زهرا ایرانشاهی ایران، در چهارراه کریدوری جهان قرار گرفته است. گستره این جمله تا جایی است که همه مرزهای خرده نظام های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی را در بر خواهد گرفت. چراکه با رونق حمل ونقل در کریدورهای اصلی، یک کشور منتفع خواهد شد. به گزارش جمله، به ویژه اینکه ارتقای جایگاه ترانزیتی کشور […]
زهرا ایرانشاهی
ایران، در چهارراه کریدوری جهان قرار گرفته است. گستره این جمله تا جایی است که همه مرزهای خرده نظام های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی را در بر خواهد گرفت. چراکه با رونق حمل ونقل در کریدورهای اصلی، یک کشور منتفع خواهد شد.
به گزارش جمله، به ویژه اینکه ارتقای جایگاه ترانزیتی کشور در منطقه به ارتقای بیشترِ جایگاه سیاسی منجر خواهد شد. حالا اما قسمتی از کریدور شمال-جنوب در بخش حنوب به شمال شرق، افتتاح شده است. این کریدور یکی از دو کریدور مهم ترانزیتیِ منطقه است که کریدور شرق به غرب یکی دیگر از آنها است. مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملو نقل کشور خبر داده است: در راستای توسعه مناطق محروم کشور و گسترش شبکه راههای ارتباطی استان خراسان رضوی بخش دیگری از کریدور جنوب به شمالشرق کشور بهره برداری و عملیات اجرایی ۲۸ کیلومتر از محور سنگان- تربت حیدریه با حضور معاون وزیر صنعت آغاز شد.
خیراله خادمی همچنین از افتتاح ۱۰ کیلومتر دیگر از بزرگراه مهنه- گناباد در این سفر خبر داده و گفته است: در راستای تسهیل سفر زوار بارگاه حرم ثامنالحجج از نواحی جنوب و جنوب شرق کشور و ترانزیت بار به سمت آسیای میانه و افغانستان امروز بخش دیگری از بزرگراه مهنه- گناباد زیر عبور قرار گرفت.
خادمی با تاکید بر اهمیت این کریدور در توسعه ترانزیت کالا و مسافر گفت: با توجه به اهمیت سواحل مکران و موقعیت بی نظیر بندر چابهار به عنوان تنها بندر اقیانوسی کشور و کوتاهترین مسیر ترانزیت کالا به کشورهای محصور در خشکی آسیای میانه و افغانستان، تکمیل هرچه سریعتر این کریدور یکی از اولویتهای اساسی است.
مدیرعامل شرکت ساخت وتوسعه بزرگراه مهنه- گناباد را بخشی از این کریدور معرفی کرد و گفت: این محور ۶۷ کیلومتر است که تاکنون ۴۲ کیلومتر آن به صورت بزرگراه زیر عبور قرار گرفته و امروز شاهد بهرهبردرای ۱۰ کیلومتر دیگر از آن با صرف اعتبار ۱۵۰ میلیارد ریال هستیم. وی پیشرفت فیزیکی عملیات اجرایی بخشهای باقیمانده محور را ۸۲ درصد اعلام و عنوان کرد: به منظور اتمام عملیات اجرایی ۱۵ کیلومتر باقیمانده از این محور ۲۵۰ میلیارد ریال اعتبار مورد نیاز است.
معاون وزیر راه و شهرسازی یادآور شد: بخش اعظمی از محور بیرجند- مشهد در استان خراسان رضوی و خراسان شمالی در سالهای گذشته به بزرگراه تبدیل شده است و بخشهای کمی از این محور در نقاط حادثهخیز و گلوگاههای ترافیکی باقی مانده است که با تکمیل هرچه سریعتر ضمن افزایش طول پیوسته بزرگراه و افزایش ظرفیت سرعت، ایمنی نیز افزایش خواهد یافت.
گفتنی است که در حال حاضر علاوه بر کریدورهای ۱۰ گانه جادهای داخلی و اتصال آنها به کشورهای منطقه و همسایه، زیرساخت های دو کریدور ریلی شمالی ـ جنوبی و شرقی ـ غربی نیز در کشور گسترده شده است. با این حال با توجه به زیرساخت های خوبی که در بنادر جنوبی کشور داریم و نیز سرمایه گذاری کلانی که در توسعه بندر شهید بهشتی چابهار انجام شده و نزدیکی این بندر از منطقه شرق کشور به آسیای میانه و کشورهای حوزه CIS در حال حاضر بهترین مسیر برای توسعه ترانزیت، کریدور شمال به جنوب است.
از دیگر مزایای این کریدور، علاقه مندی دو قطب اقتصای جنوب آسیا و شرق اروپا (هند و روسیه) به استفاده از این کریدور – بخش مسیر ایران- برای انجام تبادلات اقتصادی خود است.
مسیر کریدور شمال-جنوب و جایگاه ایران
کریدور شمال-جنوب شامل این مسیر اصلی است: بندر بمبئی- اقیانوس هند- خلیجفارس- بندر انزلی در جنوب غرب دریای خزر (یا بندر امیرآباد در جنوب شرق دریای خزر) – بندر آستاراخان- مسکو- اروپای شمالی و شرقی است.
بنابراین کریدور شمال ـ جنوب یک مفهوم وسیع از مسیر ترانزیتی را شامل می شود که تعداد زیادی زیرکریدور در خود دارد. از جمله زیرکریدورهای این کریدور بزرگ که از خاک ایران عبور می کند می توان به کریدور بندر چابهار ـ افغانستان (جاده ای و ریلی در صورت تکمیل راه آهن خواف ـ هرات) بندر چابهار ـ سرخس ـ آسیای میانه، کریدور بندرعباس به آسیای میانه (ریلی، جاده ای و دریایی از بندر امیرآباد)، کریدور بندرعباس ـ قفقاز ـ روسیه (جاده ای، ریلی و دریایی از بندر انزلی در صورت تکمیل راه آهن رشت ـ انزلی ـ آستارا) و کریدور بندرعباس ـ ترکیه (اعم از زمینی و ریلی) اشاره کرد.
گفتنی است که این موارد نشان می دهد که تسریع در دو مسیر ریلی چابهار ـ سرخس و نیز قزوین ـ رشت ـ آستارا از اهم اقدامات موردنیاز برای تکمیل این کریدور و توسعه زیربناهای حمل و نقلی کشور است.
مسیر فعلی کریدور شمال-جنوب
در حال حاضر کشورهای عضو کریدور شمال- جنوب برای تبادلات تجاری خود از مسیر «بندر بمبئی- اقیانوس هند- خلیج عدن (باب المندب) -دریای سرخ-کانال سوئز-تنگه جبلالطارق- اقیانوس اطلس-دریای مانش-دریای بالتیک» استفاده می کنند. با این حال طبق مطالعات و بررسیهای انجامشده در دفتر تجاریسازی و امور تشکلهای معاونت حملونقل وزارت راه و شهرسازی، برآورد ذینفعان اقتصادی و صاحبان کالا حاکی از آن است که کریدور شمال-جنوب در مقایسه با مسیر سنتی کانال سوئز نزدیک به ۲۵ درصد هزینه حمل و ۳۰ درصد زمان حمل بهصرفهتری دارد.
در کنار مسیر اصلی تعریفشده، مسیرهای جایگزین زیر نی تعریف شده است:
بندر بمبئی- بندرعباس- آستارا- باکو- آستراخان- مسکو- سنت پترزبورگ
بندر بمبئی- بندرعباس- یزد- اینچهبرون- ترکمنستان-قزاقستان- مسکو- سنت پترزبورگ
بندر بمبئی- بندرعباس- مرز نوردوز- ارمنستان- گرجستان-داغستان- مسکو- سنت پترزبورگ
بندر بمبئی- بندرعباس (یا بندر چابهار) – سرخس- ترکمنستان- ازبکستان- قزاقستان- روسیه
بندر بمبئی- بندرعباس (یا بندر چابهار) – مرز بازرگان- ترکیه- دریای سیاه- بندر سامسون- بندر نوروسیسک- مسکو- سنت پترزبورگ
بندر بمبئی- بندرعباس(یا بندر چابهار) – مرز بازرگان- ترکیه- دریای سیاه- بندر سامسون- بندر اودسا- اوکراین- مسکو- سنت پترزبورگ.
گفتنی است که تسریع در راه اندازی کریدور شمال ـ جنوب به حدی ارزشمند است که همه مسئولان نظام بر سر تکمیل آن متفق القول هستند اما راه اندازی این کریدور برای روسیه نیز از اهمیت بالایی برخوردار است؛ به گونه ای که حاضر به سرمایه گذاری ۱.۲ میلیارد یورویی برای برقی کردن راه آهن گرمسار ـ اینچه برون به عنوان یکی از مهم ترین بخش ها و محورهای موجود در کریدور شمال ـ جنوب شده بود.
