شهلا منصوریه دبیر گروه گردشگری چند سالی می شود که در کشور روز هفتم آبان ماه به نام کوروش گره خورده است. روزی برای بزرگداشت این پادشاه باستانی. به باور گروهی این روز بر پایه منابع تاریخی یونانیان زادروز کوروش است. عده‌ای دیگر نیز آن را روز فتح بابل به دست کوروش می‌دانند. برخی علمای […]

شهلا منصوریه
دبیر گروه گردشگری

چند سالی می شود که در کشور روز هفتم آبان ماه به نام کوروش گره خورده است. روزی برای بزرگداشت این پادشاه باستانی. به باور گروهی این روز بر پایه منابع تاریخی یونانیان زادروز کوروش است. عده‌ای دیگر نیز آن را روز فتح بابل به دست کوروش می‌دانند. برخی علمای دینی هم از جمله امامان جمعه استان فارس پایه این عقاید را دست‌کاری شده می‌دانند. اواسط مهرماه امسال بود که سازمان میراث‌ فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کشور اعلام کرد: «این سازمان فارغ از صحت و سقم روز ۷ آبان‌ماه و با اعتقاد بر این‌که هرگونه حاشیه به میراث‌فرهنگی کشور آسیب جدی می‌رساند هیچ‌گونه برنامه‌ای برای این روز ندارد. این سازمان در راستای صیانت از میراث‌فرهنگی کشور و عمل به وظیفه ذاتی خود، هیچ‌گونه استقبالی از برنامه‌هایی که به میراثمان آسیب می‌رساند نمی‌کند.»
تاریخ پرفراز و نشیب کشورمان نویسنده و مورخ زیادی به خود دیده است. شاید بتوان به جرات یکی از مهم‌ترین کتیبه خوانان پیشکسوت درخصوص آثار باستانی منسوب به کوروش را که آثار کوروش را به فارسی ترجمه کرده و يكي از محققان خط ميخي در دنيا و تنها متخصص زبان‌هاي ايلامي و اكدي در ايران را عبدالمجید ارفعی دانست. استاد عبدالمجید ارفعی، پژوهشگر و كارشناس زبان‌های باستانی كه نزدیك به ۴ دهه است به‌طور مستقیم با متون تاریخی نبشته شده روی منشور كوروش و دیگر خط‌های باستانی عیلامی سر و كار داشته، مدرك دكترى خود را سال ۱۳۵۳ از دانشگاه مؤسسه شرقى شیكاگو گرفته است و در كارنامه علمی خود چاپ كتاب فرمان كوروش بزرگ یا همان منشور كوروش را در كنار تحقیق و خوانش كتیبه‌هاى تخت‌جمشید دارد. وی درخصوص اسناد تاریخی که درخصوص روز ۷ آبان ماه وجود دارد، گفت: براساس اسناد موجود؛ ۷ آبان ماه روز ورود کوروش به بابل است. البته از اینکه این نامگذاری از چه زمانی و چگونه انتخاب شد خبر ندارم. فقط می‌توانم بگویم که این روز می‌تواند روزی برای کوروش باشد چراکه تنها تاریخ دقیقی است که برای کوروش داریم؛ البته تاریخ‌های دیگری نیز داریم که به لشکرکشی کوروش به سمت لودیا اشاره دارد اما روز دقیق آن را نمی‌دانیم.
استاد عبدالمجید ارفعی که یکی از مهم‌ترین کتیبه خوانان پیشکسوت است درخصوص آثار باستانی منسوب به کوروش اظهار کرد: آنچه واقعیت دارد و منسوب به کوروش است؛ کاخ پاسارگاد است و اسم کوروش در دو بخش از این کاخ آمده که یکبار در دامن یک لباس و یکبار هم گرد یک ستون در این کاخ به نام کوروش اشاره شده. معتقد هستیم زبان بابلی و ایلامی در زمان کوروش و زبان فارسی باستان آن در زمان بعد از کوروش نوشته شده چراکه در آن زمان هنوز این زبان ابداع نشده بود.

بنای پاسارگاد؛ آرامگاه کوروش هست یا نه؟
با وجود اینکه استاد ارفعی معتقد است بنای پاسارگاد نمی‌تواند آرامگاه کوروش باشد اما یک باستان‌شناس و متخصص در حوزه هخامنشیان به ایرنا گفته است: در متون باستانی و در کتیبه‌ها به این اشاره شده که این آرامگاه را کوروش ساخته البته در آن زمان سنت بر آن نبود که برای مرده‌ها سنگ قبر بگذارند؛ درخصوص داریوش نیز استثنا وجود دارد. البته در متون یونانی آمده که در گذشته کتیبه‌ای در این مکان وجود داشته و اسکندر آن را خوانده و مضمون آن کتیبه آن بود که این بنا آرامگاه کوروش است. البته مدارک مکتوب و باستان‌شناختی داریم که این بنا مربوط به دوران کوروش است اما اینکه آرامگاه همسرش بوده یا خیر را بعید می‌دانم. البته کمی آن‌سوتر بنایی به نام زندان سلیمان قرار دارد که گفته می‌شود ممکن است این مکان آرامگاه همسر کوروش باشد که البته به آن هم مطمئن نیستیم.