اشاره شهلا منصوریه دبیر گروه گردشگری دیروز روز جهانی موزه بود. روزی که در تقویم جهانی ثبت شده است. بازدید از تمامی موزه ها در این روز رایگان محسوب می شود. ما نیز به مناسبت این روز، سری به موزه و خانه سلطان بیگم شجاعی زدیم. عمارتی از دوران قاجاریه که شاید بیش از هر […]
اشاره
شهلا منصوریه
دبیر گروه گردشگری
دیروز روز جهانی موزه بود. روزی که در تقویم جهانی ثبت شده است. بازدید از تمامی موزه ها در این روز رایگان محسوب می شود. ما نیز به مناسبت این روز، سری به موزه و خانه سلطان بیگم شجاعی زدیم. عمارتی از دوران قاجاریه که شاید بیش از هر عمارت تهرانی دیگری در آن آینه کاری شده است و زرق و برق آن پای خیلی از دوستداران میراث فرهنگی را به خانه اش می کشاند. این خانه متعلق به خواهر همسر احمد شاه و همسر تفنگدار پادشاه که به خانه موزه بازار مشهور است در سال۲۰۱۴ به عنوان یکی از ۱۰۰۱ کتابخانه مشهور دنیا ثبت و معرفی شد اتفاقی که هیچ تبلیغ و معرفی برای آن نشده است.
از راسته بازار وارد خیابان ناظم الاطبا جنوبی می شویم و یک راست از کوچه حشمتی وارد کوچه کمالی می شویم. خانه ای آجری با سردر آبی رنگ خودنمایی می کند. خانه ای با قدمت نزدیک به ۲۰۰ سال! از پله ها پایین می رویم و به حیاطی نسبتا دلباز که حوضی آبی رنگ با ماهی های قرمز خودنمایی می کند. در گوشه های حیاط هم چند نیمکت برای استراحت و استفاده از هوای ناب برای تفکر و تعمق در گذشته تا حال تعبیه شده است. اتاق های بالا با پنجره های چوبی بلند یکسره نمایی دیگر به حیاط بخشیده است. اما در این میان آنچه مهم تر جلوه می کند اتاق سمت راست حیاط که چهره در خورشید عالم تاب کشیده است. از پله ها بالا می رویم تا به این اتاق برسیم. تالاری با قدمت بیش از ۱۵۰سال و خاطراتی از سه نسل و یا بیشتر. درهایی آب طلا دیده و آینه هایی فرنگی که روی هزاران نفر را با هزاران احساسات نمایان کرده است. هیچ کجای تالار نشانی از تهی بودن نیست. انواع نقاشی های باغ های اروپایی به همراه گل و بوته های بومی نوازشگر چشمان هر بیننده ای است!
به گفته یک فعال میراث فرهنگی، خانه سلطان بیگم شجاعی در سال ۱۳۲۶ توسط فردی به نام نیرنما خریداری شد که نیم قرن در این عمارت زندگی کرد. سپس در سال ۱۳۷۶ این خانه توسط شهرداری خریداری شد و عمارت را به جز تالار آئینه بازسازی کرد و با عناوینی مانند خانه محله و یا خانه کارآفرینی فعالیت میکرد. در سال ۸۸ خانه به سازمان فرهنگی و هنری شهرداری واگذار شد و پس از مرمت و بازسازی تالار آئینه و حوضخانه در سال ۹۶ این عمارت به روی گردشگران باز شد.
آرش سرلك می افزاید: در جریان مرمت بخشهایی نیز به خانه اضافه کردند اما فقط قسمت شاه نشین خانه دست نخورده باقی مانده است؛ زیرا واقعا زیبا و منحصر به فرد هست. این قسمت سراسر آینه کاری های زیبایی است که همانگونه که از قبل بوده، بر جای خود برقرار است. تالار آیینه نام دیگر این بخش است. نقاشی های پشت شیشه ای که اگرچه برخی از آنها از بین رفته اما مرمت شده و حالا می توان دو گوشواره و بادگیرهای آن را دید. می توان چند ساعتی در این بخش از خانه نشست بدون اینکه چشم از دیدن این همه هنر و زیبایی در یک اتاق کوچک خسته شود.
بادگیرهای این ساختمان در بالای تالار آیینه، واقع در مرکز ساختمان غربی قرار گرفته است. آیینه کاری های زیبا به اشکال قطار بندی و مقرنس به همراه نقاشی های گیاهی و طرح های الهام گرفته شده از نقاشی اروپایی بر روی گچ و آیینه، نقاشی های پشت شیشه، همچنین پوشش سقف به صورت قاب بندی های چوبی نقاشی شده و درهای چوبی منقش یه طرح های گیاهی که نشانگر ذوق و سلیقه معمار و هنر آن زمان بوده در این قسمت (تالار آیینه) به چشم می خورد.
اما قسمت جالب این عمارت، بخش کتابخانه آن است که به کتابخانه موزه بازار معروف است. کتابخانه ای که با دارا بودن بیش از ۶۰۰۰ جلد کتاب با موضوعات متنوع و با تاکید بر کتب تهران قدیم، معماری، گردشگری و … به دلیل همجواری با تار آیینه به گواه فدراسیون بین المللی انجمن ها و موسسات کتابداری (IFLA) در فهرست یک هزار و یک کتابخانه دیدنی دنیا قرار دارد. به گفته مسئول کتابخانه، یونسکو در هر کشوری تنها دو کتابخانه را در این فهرست قرار می دهد کتابخانه دیگر متعلق به آستان قدس رضوی است. این بنای تاریخی با وجود اینکه توانسته چنین رتبه ای را به دست آورد، اما هیچ تبلیغاتی برای معرفی آن انجام نشده است.
