آرین پارسی نژاد – روزنامه نگار/ متخصصان در فصل تابستان هشدار داده بودند که با ادامه روند عدم رعایت پروتکلهای بهداشتی و فقدان نظارت کافی از سوی نهادهای ذیربط و البته در نبود تصمیمگیریهای به موقع و کارآمد، آمار مرگ و میرهای کرونایی به ۶۰۰ و حتی ۹۰۰ تن در هر […]
آرین پارسی نژاد –
روزنامه نگار/
متخصصان در فصل تابستان هشدار داده بودند که با ادامه روند عدم رعایت پروتکلهای بهداشتی و فقدان نظارت کافی از سوی نهادهای ذیربط و البته در نبود تصمیمگیریهای به موقع و کارآمد، آمار مرگ و میرهای کرونایی به ۶۰۰ و حتی ۹۰۰ تن در هر شبانهروز خواهد رسید. این هشدارها هرگز جدی گرفته نشد تا جایی که به لحاظ آمار موارد ابتلا و مرگ و میر به جایگاه مرگبار فعلی رسیدهایم.
به گزارش «جمله» خبرها و تصمیمات اعلامی برای سختگیریها و ایجاد محدودیت در شرایط کرونایی مبهم بوده و سوالاتی را برای مردم ایجاد میکند. اجازه برگزاری مراسم سوگواری در ایام محرم وعدم نظارت سختگیرانه بر اجتماعات تشکیل شده، بازگشایی مدارس، برگزاری مراسم مذهبی با حضور هزاران نفر در مشهد، اعلام زودهنگام زمان مسدود شدن راهها، زمانی که با تعطیلیهای چند روزه در کشور مواجه هستیم و در نتیجه شلوغ شدن جادهها برای آغاز سفر پیش از مسدود شدن مسیرها و در نهایت عدم نظارت جدی بر اجرای مصوبات ستاد کرونا از جمله رفتارهای پر ایراد و مبهم ستاد مقابله با کرونا بودند که بخشی از آنها کاملا جنبه سیاسی داشته و سلامت مردم را تحت شعاع مسائلی دیگر قرار میداد.
شورای شهر تهران به عنوان شورای شهری که تقریبا نیمی از مرگها کرونایی در آن رخ میدهد از مدتها پیش ضمن هشدار به ستاد ملی کرونا خواستار تعطیلی دوهفتهای تهران شدند. سازمان نظام پزشکی کشور نیز بارها ضمن هشدار نسبت به وضعیت خطرناک ابتلا به کرونا و تاکید بر خستگی و فرسودگی کادر درمان کشور خواستار تصمیمات جدی و سختگیرانه برای جلوگیری از ادامه چرخه انتقال و ابتلا به این ویروس مهلک شدند. خواستههایی که به دلایل مختلف اقتصادی و سیاسی با بیتوجهی ستاد و در راس آن رئیس جمهور مواجه شد.
در این میان روز گذشته عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور در نشست ویدئو کنفرانسی با فرمانداران و روسای شبکه بهداشت سراسر کشور با تاکید براینکه به هیچ وجه «آمارسازی و مخفی کاری» نباید داشته باشیم، گفت: «اینجا بحث جان مردم در میان است»!
وی افزود: «سعید نمکی وزیر بهداشت بر مبنای آمارهای شما تصمیم میگیرد. آمار فوتیها را کم ندهیم و اگر فوتیها و مبتلایان زیاد شدو به مواردی نیاز دارید، بگویید».
این اظهارت وزیر کشور که همزمان با سالگرد فجایع آبان ماه ۹۸ مطرح شده، واکنش وسیع کاربران را در پی داشت. کاربران شبکه های اجتماعی با اشاره به کلید واژه های «آمارسازی» و «مخفی کاری» در سخنان وزیر کشور، این اظهارات را به حوادث سال گذشته ارتباط دادند و آن را به نوعی نشانه اوج فاجعه انسانی در کشور ارزیابی کرده اند تا جایی که شخصی همچون وزیر کشور نیز برای جان مردم اظهار نگرانی کرده است!
از سوی دیگر موضوع ارائه آمار حقیقی جانباختگان از ابتدای شیوع کرونا در کشور بسیار بحث برانگیز بوده و کمتر کسی توانسته است در این خصوص اظهار نظر کند، چرا که در ایران موضوع ارائه آمارهای حقیقی همواره زیر سایه سنگین نهادهای امنیتی قرار داشته است. حتی در ماه های اولیه شیوع کرونا نیز، تصمیم بر آن شد تا هرگونه گزارش و آمار در خصوص ابتلا و یا تعداد جانباختگان، تحت نظر نهادهای امنیتی، منتشر شود.
برخی از محافل پزشکی در کشور میزان واقعی گسترش کرونا را تا سه یا حتی چهار برابر آماری میدانند که روزانه به طور رسمی اعلام میشود. برای نمونه محمدرضا ظفرقندی، رئیس سازمان نظام پزشکی ایران، آمار مرگومیر در کشور را «حداقل سه برابر» آمار وزارت بهداشت دانسته است.
آخرین نمونه خبرهایی بود مبنی بر مخالفت حسن روحانی با طرح “ستاد کرونا” مبنی بر ضرورت تعطیل دوهفتهای پایتخت.
برخی مسئولان گفته بودند که رئیس جمهور از بنیاد با تعطیلی گسترده مخالفت کرده است؛ از جمله محسن هاشمی، رئیس شورای شهر تهران، ضمن انتقاد از موضع روحانی هشدار داده بود که ممکن است شمار قربانیان کرونا روزانه به هزار نفر برسد.
بنا به گزارشهای گوناگون اعلام ممنوعیت رفت و آمد در تهران که از ساعت ۲۱ روز شنبه ۲۴ آبان به اجرا گذاشته شد، پیامد مثبتی نداشت و از نظر برخی از مسئولان حتی به گسترش ویروس کمک کرد.
احتمالا در واکنش به این انتقادها بود که علی ربیعی، سخنگوی دولت ایران، یکشنبه ۲۵ آبان، از برنامه دولت برای تعطیلی گسترده، خبر داد. او اعلام کرد: «تعطیلی گسترده از شنبه اول آذر اجرایی میشود. در این تعطیلی گسترده حتی نسبت به خروج از شهرها سختگیری خواهد شد و تردد از شهر به شهر ممنوع خواهد بود». او افزود: «در این تعطیلی گسترده صرفاً تولیدکنندگان و تامینکنندگان کالاها و تولیدات مورد نیاز و ضروری مشغول فعالیت خواهند بود».
وزارت بهداشت و مقامهای پزشکی، خواهان مقرراتی شدیدتر برای پیشگیری از ویروس کرونا هستند؛ برای نمونه سعید نمکی، وزیر بهداشت گفت: «اجرای محدودیتها از اول آذرماه، گرچه دیر است اما مغتنم است».
وضعیت “افتضاحتر از همیشه”
ایرج حریرچی، معاون کل وزارت بهداشت، از پیشنهاد مزبور انتقاد کرد و تصریح نمود: «هر نوع تجمع بالای ۱۵ نفر خلاف پروتکل است و باید منع شود که شامل سفر هم میشود. هر نوع سفری احتمال ابتلا به ویروس کرونا را بالا میبرد».
ستاد ملی کرونا و به دنبال آن وزارت بهداشت در بخشنامهای تقاضا کردند که «از تاریخ ۲۸ آبانماه از هر گونه جابهجایی مسافر بدون دریافت نتیجه تست کروناخودداری شود.»
به گزارش خبرگزاری ایسنا: «معاون وزیر بهداشت در نامهای به معاونت حمل و نقل وزارت راه و شهرسازی، رییس سازمان هواپیمایی کشور، رییس سازمان راهداری، مدیرعامل شرکت راهآهن و معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بر لزوم جلوگیری از هر گونه جابهجایی مسافر به صورت هوایی، زمینی و دریایی بدون دریافت نتیجه تست کرونا تاکید کرد». به دنبال واکنشهای دست اندرکاران خدمات ترابری، مدیرکل حمل ونقل مسافر سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای، در شکل اجرای مصوبه مزبور توضیحی متفاوت ارائه داد و گفت: «مسافران برای جابهجاییهای بینشهری به وسیله هواپیما، قطار، اتوبوس و تاکسیها ملزم به ارائه تست کرونا نیستند اما از جابهجایی افراد مبتلا به این ویروس که اطلاعاتشان در وزارت بهداشت ثبت شده است، جلوگیری خواهد شد».
این رهنمود با مخالفت بنیادی رییس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران روبرو شد. حرمتا… رفیعی، به خبرگزاری ایسنا گفت: «بخشنامه مبهم و شبههناک “سفر مشروط به تست کرونا” به جز ایجاد سردرگمی، التهاب و تنش در جامعه چه اثر دیگری داشت؟»
او میگوید: «اگر قرار است محدودیتی اعمال شود لازمه آن تعیین مقدمات و مهمتر از آن شفافسازی است، نه ایجاد ابهام و سردرگمی. به اندازه کافی با تصمیمهای اشتباه نه فقط به گردشگری کشور، بلکه به پیکره اقتصاد مردم لطمه وارد شده است».
او معتقد است که با ایجاد مانع بر سر مسافرت با وسایل نقلیه عمومی این خطر هست که «مردم به جای سفر از طریق مسیرهایی که قابلیت کنترل دارد، سفر با وسیله نقلیه شخصی را انتخاب کنند که امکان کنترل آن وجود ندارد».
زمستانی سخت در پیش رو
سخنگوی وزارت بهداشت روز دوشنبه، ۲۶ آبان، آخرین آمار رسمی گسترش ویروس کرونا در کشور را اعلام کرد. به گفته سیماسادات لاری، طی یک شبانهروز، ۴۸۶ نفر بیمار بر اثر ابتلا به ویروس کرونا درگذشتند. بدین ترتیب تاکنون ۴۱ هزار و ۹۷۹ نفر بر اثر کرونا در ایران جان خود را از دست دادهاند.
به گفته لاری بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی، ۱۳ هزار و ۵۳ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در ۲۴ ساعت گذشته در کشور شناسایی شده است که سه هزار و ۱۳۳ نفر از آنها بستری شدند. بدین ترتیب “مجموع بیماران کووید۱۹ در کشور به ۷۷۵ هزار و ۱۲۱ نفر رسید”.
به گفته سخنگوی وزارت بهداشت: «۵۶۷۷ نفر از بیماران مبتلا به کووید۱۹ در وضعیت شدید این بیماری تحت مراقبت قرار دارند».
سخنگوی وزارت بهداشت دوشنبه همچنین مدعی شد: «تا کنون پنج میلیون و ۵۴۵ هزار و ۴۴۴ آزمایش تشخیص کووید۱۹ در کشور انجام شده است». این در حالی است که تست کرونا در ایران حدود ۷۰۰ هزار تومان برای بیماران هزینه در بر دارد که با توجه به گسترش فقر و بحران مالی شهروندان، بسیاری از خانواده ها توان انجام این تست را ندارند.
سخنگوی وزارت بهداشت در گزارش روزانه خود، بدون اشاره به وظیفه دولت در قبال فراهم آوردن شرایط کنترل و مدیریت بحران کرونا، «تقویت مسئولیتپذیری اجتماعی» را «اساسیترین عامل در قطع زنجیره انتقال بیماری در کشور» دانست.
لاری همچنین از تکرار «صحنههایی از مراسم پرتجمع در ماههای اخیر» و عدمرعایت مقررات کرونایی انتقاد ، و تاکید کرد: «مطمئنا زمستانی سختتر از پاییز پیشرو خواهیم داشت».
«ستاد ملی مقابله با کرونا» تاکنون در مورد محدودیت تردد و مسافرت چندین بخشنامه و رهنمود منتشر کرده، که یا با مخالفت نهادهای دیگر روبرو شده و یا در عمل به اجرا در نیامدهاند؛ به گونهای که ستاد مزبور ناچار شده آنها را پس بگیرد.
