روزی خیابان چهارباغ اصفهان محل عبور و مرور صدها کارگری بود که اگر مقصد آنها را جویا میشدیم بالاتفاق، همه آنها یک نام و نشان را بر زبان می آوردند؛ «کارخانه ریسندگی اصفهان». کارخانهای که فراتر از یک واحد تولید برای اصفهان به شمار میرفت و آن را میتوان نمونهای از واردات تکنولوژی، مدرنیته کردن […]
روزی خیابان چهارباغ اصفهان محل عبور و مرور صدها کارگری بود که اگر مقصد آنها را جویا میشدیم بالاتفاق، همه آنها یک نام و نشان را بر زبان می آوردند؛ «کارخانه ریسندگی اصفهان». کارخانهای که فراتر از یک واحد تولید برای اصفهان به شمار میرفت و آن را میتوان نمونهای از واردات تکنولوژی، مدرنیته کردن روند تولید و برندی برای اقتصاد اصفهان دانست.
رفته رفته و از اواسط دهه ۴۰ شمسی، صنعت نساجی به پیشانی تولید در اصفهان تبدیل و آنقدر ریشههای آن مستحکم شد که مشارکت و سرمایههای عمومی، سبب سرازیر شدن بخش قابل توجهی از نقدینگی روز مردم به واحدهای تولید پارچه و نخ شد به گونه ای که اغلب کارخانه های تولیدی، قالب خود را به یک شرکت سهامی تبدیل کردند.
اما این روزها به جای آنکه نام و نشان کارخانه های تولید پارچه را چهارباغ بگیریم باید سری به خیابان استانداری بزنیم، خیابانی که هر از گاهی شاهد اعتراض بسیاری از کارگران نساجی به دلیل تعطیلی کارخانه و عدم پرداخت حقوقهای معوق هستیم.
سرنوشت صنعت پارچه و نخ اصفهان روند رو به سقوطی را طی کرده است و اصفهان که زمانی به منچستر شرق شهره بود این روزها بورس فروش پارچههای ترک، هندی و پاکستانی شده است.
به گفته دبیر انجمن نساجی اصفهان، این استان هشت هزار و ۳۰۰ واحد تولید پارچه، نخ و منسوجات داشته است که بیش از دو هزار واحد به صورت رسمی و با مجوز فعالیت می کردهاند.
وی میگوید: به دلیل سودآوری و نیز ظرفیت خوب اشتغالزایی در این صنعت، شش هزار واحد صنعتی هم به صورت زیرپلهای در اصفهان شکل گرفت که با وجود فعالیت غیررسمی اما بخش زیادی از نیازهای بازار اصفهان و ۳۰ استان دیگر کشور و حتی چندین کشور اروپایی و آسیایی را تامین میکرد.
مظفر چلمغانی با انتقاد از سیاستهای غلط در دولت های نهم و دهم برای واردات منسوجات به ایران و تضعیف کشت پنبه به عنوان ماده اولیه صنعت تولید پارچه به خبرنگار مهر میافزاید: بازگشت سرمایه در صنعت نساجی در دهه های ۴۰ و ۵۰ به اندازه ای خوب بود که اغلب سرمایهداران اصفهانی به کارخانهداران بزرگ این صنعت تبدیل شده بودند و با تشکیل شرکتهای سهامی مردم را در این سود شریک میکردند اما در دهههای بعد با سیاستهای اشتباه در امر واردات و نیز نبود مزیت های صادراتی، این صنعت رو به افول رفت.
وی با بیان اینکه اگر ۱۰ درصد از منابع سرمایهگذاری در استان به سمت صنعت پاچه و نساجی جذب شود می توان به اشتغالزایی ۱۵ درصدی دست یافت، می گوید: متاسفانه اکنون با از دست رفتن بازار داخل به دلیل واردات جنس مشابه، این امکان از اصفهان گرفته شده است.
نساجی اصفهان با کمتر از ۲۰ درصد ظرفیت فعال است
دبیر انجمن نساجی اصفهان وضعیت کنونی نساجی اصفهان را ناشی از تصمیمات در بلندمدت می داند و می گوید: بها دادن به اجناس ترک و هندی در بازار پارچه باعث شد تا تولیدکننده برای رقابت با محصول خارجی رو به کاهش ظرفیت های تولیدی خود برای کاهش هزینه بیاورد.
وی ادامه میدهد: برخی تولیدکنندگان نیز کاهش کیفیت را تنها راهکار برای ماندن در بازار داخل دانستند که البته شمار این تعداد واحد صنعتی بسیار اندک است و اغلب واحدها در شرایط نابرابر رقابتی مجبور به تعطیلی کامل یا کاهش ظرفیت تولید شدند.
اکنون به جرات میتوان گفت ۵۰ درصد از واحدهای نساجی اصفهان به تعطیلی کامل و مابقی نیز با ظرفیت ۲۰ درصد مشغول فعالیت هستند و این در حالی است که هم وادرات مواد اولیه این صنعت و نیز ماشین آلات مورد نیاز باید با ارز آزاد تامین شود که قطعا در چنین شرایطی سرمایه گذاری در این صنعت و صنایع مشابه به دلیل عدم توجیه اقتصادی به صفر خواهد رسید.
از طرفی، در سال های اخیر که دولت از پنبه کاران برای کشت حمایت لازم را نکرد، تولید این محصول نیز رو به افول گذاشت و تامین مواد اولیه کارخانه های تولید پارچه و نخ در اصفهان با چالش جدی روبرو و وابسته به واردات شد، وارداتی که اکنون باید با نرخ آزاد انجام شود اما توان آن برای واردکننده و نیز خرید آن از سوی تولیدکننده وجود ندارد.
اصفهان که زمانی پارچه لباسهای پلیس انگلستان را تولید و تامین می کرد اکنون برای تامین چادر مشکی خود دست به دامن واردات شده است و به گفته احمد تقی زاده، رئیس اتحادیه پارچه فروشان اصفهان، تنها کارخانه تولید چادر مشکی استان هم که با تلاش بسیار راهاندازی شده بود به دلیل دست اندازهای داخلی مانند مالیات و بیمه، به صورت نیمه تعطیل و محدود فعالیت میکند، از این رو حال زمان آن فرا رسیده است تا مسئولان نسبت به اقدامی عملی گام بردارند.
