۹۰ سال پيش در تیر ۱۳۰۹ همايون خرم در بوشهر زاده شد. پس از انقلاب پيوسته میگفت: «عاشق «نوازنده» هرگز از معشوق (ساز) جدا نمیماند.» پدر همايون خرم كارمند شركت نفت و مادرش شيفته موسيقی بود: «مادرم آنقدر به دستگاههای موسيقی علاقه داشت كه نام مرا همايون گذاشت.» هفت ساله بود كه […]
۹۰ سال پيش در تیر ۱۳۰۹ همايون خرم در بوشهر زاده شد. پس از انقلاب پيوسته میگفت: «عاشق «نوازنده» هرگز از معشوق (ساز) جدا نمیماند.» پدر همايون خرم كارمند شركت نفت و مادرش شيفته موسيقی بود: «مادرم آنقدر به دستگاههای موسيقی علاقه داشت كه نام مرا همايون گذاشت.» هفت ساله بود كه بیلبک میزد: «روی كُندههايی كه برای پخت و پز استفاده میكردند سيم میكشيدم و صداهايی از آنها درمیآوردم تا اينكه مادرم یک ويلن عروسكی برايم خريد و با همان ساز چند آهنگ زدم. ۱۲ سالم بود كه شاگرد استاد صبا شدم و ۱۵ سال داشتم كه خود ايشان مرا برای تكنوازی به راديو تهران فرستاد و من هم اولين تكنوازی را به خاطر مادرم در دستگاه همايون زدم.» ۱۸ ساله بود كه نخستين آهنگش «پيشدرآمد شور» را ساخت و از آن پس بيش از ۳۰۰ آهنگ بر روی ترانههای تورج نگهبان، رحيم معينی كرمانشاهی، بيژن ترقی و ترانهسرايان بنام ديگر ساخت. شاعر بلندآوازه سايه نخستين ترانهاش «سرگشته» يا «تو ای پری كجایی» را بر روی آهنگی از او در دستگاه همايون سروده است. ۲۵ ساله بود كه رشته مهندسی برق را در دانشگاه تهران به پايان رساند: «شيفته رشته و كارم بودم. میخواستم تا دكترا ادامه بدهم. در تأسيسات برق بانک ملی كار میكردم و فعاليت در راديو را رها كرده بودم اما هر وقت از كار خيلی خسته میشدم، موسيقی نجاتم میداد.» ۲۷ ساله بود كه به دعوت محمدعلی خادم ميثاق رهبر اركستر راديو، اركستر تازهای تشكيل داد و تا وقوع انقلاب ۵۷، پيوسته در برنامههای گوناگون تکنوازی میكرد و آهنگ ارائه میداد. ويژگی آهنگسازی او گسترش و افزايش يك گوشه كوتاه رديف موسيقی به یک آهنگ و اثر كامل است. «رسوای زمانه» ترانه بهادر يگانه که برای اولین بار توسط الهه خوانده شد را در گوشه «مخالف سهگاه» ساخته است. اين ترانه با چنان اقبالی روبرو شد كه شهرت سراينده و خوانندهاش را وامدار آهنگ آن میدانند. آهنگ ترانه «اشک من هويدا شد» سروده بيژن ترقی و با صدای مرضيه را هم در گوشه «بيداد» ساخته است. او پس از انقلاب از پا ننشست و خصوصی با همكاری جليل شهناز نوازنده بنام تار، ۱۲ ساعت دونوازی در ۱۲ دستگاه و مايه موسيقی ضبط كرد. در كتاب خاطراتش «غوغای ستارگان» صميمی و خودمانی درباره پديد آمدن آهنگهايش «كه گاه برای خشنود كردن سرايندگان همكار» بوده، بسيار سخن گفته است. همايون خرم در سال ۱۳۹۱ در ۸۲ سالگی در تهران درگذشت.
تولد حكيم ناصر خسرو قبادياني
ابومعين ناصر بن خسرو قبادياني در بلخ به دنيا آمد. وي از كودكي در محضر اساتيد زمان خود، به تحصيل علم و دانش و حفظ قرآن پرداخت. ناصر خسرو علاوه بر ادبيات فارسي و عربي با بيشتر علوم زمان خود همچون حساب، هندسه، نجوم، طب، داروشناسي و الهيات نيز آشنا شد. ناصرخسرو در ابتدا شغل دبيري در دربار محمود و مسعود غزنوي داشت، اما پس از چندي بر اثر تحولي كه در افكار و انديشههاي او پديد آمد از سياست كنارهگيري كرد و به تحقيق در اصول و عقايد مذاهب مختلف و سير و سفر پرداخت. او در مسافرتي كه به مكه و قاهره كرد، از خليفهي فاطمي، مذهبِ اسماعيلي را پذيرفته و به رياست اسماعيليانِ خراسان برگزيده شد. ناصرخسرو با لقب «حُجّتِ زمين خراسان» به ايران بازگشت، ولي از بيم دشمنان و متعصّبان خراسان، به ناحيهي بَدَخشان در افغانستان امروزي پناه برد و در همان جا بدرود حيات گفت. حاصل سفر هفت سالهي ناصرخسرو، كتاب سفرنامه است كه از نظر تاريخي و جغرافيايى حايز اهميت است. وي افكار و اعتقادات خود و همچنين حكمتها و موعظههاي بسياري را در قالب آثار و اشعارش بيان كرده است. زاد المسافرين، خوان اَخوان و وجه دين از ديگر آثار اين شاعر بزرگ ايراني است. خاصيت عمدهي شعر ناصر خسرو، اشتمالِ آن بر مواعظ و حِكَم بسيار است. همچنين جنبهي دعوتِ مذهبيِ او، به اشعارش رنگ دينيِ آشكاري داده است و ذهن علمي او نيز باعث شد كه در بيان مقاصد خود، به شدت تحت تاثير روش منطقيان قرار گيرد.
