کاوه ایرانی روزنامه نگار امروز قرار است وزیر امور خارجه آلمان وارد کشورمان شود. همچنین چهارشنبه نیز تهران میزبان نخست وزیر ژاپن است. سفر وزیر خارجه آلمان و نخست وزیر ژاپن شاید در ظاهر ارتباطی به هم نداشته باشند اما در حقیقت هر دوی آنان یک هدف را دنبال می کنند و آن کاهش تنش […]
کاوه ایرانی
روزنامه نگار
امروز قرار است وزیر امور خارجه آلمان وارد کشورمان شود. همچنین چهارشنبه نیز تهران میزبان نخست وزیر ژاپن است. سفر وزیر خارجه آلمان و نخست وزیر ژاپن شاید در ظاهر ارتباطی به هم نداشته باشند اما در حقیقت هر دوی آنان یک هدف را دنبال می کنند و آن کاهش تنش میان ایران و آمریکا و همچنین تشویق ایران به عدم خروج از برجام است. آنچه که در این بین خودنمایی می کند، منافع اقتصادی این دو کشور است که در صورت بالا گرفتن تنش میان ایران و آمریکا، این منافع با خطر مواجه خواهد شد.
سفر شینزو آبه از آن جهت مورد توجه قرار گرفته است که این سفر پس از چهار دهه انجام می شود یعنی مقام نخست وزیری ژاپن اولین بار است که پس از انقلاب به ایران سفر می کند. اما نکته دوم در خصوص این سفرف ارتباط نزدیک ژاپن با آمریکا ارزیابی می شود چرا که این کشور یکی از شرکای اصلی آمریکا در چند دهه اخیر است و بر اساس آنچه که گفته می شود نخست وزیر ژاپن حامل پیامی مهم برای رهبر معظم انقلاب است.
علی بیگدلی کارشناس مسائل بین الملل در گفت و گو با پایگاه تحلیلی انتخاب با اشاره به اینکه محبوبیت ژاپن می تواند التهاب بین ما و آمریکا را کاهش دهد، گفت: «ما می توانیم از آمدن وزیر خارجه آلمان و ژاپن نقطه نظرهای خودمان را بیان کنیم که مثلا شرایط ما برای مذاکره با آمریکا این چنین است. اگرچه کاخ سفید هم تابع سیاست واحدی نیست؛ یعنی از هر جناحی نظری شنیده می شود ولی در همین شرایط هم بهتر این است ما هم پیشنهادهایمان را به این دو مقام برجسته ارائه دهیم .»
هایکو ماس برای تضمین میآید
بیگدلی ، درباره سفر وزیر خارجه آلمان به تهران گفت: «آلمان این ماموریت را به دست گرفته که برای برقراری یک ضابطه اقتصادی با ایران، وزیر خارجه خود را به ایران بفرستند. در سفری هم که پمپو به آلمان انجام داد، وزیر خارجه آمریکا اعلام کرد که همکاری هایی که جنبه بشردوستانه داشته باشند از نظر آمریکا مشکلی ندارد و شبکه های بانکی به روی کمک های انسانی باز است.»
این کارشناس مسائل بین الملل اظهار داشت:« با توجه به همزمانی سفر پمپو و ترامپ به اروپا شاید وزیر خارجه آلمان حامل پیام هایی از طرف آمریکا برای شروع مذاکرات و کاهش تنش های موجود بین ایران و آمریکا هم باشد. مدیرکل وزارت خارجه آلمان ۱۰ روز پیش به ایران آمد و هم اکنون هم درایران است؛ فردا هم وزیر خارجه آلمان که اکنون در عراق است، به ایران می آید.»
روزنامه آلمانی مرکور نیز در یادداشتی با اشاره به سفر «هایکو ماس» وزیر خارجه آلمان به ایران نوشت: «ماس پس از دو سال و نیم نخستین وزیر خارجه آلمان است که به ایران سفر میکند. گرچه در برنامههای اعلام شده از سوی وزارت خارجه آلمان به این نکته اشاره نشده که تنها موضوع قابل بحث میان وزیر آلمانی و مقامات ایران توافق هستهای باشد، اما شواهد و اخبار حکایت از این دارد که مهمترین گفتگوی دو طرف حفظ توافق هستهای ایران باشد.»
رسانههای آلمان در آستانه سفر وزیر امور خارجه این کشور به منطقه و ایران نوشتند: «هدف از سفر «هایکو ماس» به تهران، دادن تضمینهایی به طرف ایرانی در خصوص کانال مالی «اینستکس» است.»
همچنین روزنامه «دی ولت» آلمان در این باره نوشت: «طرحی که قرار است ماس به ایران پیشنهاد بدهد، شامل حفظ آرامش، خویشتنداری و حفظ توافق برجام از سوی تهران است.»
رادیو دویچه وله آلمان نیز به این سفر ماس اشاره کرد و اعلام کرد: «وزیر امور خارجه آلمان در این سفر تضمینهایی در خصوص حمایت از مکانیزم تبادل تجاری بین تهران و اتحادیه اروپا به طرف ایرانی خواهد داد.»
هر چند رسانه های بین المللی وزیر خارجه آلمان را حامل پیامی برای ایران می دانند اما وزیر امور خارجه کشورمان در واکنش به این اخبار روز گذشته در توضیح هدف سفر وزیر خارجه آلمان به ایران، گفت: «آلمان به دنبال ادامه حیات برجام است البته جمهوری اسلامی تاکنون بر اساس برجام عمل کرده و اقدامات اخیر جمهوری اسلامی هم بر اساس برجام است، در واقع همانطور که برجام از کشورهای غربی خواسته، ما آثار عادی سازی روابط را باید ببینیم نه آنکه صرفا شاهد صحبت از عادی سازی باشیم.»
وزیر امور خارجه تاکید کرد: «به نظر نمیرسد که وزیر خارجه آلمان برای انتقال پیام خاص به تهران سفر کند، آلمان پیگیر نقش سه کشور اروپایی است لذا ما همین در همین حوزه با وی گفتگو خواهیم کرد.»
شینزو و پیامی برای رهبر انقلاب
حال درست در هفته ای که وزیر خارجه آلمان به ایران می آید قرار است نخست وزیر ژاپن نیز وارد تهران شود. علی بیگدلی با اشاره به همزمانی سفر نخست وزیر ژاپن و وزیر خارجه آلمان به ایران، این دو سفر را مکمل هم دانسته و می گوید: « دو کشور آلمان و ژاپن در این منطقه سرمایه گذاری های زیادی انجام داده اند که اگر منجر به جنگ شود فضا برای سرمایه گذاری های این کشورها محدود خواهد شد، یعنی خود آلمان و ژاپن هم منافعی در خاورمیانه دارند.»
سفر نخست وزیر ژاپن به تهران، سفری سه روزه است که از ۲۲ خرداد آغاز خواهد شد و تا ۲۴ م ادامه خواهد یافت. هنوز جزئیات زیادی از اهداف و چرایی انجام این سفر منتشر نشده اما به گفته «یوشیهیده سوگا» سخنگوی دولت ژاپن، آبه با رهبر معظم انقلاب و حسن روحانی رئیس جمهور دیدار و گفت وگو خواهد داشت؛ گفت وگوهایی که به باور ناظران علاوه بر بررسی مناسبات دوجانبه، حول محور تنشهای اخیر بین ایران و آمریکا خواهد چرخید. پس این گمانه زنی وجود دارد که او در این سفر قصد کاستن از اختلافات و باز کردن بستر مذاکره را دارد.
سفر آبه به تهران درست پس از سفر ترامپ به ژاپن انجام میگیرد. با مروری بر گفت وگوهایی که بین رئیس جمهوری آمریکا و نخست وزیر ژاپن انجام گرفت، میتوان به این نتیجه رسید که آبه با تشویق ترامپ برای باز کردن مسیر مذاکره با ایران راهی تهران خواهد شد.
در این میان خبرگزاری رویترز در تحلیلی نوشت: «این سفر به قصد میانجیگیری میان ایران و آمریکا صورت میگیرد.» این رسانه غربی نوشته ژاپن بهدلیل داشتن روابط نزدیک و طولانیمدت با ایران از یک سو و اتحاد با آمریکا از سوی دیگر، جایگاه منحصر به فردی برای میانجیگری بین دو کشور دارد.
طبق این تحلیل، از آنجا که ژاپن یکی از واردکنندههای نفت خاورمیانه است، صلح و ثبات در این منطقه را در راستای منافع ملی خود میداند.
تا پیش از تشدید تحریمها علیه تهران، ژاپنیها ۱۰ تا ۱۵ درصد نفت خام خود را از ایران خریداری میکردند.
اکنون با افزایش تنش بین آمریکا و ایران و درخواست واشنگتن از کشورهای مشتری نفت ایران مبنی بر قطع خرید نفت از تهران، ژاپن با کمبود احتمالی سوختهای فسیلی مواجه است. از این رو محتمل است آبه در سفر خود به ایران، خواهان ازسرگیری مجدد مذاکرات بین ایران و آمریکا شود.
در نهایت می توان گفت مهمانان خارجی این هفته تهران در واقع با ماموریت کاهش تنش در منطقه به سمت ایران پرواز می کنند. هر چند شاید در این میان پیام هایی نیز رد و بدل شود، اما در حقیقت آنچه که شینزو ابه و هایکو ماس پیگیری می کنند، کاهش تنش میان ایران و آمریکا در جهت حفظ منافعشان در منطقه است.
