاری نشد و برابر بررسی‌ها، بارش‌ از ابتدای آذر در برخی مناطق تهران کمتر از یک میلی‌متر بوده است.
سید کمال‌الدین میرجعفریان ادامه داد: مردم باید در مدیریت مصرف آب اهتمام به خرج دهند و دستگاه‌های استان نیز به این مساله توجه ویژه داشته باشند که افت فشار آب در شهر تهران ادامه دارد چرا که آب در شهر نداریم؛ برای مدیریت مصرف آب اجرای این برنامه -قطعی آب- ادامه دارد.
ریشه کم‌آبی امروز تهران هم در فقدان مدیریت منابع آبی و مصرف منابع و در نهایت خشک‌شدن بسیاری از بسترهای آب زیرزمینی و قنواتی است که عمری چند هزار ساله داشته‌اند. فرونشست‌هایی که سی استان از سی و یک استان کشور -جز گیلان- را درگیر کرده است، نتیجه و حاصل مصرف منابع آبی است.
روز گذشته حجت‌الاسلام نصرالله پژمان‌فر با اشاره به قرائت گزارش اقدامات کمیسیون اصل نود در صحن علنی مجلس گفت: یکی از مشکلات اساسی مورد توجه کمیسیون بحث مدیریت منابع و مصارف یعنی حسابداری آب است به نحوی که نباید میزان برداشت آب از مقدار نزولات آسمانی و جذب آن بیشتر باشد.
رییس کمیسیون اصل نود مجلس با اشاره به قوانین برنامه چهارم تا هفتم توسعه، ادامه داد: در طول مدت برنامه چهارم توسعه ۴ میلیارد مترمکعب بیش از حد مجاز برداشت شده بود و قرار بود این کسری در برنامه پنجم جبران شود، اما جبران نشد. در ادامه، قانون برنامه ششم میزان برداشت مازاد به ۱۱ میلیارد و در قانون برنامه هفتم به ۱۵ میلیارد مترمکعب رسید که نشان‌دهنده مدیریت نادرست منابع آبی است.
وی دلیل دیگر بحران آب را تغییر مدیریت منابع آب از حوزه‌ای به استانی دانست و توضیح داد: این تغییر موجب رقابت بین استان‌ها در برداشت آب شده و برداشت بیش از حد منابع زیرزمینی را افزایش داده است.
پژمان‌فر با اشاره به اقدامات کمیسیون اصل نود افزود: در جلسه‌ای با معاون اول رییس‌جمهور گزارش ارائه شد و دستور داده شد تجربیات کمیسیون در شورای عالی آب استفاده شود. در این چارچوب، بهره‌برداران شامل کشاورزان، صنعت‌گران و شرکت‌های آبفا مدیریت منابع آب را با توجه به نزولات آسمانی و ظرفیت سفره‌های زیرزمینی انجام خواهند داد تا بیش از سهم تعیین‌شده برداشت نشود.
وی تأکید کرد: این پرونده یکی از حساس‌ترین موضوعات کمیسیون است و پیگیری آن تا اصلاح کامل وضعیت ادامه خواهد داشت.
درخصوص ورود کمیسیون اصل نود مجلس شورای اسلامی نیز باید بگوییم این ورود دیرهنگام و زمانی که کار از مرحله مشکل عبور کرد و به چالش و حتی ابرچالش رسید، چه حاصلی خواهد داشت و مگر غیر از این است که ریشه بخشی از مصرف بی‌رویه و فرسوده کردن کشور، برخی قوانین کشور است ؟
ادعای رییس کمیسیون مجلس مبنی بر پیگیری مشکل تا اصلاح کامل وضعیت نیز بدون پشتوانه اجرایی است چون به شرایط غیرقابل بازگشت رسیدیم و تنها اتفاق خوبی که می‌تواند بیفتد، بارش‌های مستمر و بدون‌وقفه برق است که آن نیز بسیار دورزا ذهن است.

لینک کوتاه :