در گذشته لامپهای رشتهای کاربرد زیادی در خانههای مردم داشتهاند، اما به دلیل مصرف انرژی بالا و داغ شدن سریع در زمان کوتاهی خراب شده و باید تعویض میشدند. از این رو سازندگان لامپهایی را ساختند که با چنین مشکلاتی مواجه نمیشد و درصد بیشتری از انرژی الکتریکی را به روشنایی تبدیل میکرد. لامپ های […]
در گذشته لامپهای رشتهای کاربرد زیادی در خانههای مردم داشتهاند، اما به دلیل مصرف انرژی بالا و داغ شدن سریع در زمان کوتاهی خراب شده و باید تعویض میشدند. از این رو سازندگان لامپهایی را ساختند که با چنین مشکلاتی مواجه نمیشد و درصد بیشتری از انرژی الکتریکی را به روشنایی تبدیل میکرد.
لامپ های کم مصرف مدت زیادی است که جای لامپهای پرمصرف رشتهای را گرفتهاند، اما همواره شایعه سرطانزا بودن آن موجب نگرانی شده است. در این مقاله سعی داریم تمامی عوارضهای این لامپها را بررسی کنیم.
مهمترین عوارض لامپ های کم مصرف
وقتی یک لامپ کم مصرف میشکند، مقادیر زیادی گازهای سمی به محیط پخش خواهد شد. در مقدمه اشاره شد که عملکرد لامپ های کم مصرف به جیوه وابسته است و اگر به هر دلیلی این فلز سمی از رشتههای مارپیچ لامپ خارج شود، بسیار سمی بوده و موجب مسمومیت خواهد شد. در علم پزشکی به مسمومیت حاصل از جیوه، هیدرارژیریا (Hydrargyriasis) میگویند و زمانی که فرد با جیوه یا ترکیبات حاصل از آن ارتباط مستقیم داشته باشد به مسمومیت فلزی دچار خواهد شد. فلز جیوه بیشتر در ترمومترها، باتریهای الکتریکی و لامپ های کم مصرف وجود دارد.
سرطانزا بودن لامپ های کم مصرف واقعیت دارد؟
علاوه بر اینکه این لامپها به صورت شگفتآوری در مصرف انرژی بهصرفه هستند، اما عوارض خطرناکی را به همراه خواهند داشت. بر اساس تحقیقات و بررسیهای موسسه علوم ایالات متحده آمریکا (U.S. National Science Foundation) مشخص شد که روی پوشش سطحی لامپ های کم مصرف شکافهایی وجود دارد که امکان خروج امواج ماورای بنفش (UV) را که توسط پوشش سطحی از جنس فسفر جذب شده و به نور مرئی تبدیل شده است، فراهم میسازد.
برخی از پژوهشگران با مطالعه بر تاثیر انتشار اشعه UV روی سلولهای تولیدکننده کلاژن، کراتین و ترکیبات کلیدی پوست انسان به نتایج خوبی دست یافتند. در واقع پژوهشگران پوست بدن انسان را در سه مرحله آزمایش و سپس نتایج را با هم مقایسه کردند. در مرحله اول آزمایش تاثیرپذیری پوست بدن (بدون آرایش) با نور لامپ های کم مصرف، مرحله دوم تاثیر پذیری پوست بدن با ذرات تیتانیوم دی اکسین ( ترکیبی از مواد مراقبتهای پزشکی) و سرانجام در مرحله سوم همان آزمایشها را با شدت نور یکسان با لامپ های پرمصرف انجام دادند.
تاثیر لامپ های کم مصرف بر قدرت بینایی
برخی از پژوهشگران بر این باورند که لامپ های کم مصرف میتوانند روی بینایی انسانها نیز تاثیرات منفی بگذارند. از این رو در سال ۲۰۱۱ محققی با نام هلن والز (Hellen L. Walls) مقالهای را در مجله بهداشت عمومی (NCBI : National Center for Biotechnology Information) منتشر کرد که طبق آن، امروزه بسیاری از مردم برای کاهش مصرف انرژی به استفاده از لامپ های کم مصرف تشویق میشوند که علاوه بر تمامی مزایای آن، عوارضی نظیر رشد بیماریهای چشمی را به دنبال خواهد داشت. نتایج تحقیقاتی هلن والز و تیم تحقیقی او نشان میدهد لامپ های کم مصرف انسان را بیشتر از ۱۲ درصد از حد معمول در معرض امواج ماورای بنقش قرار داده و بیماریهای چشمی را به همراه دارد. برای مثال در کشور استرالیا آماری از افزایش سالانه ۳ هزار بیمار مبتلا به آب مروارید چشم و ۷۵۰۰ مورد زائده ناخنک چشم (Pterygia) گزارش میشود. بنابراین باید بیش از پیش، مسئله خطرهای لامپ های کم مصرف جدی گرفته شود.
تاثیرگذاری لامپ های کم مصرف چگونه است؟
تاثیر گذاری این لامپها زمانی به اوج خود میرسد که یک فرد بیش از حد معمول در معرض نور لامپ های کم مصرف و سوسو زدن آن قرار بگیرد؛ زیرا کسانی که در برابر سوسو زدن نور این لامپها حساس هستند و خصوصا کسانی که به بیماریهایی نظیر اوتیسم، صرع، جذام، سندروم خستگی مزمن، لایم و سرگیجه مبتلا باشند با مشکلات جدیتری مواجه خواهند داشت.
بر اساس تحقیقاتی که سازمان بهداشت انگلستان بر روی لامپ های فلورسنت فشرده (CFLs) انجام داده است، پیشنهاد میشود بیشتر از یک ساعت به طور مداوم در طول شبانهروز در فاصله کمتر از ۳۰ سانتیمتری لامپ های کم مصرف قرار نگیرید. البته دقت داشته باشید که این مقاله بیشتر به لامپ های کم مصرف مارپیچ پرداخته است. این لامپها اشکال مختلفی دارند و همه آنها مشکلزا نخواهند بود، اما بهتر است به مدت طولانی در معرض آنها نباشیم و به فاصله استاندارد توجه کنیم؛ چرا که با رعایت نکردن فاصله مناسب، امواج ماورای بنفش آسیبهای زیادی به پوست بدن میرساند.
حتما این نکات را جدی بگیرید
لامپ های کم مصرف زمانی برای انسان خطرناک خواهند بود که در معرض نور آنها قرار بگیرید. پس سعی کنید بر اساس یک زمان و فاصله مشخص از نور این لامپها استفاده کنید./ گجت نیوز
