۱۲ میلیارد،میزان درآمد صنعت پتروشیمی برای کشور احمد مهدوی دبیر کل انجمن صنفی پتروشیمی ایران با اشاره به اینکه از میزان درآمد ۱۲ میلیارد دلاری پتروشیمیها در طول یک سال، بیش از ۷۲ درصد به خزانه دولت واریز میشود، گفت: ۲۸ درصد باقیمانده از درآمد پتروشیمیهای کشور صرف هزینههای جاری و خرید خوراک مجتمعهای پتروشیمی […]
۱۲ میلیارد،میزان درآمد صنعت پتروشیمی برای کشور
احمد مهدوی دبیر کل انجمن صنفی پتروشیمی ایران با اشاره به اینکه از میزان درآمد ۱۲ میلیارد دلاری پتروشیمیها در طول یک سال، بیش از ۷۲ درصد به خزانه دولت واریز میشود، گفت: ۲۸ درصد باقیمانده از درآمد پتروشیمیهای کشور صرف هزینههای جاری و خرید خوراک مجتمعهای پتروشیمی میشود.
دبیر کل انجمن صنفی پتروشیمی ایران تصریح کرد: تمام عملکردهای مالی پتروشیمیها و صنایع پاییندستی در بورس بهطور کامل قابل رؤیت است.
وی اضافه کرد: برخی از مسئولان و فعالان اقتصادی با ایجاد فضای تخریب برای صنعت پتروشیمی سعی میکنند که تصویری نادرست و خاکستری، بهخصوص در حوزه صادرات ارزی، از پتروشیمیهای کشور ارائه کنند.
مهدوی گفت: نرخ ارز در بازار آزاد تأثیر مستقیمی بر میزان درآمد پتروشیمیها در نقاط مختلف ایران دارد اما وقتی نرخ ارز افزایش پیدا میکند، بسیاری از مسئولان و فعالان اقتصادی، پتروشیمیها را مقصر قلمداد میکنند؛ درحالیکه اینطورنیست.
دبیرکل انجمن صنفی پتروشیمی ایران افزود: با آغاز سال جاری تاکنون مجتمعهای پتروشیمی در ایران بیش از سه میلیارد دلار ارزآوری داشتهاند که با تداوم این ارزآوری شاهد تحقق درآمد ۱۲ میلیارد دلاری مجتمعهای پتروشیمی کشور در سال جاری خواهیم بود.
وی گفت: سامانه نیما و بورس کالا عملکرد مجتمعهای مختلف پتروشیمی را زیر نظر دارند؛ بهطوریکه هیچ مجتمع پتروشیمی نمیتواند عملکرد مالی شفافی نداشته باشد.
گرانی بیش از ۵۰ درصدی نرخ خوراک پتروشیمی در ایران
فریبرز کریمایی قائممقام انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی کشور با بیان اینکه در شرایط کنونی نرخ خوراک پتروشیمی در ایران قابل رقابت با کشورهای عربی نیست،گفت: نرخ خوراک پتروشیمی در کشورهایی همچون قطر و عربستان سعودی بسیار پایینتر از ایران است و همین موضوع موجب میشود تا محصولات پتروشیمی تولیدشده در کشورهای عربی ارزانتر از ایران باشد که وقوع این اتفاق موجب کاهش صادرات محصولات پتروشیمی ایران میشود.
قائممقام انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی کشورافزود: مجتمعهای پتروشیمی در حوزه خوراک مایع تنها ۵ درصد از دولت یارانه قیمت میگیرند که این ۵ درصد مبلغ بسیار پایینی میشود و ۹۵ درصد قیمت خوراک مایع پتروشیمی براساس نرخ فوب خلیجفارس مشخص میشود.
وی تصریح کرد: ۵ درصد تخفیفی که دولت برای اختصاص خوراک مایع به مجتمعهای پتروشیمی میدهد بسیار ناچیز است و تأثیری در متحولشدن مجتمعهای پتروشیمی ندارد.
کریمایی با بیان اینکه نرخ خوراکهای گازی صنایع پتروشیمی در ایران بین ۴۰ تا ۵۰ درصد گرانتر از نرخ خوراکهای گازی در کشورهای تولیدکننده محصولات پتروشیمی است،گفت: خوراک گازی اتان تنها خوراکی است که بالاتر از هر خوراک گازی دیگر در جهان قیمتگذاری میشود که متأسفانه قیمت این نوع خوراک در ایران بیش از ۵۰ درصد بالاتر از قیمت خوراک گازی در آمریکا یا کانادا است.
وی اضافه کرد: قیمتگذاری خوراکهای پتروشیمی در ایران بر اساس نرخ هابهای بینالمللی همچون آمریکا و کانادا که تولیدکننده محصولات پتروشیمی در جهان هستند میتواند مجتمعهای پتروشیمی ایران را از ورشکستگی نجات دهد.
مجلس بر نحوه عرضه کالاهای پتروشیمی در بورس نظارت کند
احمد انارکی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی ، درباره التهابهای بهوجود آمده در بازار محصولات پتروشیمی اظهار کرد: شرایط در پتروشیمیها بهگونهای شده که حتی نیاز داخلی را هم فراهم نمیکند.وی با بیان اینکه وقتی کالایی به بورس عرضه نشود، نظارت بر آن از بین میرود و رانت شکل میگیرد، تصریح کرد: اکنون تولیدکنندگان به هر میزان که بخواهند میتوانند مواد پتروشیمی را در بازار آزاد تهیه کنند، اما این امکان از طریق بورس وجود ندارد.عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با تأکید براینکه بورس ابزار شفافسازی و کنترل ورود و خروج کالاست، اضافه کرد: اگر کالایی در بورس عرضه نشود این کنترل از بین خواهد رفت و مسئولان باید پاسخگوی این مسائل باشد.انارکی خاطرنشان کرد: مجلس و دیگر دستگاههای نظارتی باید به نحوه عرضه کالاهای پتروشیمی در بورس نظارت بیشتری داشته باشند.
قابل ذکراست مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در گزارشی به دلایل التهاب بازار محصولات پتروشیمی پرداخت و با استناد به پنجماهه نخست سال ۱۳۹۷ اعلام کرد: تقاضای محصولات پلیمری نسبت به مدت مشابه سال قبل سه برابر شده است؛ این در حالی است که بررسی پروانههای بهرهبرداری صادره در برخی از صنایع پاییندستی پتروشیمی در سهماهه اول سال ۱۳۹۷ نشان از رشد منفی آن نسبت به مدت مشابه سال قبل دارد. همچنین میزان تولید کالاهای منتخب صنعتی پاییندستی پتروشیمی در سهماهه اول سال ۱۳۹۷ تغییر چندانی نداشته و در مواردی هم کاهش داشته است. به عبارتی بخش زیادی از محصولات پلیمری عرضهشده در بورس کالا بهعنوان مواد اولیه تولیدات داخلی به مصرف نرسیده است (حدود ۶۰ درصد) و بهصورت غیررسمی صادر و یا احتکار شده است.نتایج این مطالعه نشان میدهد فضای رانتی ناشی از تفاوت نرخ ارز چهار هزار و ۲۰۰ تومان که پایه محاسبه قیمت عرضه در بورس قرار میگیرد و نرخ ارز آزاد و تعیین محدودیت در سقف رقابت، دلیل اصلی جهش تقاضا در بورس کالاست. بهعبارتدیگر نتایج این مطالعه حاکی از آن است که دستورالعمل وزارت صمت در خصوص تنظیم بازار محصولات پتروشیمی مورخ ۱۳۹۷/۵/۱، بهشدت آثار نامطلوبی بر بازار داشته و با دامن زدن به تقاضای سوداگری بر شکاف هرچه بیشتر عرضه و تقاضای محصولات پتروشیمی بهویژه محصولات پلیمری افزوده است. این در حالی است که تجربه سالهای گذشته و شواهد موجود نشان داده است که با ابزارهای نظارتی و کنترلی نمیتوان از بخش تولید و فعالان واقعی اقتصاد در مقابل آثار مخرب این فضای ناسالم حمایت کرد و امکان انتقال رانت به انتهای زنجیره یا صنایع پاییندستی و درنهایت مصرفکنندگان تقریباً غیرممکن است.شایانذکر است در بخش عرضه محصولات پتروشیمی نیز مقدار عرضه در پنج ماه اول ۱۳۹۷ نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۱۷ درصد کاهش داشته است که باید با رعایت کف عرضه به تفکیک گریدهای مورد نیاز صنایع داخلی و بهصورت مداوم توسط صنایع بالادستی پتروشیمی از ایجاد تلاطم در بازار جلوگیری شود.بر اساس گزارشهای مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، اجرای همزمان و یکپارچه اقدامات پیشنهادی ازجمله اجتناب از هرگونه مداخله قیمتگذاری در بورس کالا؛ الزام عرضهکنندگان به رعایت کف عرضه بهتناسب نیاز داخل؛ حذف رانت نرخ تسعیر ارز چهار هزار و ۲۰۰ تومانی از ابتدای زنجیره تا انتهای زنجیره تولید محصولات پتروشیمی و صنایع پاییندست آن؛ اتخاذ روشهای کنترلی مناسبتر توسط سایت بهینیاب وزارت صمت و تدوین بسته حمایتی از واحدهای آسیبپذیر صنعتی و تولیدی کشور، بهعنوان مهمترین راهکارها برای بهبود شرایط فعلی توصیه میشود.
سخن آخر
بنابراین با توجه به نظرات کارشناسان وتحلیل گران صنعت پتروشیمی درباره وضعیت این صنعت در کشور به نظر می رسد از یک طرف ارزآوری واشتغال زایی صنایع پتروشیمی برای ایران و از طرف دیگر عدم شفافیت در درآمدزایی مجتمع های پتروشیمی برای کشور از مهم ترین موضوعات صنعت پتروشیمی ایران در شرایط کنونی باشد که دولت مردان ومسئولان برای حل مشکلات صنعت پتروشیمی کشورباید راهکارهای اساسی درنظر بگیرند.
