محمدحسین جعفری سمیع دبیر گروه سیاسی هفته گذشته بود که وزیر امور خارجه در خصوص فضاسازی هایی که علیه لوایح چهارگانه در کشور به راه افتاده گفت: اعتقاد دارم خیلی از این نگرانی ها صادقانه است؛ یعنی دوستان ما نگرانی صادقانه دارند. اما فکر میکنم پشت برخی از این نگرانی ها منافع اقتصادی است. گرچه […]
محمدحسین جعفری سمیع
دبیر گروه سیاسی
هفته گذشته بود که وزیر امور خارجه در خصوص فضاسازی هایی که علیه لوایح چهارگانه در کشور به راه افتاده گفت: اعتقاد دارم خیلی از این نگرانی ها صادقانه است؛ یعنی دوستان ما نگرانی صادقانه دارند. اما فکر میکنم پشت برخی از این نگرانی ها منافع اقتصادی است. گرچه ظریف بر صادقانه بودن برخی نگرانی ها اذعان داشت و در ادامه تاکید کرد که هیچ دستگاهی را متهم نمی کند، اما همین اظهارات کافی بود تا برخی که مدت ها به دنبال بهانه ای برای تحت فشار قرار دادن دیپلمات ارشد کشورمان بودند، فرصت خوبی به دست آورند تا به مقصود خود برسند.
از مذاکرات صلح تا مذاکرات هسته ای
با نگاهی کوتاه به سوابق دیپلمات ارشد کشورمان درمی یابیم که او یکی از نخبگان عرصه دیپلماسی است. نام ظریف با مذاکرات هسته ای بر سر زبان افتاد در حالی که سابقه این دیپلمات در روابط خارجی ایران به دوران دفاع مقدس بر می گردد. در سال ۱۳۶۶ که جنگ ایران و عراق ماههای پایانی خود را سپری میکرد و فشارهای بینالمللی بر ایران، به منظور پذیرفتن متن اولیه قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت به اوج رسیده بود، تیم مذاکرهکننده ایرانی، سعی داشت به جای درج مفادی که انتظارات ایران را برآورده نمیکرد، بندهایی از طرح اجرایی دبیرکل سازمان ملل متحد (خاویر پرز دکوئیار) را جایگزین نماید. نوشتن نامه این درخواست رسمی به محمدجواد ظریف، تنها دیپلمات ایرانی وقت مسلط به زبان انگلیسی در نمایندگی ایران، در سازمان ملل متحد گماشته شد، تا بتواند مفهوم مورد نظر ایران را به شفافی بیان کند.
ظریف به اقتضای حضور و همچنین فعالیت دیپلماتیک طولانی مدت در آمریکا، ارتباط گستردهای با جامعه آمریکا و محافل سیاسی و علمی این کشور داشتهاست. روزنامه هرالد تریبیون، در مقالهای به قلم «وارن هوگ»، به حضور گسترده ظریف در مجامع عمومی آمریکا اشاره میکند:«محمد جواد ظریف به اندازهای در دانشگاهها، محافل عمومی سیاسی و اجتماعی حضور پیدا میکند که لیزا اندرسون، رئیس دانشکده امور بینالملل دانشگاه کلمبیا از وی پرسیدهاست که آیا قصد شرکت در رقابتهای انتخاباتی آمریکا را دارد؟»
دیپلمات امین رهبری
ظریف در کتاب خاطراتش که به نام «آقای سفیر» منتشر شدهاست، درباره انتخاب او برای سمت نمایندگی دائم ایران در سازمان ملل میگوید:«فکر میکنم در بهمن ماه سال ۱۳۸۰ بین من و آقای دکتر خرازی برای رفتن به نیویورک توافق صورت گرفت. ظاهراً آقای دکتر خرازی نیز همان موقع موضوع اعزام من را به رهبری هم گفته بودند. بعدها رهبری به من فرمودند که همان روز من به آقای حجازی گفتم که بهترین گزینه برای نیویورک شما هستید…از جمله به من فرمودند حتی اگر در موردی یقین داری که دیدگاهت ۱۸۰ درجه با من مخالف است، وظیفه داری دیدگاهت را بگویی. حتی ایشان مطرح کردند که این یک وظیفه شرعی است. بحمدا… من نیز همیشه این کار را انجام دادم.»
بازنشستگی در دوران احمدی نژاد
صراحت بیان محمدجواد ظریف و مخالفت های علنی او با اظهارات خلاف عرف محمود احمدی نژاد موجب شد تا سال ۸۸ تن به بازنشستگی زودتر از موعد دهد. وی در مصاحبه ای در این خصوص می گوید:« من در دو سال ابتدایی ریاست جمهوری آقای احمدینژاد سفیر ایران در سازمان ملل بودم. البته ایشان با بنده مخالف بودند و بنده هم علاقهای به ایشان نداشتم. ایشان رابطه مناسبی با من نداشت و نظرشان نسبت به بنده مثبت نبود و حتی اصرار بر تغییر فوری بنده داشتند. لذا حرفهایشان را نیز به من نمیگفتند.»
پس از مذاکرات طاقت فرسای هسته ای و درست در زمانی که گمان می رفت روزهای آرامش دیپلمات ارشد کشورمان فرا رسیده باشد، نقض توافق برجام توسط ترامپ میدان کارزار تازه ای در مقابل ظریف قرار داد. این درحالی بود که مثلث غربی، عبری و عربی خروج آمریکا از برجام را جشن گرفته بودند و در داخل نیز عده ای بدون آنکه بدانند در چه زمینی بازی می کنند ابراز خوشحالی می کردند.
اعتماد آنلاین درباره دیپلمات ارشد کشورمان می نویسد: «سالهای حضور او بر ریاست دستگاه دیپلماسی، سالهای تلاش برای اثبات معادلات معقول بوده؛ به همین دلیل هم ظریف بدل به فردی در جایگاه خود شده که بیشتر اولینها را به نام خود ثبت کرده و از ریسکپذیرترین چهرههای جهان شناخته میشود. اگرچه با وجود اینکه در دولت یازدهم در سطح یک قهرمان ملی مطرح بود در دولت دوازدهم به گفته بسیاری از سیاسیون و نمایندگان منفعلتر شده است. در کنار همه توفیقات، او با دشمنیها و مخالفتهایی هم روبرو بوده است. از مخالفان تندرویی که گاهی او را با تاکید بر خودرایی در جریان پرونده هستهای تهدید به چال کردن در راکتور هستهای کردند تا کسانی که به او لقب خائن دادند. هرچند که او همواره گفته است که هرآنچه در برنامه هستهای و توافقات رخ داده است زیر نظر و با مشورت مستقیم رهبری انقلاب بوده است.»
حال با درگیر شدن ایران با موضوع لوایح چهارگانه و در زمانی که تحریمهای مجدد آمریکا اعمال شده است، دلواپسان به دلیل آنکه وزیر امور خارجه به تصویب لایحه مقابله با پولشویی (سی اف تی) و عضویت غیرهمکار در سازمان اقدام ویژه مالی تاکید داشته و از واقعیت پولشویی در کشور گفته است، برایش خط و نشان میکشند.
اظهارات اخیر رئیس دستگاه دیپلماسی پیرامون پولشویی زمانی مطرح می شود که خبرگزاری تسنیم پیش از آن در ۸مرداد ۹۵ به نقل از وال استریت ژورنال نوشته بود: «ایران برای سومین سال متوالی از نظر شاخص بازل، که یک شاخص سالیانه در زمینه ارزیابی عملکرد کشورها در زمینه ریسک پولشویی است، جایگاه نخست خود را حفظ کرده است.» البته در آن زمان هیچ اعتراضی به این خبرگزاری وابسته به جریان محافظه کار کشور نشده بود اما وقتی همین اخبار از زبان وزیر امور خارجه کشور مطرح می شود، دلواپسان شمشیر خود را برایش از رو می بندند.
هفته گذشته بهرام قاسمی سخنگوی وزارت خارجه در خصوص بازتاب اظهارات وزیر امور خارجه در زمینه پولشویی که منجر به واکنش برخی مخالفان و بسیاری از موافقان در میان افکار عمومی و نخبگان کشور شد گفته بود: «آنچه از سوی دکتر ظریف در خصوص پولشویی بیان شد و متاسفانه بخشی از آن مورد بهره برداری های سوء و جناحی برخی افراد قرار گرفته است. وی تصریح کرده بود: «سخنان وزیر امور خارجه در این باب نه ادعایی جدید است و نه جنبه افشاگری داشته است، بلکه صرفا نگاهی واقع بینانه و آسیب شناسانه به یکی از آفات جانبی این پدیده است.»
با گذشت یک هفته از اظهارات صریح ظریف و با توجه به آنکه وی هیچ دستگاه و یا شخصی را متهم به پولشویی نکرده بود، هجمه ها به این دیپلمات نخبه مورد مواخذه قرار گرفته است و همه از او مدرک مطالبه می کنند.
روز گذشته سید حسین نقوی حسینی سخنگوی فراکسیون ولایی مجلس پس از پایان جلسه این فراکسیون با معاون رئیس قوه قضائیه گفت: «آقای اژه ای در مورد اظهارات وزیر خارجه درباره پولشویی گفت که اظهارات ظریف از نظر شخصی بنده غلط بوده ولی چون از طرف یک مقام رسمی مطرح می شود باید توضیح دهد و اسناد خود را ارائه کند.»
