پرویز مشکاتیان، سنتور نواز برجسته و آهنگساز توانا، از اهالی نیشابور و زاده سال ۱۳۳۴ است. شش ساله بود که در نزد پدر به یادگیری سنتور پرداخت. جشنهای مدرسه، از هشت سالگی جولانگاه او برای نشان دادن هنرش شد. در سنین بالاتر این اردوگاههای رامسر و دیگر محافل هنری بودند که مهارتهای او در نوازندگی […]
پرویز مشکاتیان، سنتور نواز برجسته و آهنگساز توانا، از اهالی نیشابور و زاده سال ۱۳۳۴ است. شش ساله بود که در نزد پدر به یادگیری سنتور پرداخت. جشنهای مدرسه، از هشت سالگی جولانگاه او برای نشان دادن هنرش شد. در سنین بالاتر این اردوگاههای رامسر و دیگر محافل هنری بودند که مهارتهای او در نوازندگی را به مردم شناساندند. موسیقی علمی را در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران فرا گرفت و با شاگردی در مکتب استادانی چون نورعلی خان برومند، عبدالله دوامی، سعید هرمزی، یوسف فروتن و محمد تقی مسعودیه، زمینهها برای ظهورنوازنده و آهنگسازی جدید فراهم آمد.
مشکاتیان، در افزایش ظرفیتهای ساز سنتور، گشودن راه شعر نیمائی به موسیقی اصیل ایرانی و پرورش نوازندگان جدید نقشی شایسته داشت. مشکاتیان همراه با یارانش در گروه چاووش، شعرهای نوی هواخواهان سبک نیما را نیز با آهنگهای خود در آمیخت. آهنگهای جدید بر روی این شعرها، خط بطلانی بر تصور عدم سازگاری موسیقی سنتی با شعر نو کشید.
ترانه “قاصدک” با شعر مهدی اخوان ثالث و صدای محمد رضا شجریان از تجربههای موفق آن زمان مشکاتیان است.
مشکاتیان اما نخستین سنتور نوازی نبود که در شیوه نواختن آن دگرگونی ایجاد کرد. پیش از او این فرامرز پایور بود که به سازسنتور هویت تازهای بخشید.
مشکاتیان از سال ۱۳۵۴ همکاری خود را با مرکز حفظ و اشاعه موسیقی به عنوان مدرس و نوازنده سنتور و سرپرست گروه زیر نظر دکتر داریوش صفوت ادامه داد و درکنار آن به اجرای کنسرت های متعدد با خوانندگانی چون پریسا( فاطمه واعظی) و هنگامه اخوان پرداخت و در سال ۱۳۵۶ گروه عارف را تشکیل داد.
درهمین سال او در آزمون باربد که به ابتکار استاد نورعلی برومند برگزار می شد شرکت کرد و به همراه پشنگ کامکار مقام اول در رشته سنتور را کسب کرد و نیز به همراه داریوش طلایی مقام ممتاز در ردیف نوازی را به دست آورد.
همکاری با رادیو زیر نظر هوشنگ ابتهاج (سایه) از دیگر فعالیت های وی درسال ۵۶ بود که با واقعه ۱۷ شهریور ۵۷ وی وگروهی دیگر از اهل موسیقی به صورت دسته جمعی از رادیو استعفا دادند. در این سال وی به اتقاق گروهی دیگر از هنرمندان موسیقی و با همکاری گروههای عارف و شیدا مؤسسه چاووش را شکل داد که حاصل آن انتشار برخی از ماندگارترین قطعات موسیقی سنتی در سالهای ۵۷ تا ۶۲ بود.
استاد پرویز مشکاتیان از سال ۱۳۵۸ تا سال ۱۳۶۷ با محمدرضا شجریان همکاری داشت که نتیجه این همکاری، آثار ماندگاری چون بیداد، آستان جانان، سِرّ عشق، نوا و دستان بود. پرویز مشکاتیان در همه این آثار، به عنوان آهنگساز و نوازنده سنتور (در سِرّ عشق به عنوان نوازنده سهتار) همکاری داشت.
از سال ۶۷ استاد مشكاتيان همكاري خود با خوانندگان ديگري را هم در دستور كار خود قرار مي دهد كه شهرام ناظري (آلبوم لاله بهار)، علي جهاندار (آلبوم صبح مشتاقان)، عليرضا افتخاري (مقام صبر)، ايرج بسطامي (موسم گل، افشاري مركب، مژده بهار،وطن من)، علي رستميان و حميد رضا نوربخش (كنسرت گروه عارف) از جمله آنها بودهاند.
پرویز مشکاتیان در فستيوال موسيقي روح زمين در لندن شركت كرد و مقام نخست اين جشنواره را به دست آورد. برخي از كارهاي استاد مشكاتيان نيز با تنظيم چهره هايي چون محمد رضا درويشي (جان عشاق و گنبد مينا) وكامبيز روشن روان (دود عود) منتشر شدند كه در هر سه اين آلبومها محمد رضا شجريان آواز خواند. استاد پرویز مشكاتيان از سال ۱۳۷۶ اجراهاي صحنه اي و انتشار آلبوم را متوقف كرد و تا تابستان سال ۸۴ كنسرتي در كشور اجرا نكرد. در تابستان ۸۴ پرویز مشکاتیان به فكر تجديد ساختار گروه عارف و شيدا برآمد كه حاصل آن اجراي كنسرتي در تالار كشور با صداي شهرام ناظري بود.
پرویز مشکاتیان با استعدادی که هنوز جای شکفتگی بسیار داشت، سرانجام در سیام شهریورماه ۱۳۸۸، در سن پنجاه و چهار سالگی در گذشت.
از پرویز مشکاتیان آهنگهائی چون شورانگیز، آستان جانان، گلنوش، صبح است ساقیا، و یاد باد،…… به یادگار مانده است. او در نواختن قطعات ضربی و چهار مضراب نیز مهارت به سزایی داشت. چهار مضراب در بیداد همایون، برای سنتور و ارکستر از آهنگهای فراموش ناشدنی اوست.
