نیلوفر منصوری بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکایی، بچه ها را از سنین پایین نسبت به حفاظت از آثار باستانی و تاریخی کشورشان آگاه می کنند و در واقع نقش باستان شناسان را در پرورش نسل آینده بسیار پراهمیت جلوه می دهند. برای نمونه می توان به مدرسه دالتون در شهر نیویورک اشاره کرد که […]
نیلوفر منصوری
بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکایی، بچه ها را از سنین پایین نسبت به حفاظت از آثار باستانی و تاریخی کشورشان آگاه می کنند و در واقع نقش باستان شناسان را در پرورش نسل آینده بسیار پراهمیت جلوه می دهند. برای نمونه می توان به مدرسه دالتون در شهر نیویورک اشاره کرد که دکتر نیل گلد برک باستان شناس همواره به دانشآموزان پایه سوم و ششم آموزش های اولیه و دوره ای نگهداری تاریخ باستان را در طول سال تحصیلی آموزش می دهد. اما متاسفانه در کشور ما که مهد تمدن باستان شناسی است بسیار کم به آن توجه می شود و به دلیل بی توجهی به حفظ آثار و برگزار نشدن اینگونه کلاس ها، کودکان نه تنها با آثار فرهنگی و تاریخی کشورشان آشنایی ندارند، بلکه نمی دانند چگونه باید از میراث باستانی شان حفاظت کنند.
یکی از اهداف باستان شناسی امروزه و در جهان معاصر، گذشته از نگاه موشکافانه به زندگی انسان، گشودن پنجره های توسعه در این زمینه است. یکی از پررنگ ترین راهکارهای باستان شناس معاصر سرمایه گذاری روی فرهنگ یک ملت است. فرهنگی که از توده مردم بخصوص کودکان و نوجوانان نشأت می گیرد. از این رو باستان شناسان به مقوله آگاهی دادن به کودکان و نوجوانان در سنین ۱۰ الی ۱۵ سال بسیار تاکید می کنند. در همین زمینه نمایشگاهی با همکاری مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران و موزه ملی علوم و فناوری با نام نمایشگاه «باستانشناسی برای کودکان، نگاهی دیگر» افتتاح شد. به گفته مدیرکل دفتر مدیریت عملکرد، بازرسی و پاسخگویی به شکایات سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری؛ آموزش پیشینه فرهنگی و تاریخی کشور به جوانان آینده از اهم وظایف سازمان میراث فرهنگی است تا کودکان به عنوان حافظان آینده میراث فرهنگی با موضوع میراث فرهنگی و نقش آن در کشور آشنا شوند و نسبت به آن بی تفاوت نباشند. سید رحمت اله رئوف حنان معتقد است که برگزاری این دورهها باعث میشود این حرکت ادامه پیدا کند تا جایی که موضوع حفاظت از میراث فرهنگی به یک فرهنگ تبدیل شده و نهادینه شود.
کودکان هدف مشترک موزهها
مشاور سابق رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و از پیشکسوتان حوزه باستانشناسی نیز کودکان را هدف مشترک موزهها عنوان کرد و گفت: حضور پدرها و مادرها به همراه فرزندانشان در نمایشگاهی که چندی پیش برگزار شد، همیشه در ذهن من خواهد ماند. پدران و مادران علاقه مندی که از این فرصت استفاده کردند و به آموزش فرزندانشان در حوزه میراث فرهنگی کمک کردند. زمانی میتوانیم اهل ایران باشیم که گذشته خود را بشناسیم، به ارزشهای آن پی ببریم و از آنها برای آینده استفاده کنیم. برگزاری این دوره کمک میکند تا کودکان با ارزشهای میراث فرهنگی و گذشته خود آشنا شوند.
جلیل گلشن یکی از دلایل بروز آسیب در میراث ارزشمند کشور را عدم شناخت از میراث فرهنگی دانست و افزود: تمام دستگاهها میتوانند از گذشته میراث فرهنگی و ارزشهای آن استفاده کنند تا بتوانیم آینده بهتری برای کشورمان بسازیم. کودکان در همه دنیا آینده سازان مملکت هستند و امیدواریم در آینده از این ارزشها حفاظت کنند. در پیام لازم است از مجموعه نیاوران و موزه ملی علوم و فناوری قدردانی کنیم که این فرصت را برای کودکان به وجود آوردند.
میراث فرهنگی ملموس و ناملموس
میراث فرهنگی جزء تفکیک ناپذیر زندگی هر انسانی است، از همین رو حفاظت و صیانت از این مقوله مهم بر عهده تک تک افراد جامعه بخصوص کودکان به عنوان آینده سازان است. در همین زمینه یک باستان شناس معتقد است: برپایی کارگاههای آموزشی برای کودکان و نوجوانان و آشنایی آنها با شغل باستان شناسی و ابزار کار و روش کار آنها امری بسیار لازم و ضروری است. کاظم امیر عضدی افزود: میراث فرهنگی کشور چه ملموس و چه ناملموس جز لاینفک زندگی هر انسانی است و به همین دلیل نگهداری و حفاظت از آثار وظیفه تک تک افراد میباشد. او ادامه داد: کودکان که آینده سازان کشور هستند، سهم به سزایی در حفظ و نگهداری از آثار تاریخی به عهده دارند. اگر میخواهیم از آثار تاریخی به خوبی محافظت شود باید فرهنگ سازی را از کودکان شروع کنیم و به آنها آموزش دهیم و باید از نگاه کودکان، آنها را با این مقوله آشنا سازیم. کودکان امروز هستند که باید حامیان و نگهبانان میراث فرهنگی دیروز باشند.
