آخرین شانس برای دیپلماسی
آخرین شانس برای دیپلماسی
در لحظات تحریر این تحلیل، «سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجه دولت چهاردهم وارد آنکارا شد تا از آخرین فرصت‌هایی که برای تجدید حیات دیپلماسی ایجاد شد، استفاده کند و جلوی جنگی که انتهایش روشن نیست را بگیرد هرچند شواهد نشان می‌دهد دیپلماسی در حال حاضر آفتابِ لبِ بام است و شانسی برای احیای آن وجود ندارد و سایه جنگ هر لحظه نزدیک‌تر می‎شود.

احمد شیرازیان _ خبرنگار / وزیر امور خارجه در این سفر یک‌روزه علاوه بر رایزنی با همتای ترک خود راجع به روابط دوجانبه و تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی، با رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور این کشور نیز دیدار و گفت‌وگو خواهد کرد.

همچنین روز گذشته «رجب طیب اردوغان» در تماسی با «مسعود پزشکیان» تأکید کرد: ترکیه آماده است برای کاهش تنش‌ها و حل‌وفصل مسائل، نقش تسهیل‌گر میان ایران و آمریکا را بر عهده بگیرد.

بر اساس تماس تلفنی روسای جمهوری ایران و ترکیه می‌توان گفت هدف اصلی یا یکی از اهداف سفر عراقچی گشودن باب دیپلماسی و مذاکره بین تهران و واشنگتن است.

در سیاست هیچ امر قطعی وجود ندارد اما در این مورد خاص با قاطعیت می‌توان گفت با توجه به سکوت چین و روسیه، سفر وزیر امور خارجه به ترکیه آخرین شانس به دیپلماسی و پرهیز از جنگ بین ایران و آمریکا است.

روز گذشته «واسیلی نبنزیا» نماینده دائم روسیه در سازمان ملل متحد نیز در مصاحبه با شبکه «روسیا۲۴» با بیان این‌که احتمال دارد آمریکا بخواهد به ایران حمله کند، تاکید کرد: ایران این بار برای چنین چیزی آماده‌تر از ژوئن ۲۰۲۵ (خرداد ۱۴۰۴) است. این مقام روس با اشاره به لفاظی‌های دونالد ترامپ گفت: وضعیت نگران‌کننده است.

در همین حال رییس‌جمهور آمریکا طی سخنانی ضمن تأیید بر تلاش برای باز کردن باب گفت‌وگو با مقامات تهران مدعی شد: تعداد زیادی ناو بسیار بزرگ و بسیار قدرتمند را به سمت ایران روانه کرده‌ایم و خیلی خوب می‌شود اگر مجبور نباشیم از آن‌ها استفاده کنیم.
احتمال وقوع جنگ را از نگرانی کشورهای منطقه نیز می‌توان درک و دریافت کرد به نوعی که «هشام العلوی» مقام ارشد وزارت امور خارجه عراق گفت: «فواد حسین» وزیر امور خارجه عراق برنامه دارد از روابط خوبی که با آمریکا و جمهوری اسلامی ایران دارد، برای ثبات‌بخشی به منطقه و جلوگیری از جنگ استفاده کند.

وی با تأکید بر این‌که هر نوع درگیری احتمالی، کل منطقه را تحت تاثیر قرار خواهد داد، گفت: چند ماه قبل نیز عراق و کشورهای دیگر خاورمیانه در دور کردن منطقه از یک جنگ گسترده از طریق حمله نظامی علیه ایران مشارکت داشتند.

دونالد ترامپ برابر روش همیشگی خود جلو آمد و در یک دست توان نظامی و در دستی دیگر پیشنهاد پذیرش شروط خود را دارد، شروطی که برای تهران غیرقابل پذیرش است به این دلیل که پذیرش آن را به معنای خودکشی می‌دانند و همین موضوع موجب شد بسیاری از نمایندگان و همچنین سیاسیون داخل کشور دیپلماسی و مذاکره را فریب تلقی کنند و حتی برخی سفر وزیر امور خارجه به ترکیه را کاری نادرست اعلام و از این اقدام دولت چهاردهم انتقاد کردند.

نکته مهمی که کسی به آن توجه ندارد این است که بخش اعظمی از مردم، خواهان جنگ و درگیری نیستند و باور دارند باید به دیپلماسی و مذاکره شانس داد، موضوعی که موجب نگرانی رییس دفتر عقیدتی سیاسی فرمانده کل قوا شد و آن را نشانه بصیرت پایین دانست.

حجت‌الاسلام علی سعیدی، رییس دفتر عقیدتی سیاسی فرمانده کل قوا، چند روز قبل با اشاره به آخرین نظرسنجی‌های داخلی و شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور، گفت بیش از پنجاه درصد مردم ایران مذاکرات را «راهگشا و مشکل‌گشا» می‌دانند و این نشان می‌دهد که حضور پرشور مردم در ۲۲ دی، به معنای کامل بودن بصیرت و تاب‌آوری جامعه نیست.

با توجه به مجموعه اتفاقات می‌توان گفت طی چند روز آینده، دیپلماسی شانس بسیار پایینی دارد یا آنکارا، آخرین شانس برای احیای دیپلماسی بین تهران و واشنگتن است و احتمال وقوع تقابل نظامی بین آمریکا و ایران بالا است و آنچه بیش از همه موجب نگرانی می‌شود این است که درصورت تحقق چنین امری، پایان جنگ و درگیری، مانند آغاز آن نخواهد بود و ممکن است به جنگی منطقه‌ای تبدیل شود و آثار زیان‌باری برای همه ما که در همین لحظه در میانه یک جنگ نابرابر معیشتی هستیم، داشته باشد.