محمدحسین جعفری سمیع / دبیر گروه سیاسی شورای اسلامی شهر تهران در پنجمین دوره خود با چالش های متعددی مواجه است. به رغم آنکه نقش اصلی این شورا سیاست گذاری در مدیریت شهر تهران است، اما به دلایلی که در ادامه خواهید خواند، عملکرد این شورا دستخوش مسائل سیاسی شده است. به همین دلیل است […]
محمدحسین جعفری سمیع / دبیر گروه سیاسی
شورای اسلامی شهر تهران در پنجمین دوره خود با چالش های متعددی مواجه است. به رغم آنکه نقش اصلی این شورا سیاست گذاری در مدیریت شهر تهران است، اما به دلایلی که در ادامه خواهید خواند، عملکرد این شورا دستخوش مسائل سیاسی شده است. به همین دلیل است که به عقیده کارشناسان و صاحبنظران، شورای پنجم با مسائلی دست به گریبان شده که ریشه در تحولات سیاسی دارد.
پس از حدود یک دهه سکونت اصولگرایان در شورای شهر و شهرداری، در حالی جریان اصلاحات توانست بر رقیب پیروز و جایگزین اصولگرایان در شورای شهر شوند، که شبهات فراوانی در خصوص عملکرد اعضای شورای شهر و شهردار مطرح شده بود. موضوعی که اولین شهردار منتخب شورای پنجم کمر به افشای آن بست، که تنها نتیجه ترک اجباری ساختمان بهشت بود. محمدعلی بیش از شش ماه از فعالیتش بهخاطر آنچه بیماری وی خوانده میشد استعفا داد. استعفایی که حرف و حدیث های زیادی به همراه داشت تا جایی که حتی محمدجعفر منتظری دادستان کل کشور نیز به این موضوع ورود کرد.
با خداحافظی نجفی از “بهشت”، حزب کارگزاران سازندگی از مهمترین گزینه خود یعنی محسن هاشمی رئیس شورای شهر تهران برای شهرداری تهران حمایت کرد اما مانع اصلی بر سر راه محسن هاشمی میثاقنامهای بود که اعضای شورای شهر قبل از انتخابات سال ۹۶ در شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان امضا کرده بودند تا از شورای شهر خارج نشوند.
حزب کارگزاران پس از عدم موفقیت در گنجاندن نام محسن هاشمی در لیست نهایی کاندیداهای شهرداری، حمایت خود از محمود حجتی را اعلام کرد. “اعتماد ملی” از محمدعلی افشانی، حزب اتحاد ملت (مشارکت سابق) از سید محمود حسینی و افرادی همچون مجید فراهانی نیز بهدنبال گزینهای خارج از این سه نفر بودند.
بر همین اساس شورای شهر مجبور شد تا بار دیگر دستبهکار شده و از بین گزینههای متعدد برای پست شهرداری تهران محمدعلی افشانی معاون عمرانی وزیر کشور را به کرسی بهشت نشاند. با حذف نام محسن هاشمی از بین گزینههای شهرداری و صدرنشینی افشانی، حزب کارگزاران رقیب قدیمی خود یعنی اتحاد ملت (مشارکت سابق) را متهم به فراکسیونسازی در شورای شهر کرد. محمد قوچانی در سرمقاله (۲۳ اردیبهشت) روزنامه سازندگی، با انتقاد از عملکرد اتحاد ملتیها نوشته بود: «در درون شورای شهر تهران گونهای از فراکسیونیسم شکل گرفته است که در نهایت به ضرر جبهه اصلاحات منجر خواهد شد.»
با این حال دوران افشانی هم به یکسال نرسید که بهدلیل تصویب قانون منع بهکارگیری بازنشستگان او نیز مجبور به خداحافظی از شهرداری پایتخت شد.
با خروج افشانی از ساختمان بهشت بار دیگر شورای شهر درگیر انتخاب گزینه ای مناصب برای شهرداری تهران شد. موضوعی که بار دیگر باعث شد این شورا در برابر آزمونی دیگر قرار گیرد.
به عقیده بسیاری از صاحبنظران موضوع شورای شهر و شهرداری های، موضوعی غیرسیاسی و کاملاً اجتماعی است. اما در حقیقت رسوخ سیاست در حوزه های مختلف اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و ورزشی از چند دهه گذشته در کشور ما به وضوح قابل مشاهده است. سیاستزدگی این حوزه ها موجب شده تا بسیاری از مصالح ملت دستخوش منافع جناحی و حزبی شود.
انتخاب وزیر مستعفی دولت تدبیر به عنوان یکی از گزینه های شهرداری شاهدی بر این مساله است که عملکرد شورا نمی تواند مورد تائید شهروندان و حتی بسیاری از فعالان سیاسی اصلاح طلب باشد.
قربانعلی قائمی فعال سیاسی و عضو سابق شورای مرکزی حزب اعتماد ملی، با تأکید به اینکه تنها فردی میتواند مدیریت کلانشهر تهران را بهعهده بگیرد که علاوه بر تجربه بالا، از مقبولیت مردمی و مقبولیت در ارکان حاکمیتی برخوردار باشد، اظهار داشت: «متأسفانه شاهد هستیم افرادی محدودی در ارتباط با انتخاب شهردار دور هم جمع میشوند و بدون مشورت با صاحبنظران تصمیماتی اتخاذ میکنند که به منافع شهروندان تهرانی آسیب میزند.»
قائمی یادآور شد: «شورای شهر پنجم در ۴۴۰ روز فعالیت خود دو شهردار و ۲ سرپرست برای شهرداری انتخاب کرده که این موضوع برای جریان اصلاحات تأسفبار است.»
این عضو سابق حزب اعتماد ملی درباره حضور آخوندی میان گزینههای نهایی شهرداری تهران گفت: «در صورتی که اعضای شورای شهر، شخصی را که بهدلیل سؤالات و ابهامات مدیریتی، مجبور به استعفا از وزارت راه و شهرسازی شد بهعنوان شهردار جدید تهران انتخاب کنند، قطعاً تخلفی بر تخلفات قبلی خود اضافه کردهاند.»
هفته گذشته نیز محمدرضا عارف رئیس فراکسیون امید در مجلس با اظهار تاسف از عدم ثبات در مدیریت شهری، اظهار داشته بود: «انتظار بود در مباحث کلان مدیریت شهری همچون انتخاب شهردار با شورای عالی اصلاح طلبان مشورتهای لازم میشد که اگر این مشورتها انجام میشد، مطمئنا مجبور به تغییر شهردار در کمتر از یکسال نمیشدیم.»
رئیس مجمع نمایندگان استان تهران با اشاره به در پیش بودن انتخاب شهردار تهران، به اعضای شورای شهر توصیه کرده بود در انتخاب شهردار جدید به مقبولیت عمومی، چهره ملی، تخصص،کارآمدی، پاکدستی، اشراف کامل به حوزه مدیریت شهری و پایبندی به گفتمان اصلاح طلبی توجه جدی داشته باشند.
وی در همین راستا اظهار داشته بود:« بارها تاکید کردم که ویژگی بارز گفتمان اصلاحطلبی قانونمداری و پاکدستی آنهاست. دوستان ما در مجلس و شورای شهر باید به شدت مراقبت کنند که این دو ویژگی گفتمان اصلاح طلبی آسیب نبیند.»
قرار گرفتن نام عباس آخوندي در ميان کانديداهاي تصدي شهرداري تهران با هر هدف و منظوري که باشد بدون شک مغاير با اصل شايسته سالاري و انتخاب اصلح است. يک بررسي اجمالي نشان ميدهد که آخوندي طي پنج سالي که سکاندار وزارت راه و ترابري بود ضعيفترين کارنامه را در ميان وزيران پيش از خود داشت و جز وعدههاي بي فرجام و پروژههاي بي سرانجام و اظهارات بي ثمر که البته خسران و زيان قابل توجهي را متوجه سرمايه ملي و جریان اصلاحات نمود، کار ديگري از پيش نبرد.
با این حال پس از مطرح شدن نام پیروز حناچی و عباس آخوندی به عنوان دو گزینه تصدی شهرداری تهران، گمانه زنی هایی درباره احتمال کناره گیری حناچی معاون وزیر سابق راه و شهرسازی مطرح شده است.
پیروز حناچی معاون معماری و شهرسازی وزیر راه و شهرسازی و دبیر سابق شورای عالی شهرسازی و معماری بوده که بیشتر به عنوان چهره ای دانشگاهی و علمی مطرح است تا چهره اجرایی و پس از تصدی وزارت راه توسط آخوندی، با اصرار وی سمت معاونت را پذیرفت.
حال این موضوع مطرح می شود که با توجه به رابطه نزدیک حناچی با آخوندی؛ وی به نفع آقای وزیر مستعفی برای تصدی شهردار تهران کناره گیری کند.
روند فعلی حاکم بر شورای شهر حکایت ازر آن دارد که در شرایط فعلی اعضای این شورا بیش از آنکه به مصالح شهروندان بیاندیشد، درگیر مسائل حزبی شده است. این رویکرد به عقیده بسیاری از فعالان سیاسی می تواند ضربه ای سنگین به جریان اصلاحات وارد کند.
اعضای شورای شهر باید در نظر داشته باشند که روی خوش شهروندان تهرانی در انتخابات سال ۹۶ به جریان اصلاحات، هیچ دلیلی نداشت غیر از آنکه شهروندان از زد و بند های سیاسی و رانت خواری های نهان و آشکار جریان مدعی پاکدستی به ستوه آمده بودند و امروز نیز جریان دلواپس در انتظار شکست این شورا در مدیریت شهر بوده و برای تماشای شکست اصلاح طلبان در شورای شهر لحظه شماری می کنند. بر این اساس آنچه که شهروندان و حامیان گفتمان اصلاحات از شورای شهر انتظار دارند این است که این شورا شهرداری کاردان، مدیر و شایسته برای پایتخت و شهروندان آن برگزینند، نه آنکه شهرداری صرفاً برای یقه سفیدان عرصه سیاست.
