ایران روز دوشنبه اعلام کرد به زودی مفاد توافق هسته ای را نقض می کند؛ اعلام این خبر مرحله تازه و خطرناکی از مقابله ایران با غرب را آغاز می کند. در صورت نقض محدودیت های تعیین شده در این توافق برای تولید سوخت هسته ای، ایران ظرف کمتر از یک سال می تواند یک […]
ایران روز دوشنبه اعلام کرد به زودی مفاد توافق هسته ای را نقض می کند؛ اعلام این خبر مرحله تازه و خطرناکی از مقابله ایران با غرب را آغاز می کند. در صورت نقض محدودیت های تعیین شده در این توافق برای تولید سوخت هسته ای، ایران ظرف کمتر از یک سال می تواند یک بمب هسته ای تولید کند. به نظر می رسد رهبران ایران سرگرم محک زدن میزان همراهی دیگر طرف های توافق هسته ای، به ویژه اروپایی ها ، با واشنگتن هستند. تهران اعلام کرده است در صورت کمک اروپایی ها به ایران برای مقابله با تحریم های آمریکا، از نقض توافق هسته ای خودداری خواهد کرد.
کشورهای اروپایی، چین و روسیه از دونالد ترامپ به علت ناگزیر ساختن ایران به نقض توافق انتقاد می کنند. برخلاف خواسته برخی جنگ طلبان واشنگتن برای حمله نظامی به ایران، آمریکا برای به راه انداختن جنگ با ایران متحدان چندانی نخواهد داشت.
اکنون ترامپ با دو چالش دشوار روبرو است: ایجاد امنیت نفتکش ها در خلیج فارس و دور نگه داشتن ایران از رسیدن به توانمندی تولید بمب هسته ای.
با وجود وعده دونالد ترامپ برای رساندن قدرت آمریکا به جایگاهی که دشمنان این کشور جنگ افزارهای هسته ای را رها کنند، در دو سال و نیمی که از دولت وی گذشته است، زرادخانه کره شمالی بزرگتر شده و خروج آمریکا از توافق هسته ای ایران نیز، دست کم تا کنون، نتیجه ای در بر نداشته است.
به گفته مک گرک، نماینده ویژه پیشین ترامپ ، آمریکا در سیاست حداکثری متحدان اندکی دارد و چندان به پیامدهای ناخواسته ای که ممکن است در صورت اشتباه از آب درآمدن پیش فرض ها، اتفاق بیافتد، نیاندیشیده است. وی گفت پیش فرض های اصلی تا کنون محقق نشده اند و ایران همان طور که انتظار می رفت در برابر فشار اقتصادی مقاومت کرده و به آمریکا پاسخ داده است. توافق هسته ای برخلاف آن چه اوباما وعده داده بود، به تعدیل رفتار ایران منجر نشد؛ اما راه را بر رسیدن این کشور به بمب هسته ای دست کم تا ١٥ سال بست.
اما ترامپ راه دیگری را برگزید. او برای این که بتواند ایران را هدف سخت ترین تحریم ها قرار دهد، از توافق هسته ای خارج شد و بسیار زود ادعای پیروزی کرد.
ترامپ برای فراهم آوردن رفت و آمد آزادانه کشتی ها در خلیج فارس و نیز مقابله با مواضع هسته ای تحریک آمیز ایران، گزینه های ساده چندانی پیش روی خود ندارد.
او برای تأمین امنیت نفتکش ها نیازمند تعداد کافی از شناورهای نیروی دریایی و توانمندی پروازهای شناسایی برای زیر نظر گرفتن کشتی هایی است که از نزدیکی ساحل ایران عبور می کنند. این کار به گفته جان کربای، افسر بازنشسته نیروی دریایی آمریکا، نیازمند ائتلاف با دیگر کشورها است.
مایک پومپئو از ضرورت کمک چین در این زمینه به علت وابستگی این کشور به نفت خاور میانه گفت. اما بعید است که چین و دیگر طرف های توافق هسته ای در این زمینه کمک کنند.
چالش بلندمدت تر این است که آیا جهان هنوز هم حول محور این ایده که به ایران نمی توان اعتماد کرد، متحد می شود. ایران روز دوشنبه اعلام کرد در نظر دارد فشار را ابتدا با تولید اورانیوم بیشتر و سپس افزایش تدریجی سطح غنی سازی سوخت هسته ای افزایش دهد.
تهران در انجام دادن این کار و تقویت اهرم فشار خود بر غرب مصمم به نظر می رسد. در دوران ریاست جمهوری اوباما خطر تولید بمب هسته ای بسیار نزدیک شد. در دوران ترامپ این خطر درست به اندازه رئیس جمهوری غیر قابل پیش بینی است که می گوید به دنبال جنگی دیگر در خاور میانه نیست، اما هرازگاهی تهدید به جنگ می کند.
