«مهدی مطهرنیا» تحلیلگر مسائل بینالملل ، درباره قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین و استفاده از تعبیر قرارداد دارسی برای آن، گفت: «چین، روسیه، بریتانیای کبیر، فرانسه، امپراتوری روم شرقی و امپراتوری ایران همگی به دنبال منافع خود بوده و هستند. نظام قدرت و کشورهای گوناگون از آغاز تاریخ تاکنون این خصوصیت خود […]
«مهدی مطهرنیا» تحلیلگر مسائل بینالملل ، درباره قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین و استفاده از تعبیر قرارداد دارسی برای آن، گفت: «چین، روسیه، بریتانیای کبیر، فرانسه، امپراتوری روم شرقی و امپراتوری ایران همگی به دنبال منافع خود بوده و هستند. نظام قدرت و کشورهای گوناگون از آغاز تاریخ تاکنون این خصوصیت خود را حفظ کردهاند اما در تارگتهای گوناگونی برساخته شدهاند». وی افزود: «اگر بخواهیم صادقانه سخن بگوییم، باید بر این گزاره تکیه کنیم که قدرتهای بزرگ بینالمللی همواره بردهاند، یک قدرت بینالمللی ویژگیهای خود را به قدرت دیگر میبخشد. این انتقال قدرت مسالمتآمیز است که رویکرد چرچیلی را بر میتابد، چرچیل بر عرشه ناو وینسنت از برادران بزرگتر یاد کرد و بعد از این که بریتانیای کبیر در دو جنگ جهانی ضعیف شد، اعلام کرد که در این دوره برادر بزرگتر و قدرتمندتر یعنی ایالات متحده است و مسالمت آمیز قدرت جهانی را به عنوان بریتانیای کبیر به آمریکاییها داد، در حالیکه به تبع خواهان آن نبود». این کارشناس مسائل سیاست خارجه ادامه داد: «لذا چین به دنبال حفظ کریدور ایران یا به فکر منافع کشورهای دیگر نیست، چین میخواهد نفوذ و قدرت خود را تا قلب اروپا پیش ببرد و بتواند از این سهم استفاده کند؛ به تبع برای اینکه بتواند این کریدور را تا قلب اروپا از آن خود کند، باید کشورهای خواهان همکاری با چین در سایه قدرت چین رهبری و مدیریت شوند، لذا این امر باید مورد توجه قرار گیرد». مطهرنیا با بیان اینکه چارچوبهای سیاسی و میل به اهداف معین شده را میپذیرم، اما برآورد موجود از قدرت چین را چندان با حقیقت منطبق نمیدانم، خاطرنشان کرد: «اگرچه چین جزء قدرتهای بزرگ است اما تلاش دارد با اینگونه موافقتنامهها مسیر رسیدن به جایگاه نخست را طی کنند. بنابراین ما باید پلی شویم برای چین جهت دستیابی به ابر قدرتی جهان و باید این موضوع را بدون هیچ حاشیه و پوششی به مردم بیان کنیم که بناست یک قرارداد منطبق با منافع ملی کشور با چین منعقد کنیم و البته که باید آن را شفاف مطرح کنیم». وی افزود: «اینکه ابعاد این قرارداد مشخص نیست تا حدود زیادی قابل اغماض است؛ قرارداد ۱۹۱۹ وثوقالدوله نمونهای از آن است که موجبات مقاومتهایی را در عناصر انقلابی آن زمان به وجود آورد. در آن قرارداد هم مطالب چندان نامطلوبی بر ضد استقلال ایران وجود نداشت. اساساً چه قراردادهای قدیمی و چه قراردادهای جدید وضعیتی ندارند که در آن نوشته شده باشد، ما برای غارت و استعمارگری آمدهایم»./ایلنا
