امروزه در دنیا، صنعت گردشگری یکی از بزرگترین و متنوع ترین صنعت محسوب می شود؛ حتی در بسیاری از مواقع این صنعت با صنعت نفت و تکنولوژی رقابت می کند. به همین دلیل است که این صنعت به یکی از حوزه های مهم کسبو کار تبدیل شده که در کنار مزیت های اقتصادی نظیر اشتغال […]
امروزه در دنیا، صنعت گردشگری یکی از بزرگترین و متنوع ترین صنعت محسوب می شود؛ حتی در بسیاری از مواقع این صنعت با صنعت نفت و تکنولوژی رقابت می کند. به همین دلیل است که این صنعت به یکی از حوزه های مهم کسبو کار تبدیل شده که در کنار مزیت های اقتصادی نظیر اشتغال زایی، افزایش درآمد ملی و رشد بخش خصوصی می تواند اثرگذاری ویژه ای نیز در حوزه فرهنگی و اجتماعی داشته باشد.
نیلوفر منصوری: کشور ما با داشتن جاذبه های طبیعی و تاریخی، یکی از کشورهای برتر در دنیا محسوب می شود اما با این وجود رتبه چندان مناسبی در جذب گردشگر به دست نیاورده است. از دی ماه سال ۹۶ تعداد سفر گردشگران اروپایی به ایران رو به کاهش رفته، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری هم اعلام کرده در بهار امسال اروپایی ها ۲۴ درصد کمتر به ایران آمده اند. عقب نشینی که بیشتر ناشی از تنش های سیاست داخلی و بین المللی ایران بوده، با این حال برخی از تورگردان ها معتقدند علت ریزش آماری آن است که ایران دیگر در سلیقه توریست اروپایی نیست.
در فصل نخست امسال، مسافرانی به کشور ما سفر کرده اند که از کشور همسایه بوده اند.؛ عراقیها ۷۵ درصد، اتباع آذربایجان و افغانستان به ترتیب ۳۰ و ۲۸ درصد و ترکیهایها ۲۴ درصد که نسبت به مدت زمان مشابه سال گذشته بیشتر به ایران سفر کردند.
یک تورگردان مستقل که خارج از تشکل های صنفی در گردشگری فعالیت می کند، معتقد است: آن هایی که با کاهش ارزش ریال به ایران سفر می کنند و مواد غذایی از ایران می خرند، گردشگر نیستند. درست است آمار آن ها در ترددها محاسبه می شود ولی گردشگر تعریف مشخصی دارد. باید برای کشور درآمدزایی داشته باشد، نه آنکه مرغ، گوشت و برنج و مایحتاج اولیه مردم ما را بخرد و به کشورش ببرد. گردشگر باید فرش و صنایع دستی بخرد، به هتل پول بدهد، موزه برود و برای دیدن آثار تاریخی پول خرج کند.
ابراهیم ابراهیمی که در حوزه آلمان اتریش بیشتر فعال است، از ابتدای سال تا کنون ریزش آماری گردشگران اروپایی را با از دست دادن ۲۵۰ گردشگر، شدیدتر تجربه کرده است، درباره این عقب نشینی گفت: درست است که کشور ما درگیر مسائل سیاسی شده و اتفاقاتی که در دی ماه افتاد خیلی ها را از آمدن به ایران منصرف کرد اما این همه موضوع نیست. آژانس ما تقریبا با ۲۰۰۰ آژانس خارجی مدام درحال مکاتبه است، هیچ کدام از همکاری با ایران کنار نکشیده اند و تورهای این مقصد را حذف نکرده اند اما می گویند ایران دیگر متقاضی سفر ندارد.
به گفته این فعال گردشگری، ببیشتر گردشگرانی که به ایران سفر می کنند سن بالایی دارند، یک اروپایی مگر چند بار در سال می خواهد یا می تواند به یک کشور سفر کند. گردشگرانی هستند که بالای ۶۰ سال دارند و بیشتر از شش بار به ایران سفر کرده اند. ما با مساله تازهای روبرو شده ایم؛ جمعیت گردشگران مسن و علاقمند به ایران کم شده و نوبت به نسل جوان تر رسیده است، همین حالا هم میانگین سنی گردشگران حاضر در تورهای ایران کاهش یافته و یا تعداد خانوادهها به نسبت گذشته بیشتر شده است، اما ایران از سلیقه این گردشگران فاصله دارد.
سخن کارشناسان
۱
همراه با نوسانات ارز تقریبا همه آژانسهای ایرانی قیمتها را پایین آوردند، اما آینده اقتصادی کشور مبهم است بنابراین خیلی نمیتوانیم روی قیمت مانور بدهیم و یا خطر کنیم چون امروز کاهش ارزش ریال، سفر را برای خارجیها مقرونبه صرفه کرده، سال دیگر که احتمال افزایش تورم و رکود بیشتر وجود دارد، چه کار باید کرد.
۲
قیاس وضعیت موجود گردشگری ایران با اواخر دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰ که ایران در تحریم به سر میبرد، به هیچ وجه قابل مقایسه نیست، آن زمان ایران کشور منفوری بود و اکنون جایگاهی پیدا کرده که آن دوره نداشت. ایران برای خارجیها ارزان شده اما وقتی ترس از جنگ و بسته شدن مرزها وجود دارد، مفت هم بدهیم نمیآیند.
۳
بهترین کاری که میتوان انجام داد حمله تبلیغاتی است، همان کاری که بیشتر کشورها انجام میدهند یعنی در یک دوره زمانی خاص، فقط یک کشور را هدف قرار میدهند، کمپین تبلیغاتی گستردهای راه میاندازند و نتیجه خیلی خوبی هم میگیرند. در وضعیت کنونی شرکت کردن در نمایشگاه فایده چندانی ندارد. چون ما باید مردم را برای آمدن به کشورمان تشویق کنیم نه فقط آژانسها را.
