در آن روزها، هرچند مردم با ایمان و روحیهای استوار پای کار کشور و مقاومت بودند، اما در دل بسیاری این دغدغه وجود داشت که مبادا شرایط امنیتی مانع از برگزاری راهپیمایی بزرگ و میلیونی اربعین شود. اربعینی که برای میلیونها عاشق اهل بیت، نه فقط یک مناسک مذهبی بلکه نماد عشق، وحدت و حیات شیعه است.
اما جنگ، برخلاف تصور رسانههای غربی و صهیونیستی، به درازا نکشید. پس از دوازده روز مقاومت، ابتکار عمل نظامی، و در نهایت تثبیت معادلات منطقهای به سود ایران، این درگیری پایان یافت و مهمتر از همه، آنچه در پس این پایان روشن شد، آمادگی کمنظیر برای بازگشت به زندگی معنوی و مناسک مذهبی بود. اکنون تنها چند روز پس از پایان جنگ، مقدمات راهپیمایی اربعین با سرعت و گستردگی در حال انجام است. از ثبتنام زائران در سامانههای رسمی گرفته تا هماهنگیهای امنیتی و بهداشتی، همه چیز حاکی از عزم جدی برای برگزاری این مناسک در ابعادی حتی باشکوهتر از سالهای قبل است.
پیش از اربعین، دهه اول محرم فرا رسید؛ ده روزی که قرار بود محک اراده ملت باشد. در حالی که برخی نگران اختلال در فضای عمومی بودند، ایران شاهد یکی از پرشورترین عزاداریهای عاشورایی در سالهای اخیر بود. در پایتخت و دیگر شهرهای بزرگ و کوچک، خیابانها و حسینیهها مملو از جمعیت شد. دستههای عزاداری با نواهای عاشورایی در هر کوچه و خیابان به راه افتاد و مردم با شور حسینی، جنگ را نه مانع که دلیل مضاعفی برای حضور در این آیینها دیدند.
در اوج این شور حسینی، شب عاشورا، حضرت آیتالله خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی، با حضوری باشکوه و آرام، در حسینیه امام خمینی (ره) در میان مردم ظاهر شدند. این حضور، نه تنها معنای وحدت و اقتدار را به تصویر کشید، بلکه پیام روشنی برای دوست و دشمن بود: «رهبر در کنار مردم ایستاده است، در غم، در جنگ، در عزاداری». رسانه رسمی دفتر حفظ و نشر آثار رهبری تصاویری از این مراسم منتشر کرد که بازتاب گستردهای در رسانههای داخلی و منطقهای داشت. ایشان با صلابت همیشگی، ضمن حضور در مجلس عزاداری، با مداح مجلس نیز گفتوگویی صمیمی داشتند. هنگامی که محمود کریمی از خستگی سخن گفت، رهبری با تبسمی استوار پاسخ دادند: «اگر خسته نمیشوی، ای ایران را بخوان» و این جمله تبدیل به نماد روحیهای شد که در دل بحران، همچنان زنده و قوی است.
رسانههای عربزبان چون المیادین، روسیاالیوم، و حتی الجزیره نیز به این حضور رهبر جمهوری اسلامی واکنش نشان دادند و از آن به عنوان «تصویری از رهبری مردمی» یاد کردند. آنان تاکید کردند که این نخستین حضور علنی رهبر پس از جنگ ۱۲ روزه بوده و پیامش، بازسازی روحیه ملی در کوتاهترین زمان ممکن است.
در کنار این حضور رهبری، مردم هم بیتفاوت به مسائل اجتماعی نماندند. در همان ایام، پویشی مردمی برای آزادی زندانیان جرایم مالی و غیرعمد راهاندازی شد. بسیاری از هیئتها بخشی از نذورات خود را به این پویش اختصاص دادند. حتی نوجوانان و جوانان با راهاندازی صندوقهای کوچک خیریه در مسیرهای عزاداری، با مردم در این حرکت همراه شدند. نکته قابل توجه اینکه مردم، درگیر جنگ بودند، در عزاداری بودند، اما ویژگیهای انسانی خود را فراموش نکردند.
اکنون، تنها چند روز از پایان درگیریها گذشته و فضای کشور مملو از آمادهسازی برای اربعین است. مسیرهای مرزی فعالتر از همیشه شدهاند، ثبتنام زائران از مرز پنج میلیون عبور کرده و هیئتهای مردمی در حال برنامهریزی برای اعزام دستهجمعی به کربلا هستند. در این فضا، نه تنها ترسی از جنگ باقی نمانده، بلکه یادآوری آن به مردم یادآور حماسه و پیروزی است.
مردم ایران در این روزها نشان دادند که اگر حتی جنگ ادامه پیدا میکرد، پرچم حسین بر زمین نمیماند. ثابت کردند که کربلا، در دل هر کوچهای از این سرزمین برپا میشود، چه با طبل عزا، چه با موشک و سنگر. مراسم محرم و اربعین امسال، نه تنها نماد مذهب، که نمود ارادهای بود که با هیچ آتش جنگی خاموش نمیشود. مردم، دوباره به دنیا نشان دادند که حسین را باید در خیابانهای ایران، در نگاه رهبری مقتدر، در نذرهای کوچک برای آزادی زندانیان، و در اشکهایی که از چشم عزاداران جاری است، معنا کرد.
- نویسنده : سایه برین / دبیر سرویس فرهنگ و اجتماعی
