در زمینه آغاز فعالیت جدیت در عرصه تجسمی و اینکه چرا تصویرگری را انتخاب کردی توضیح بده. من از کودکی به نقاشی بسیار علاقمند بودم، از نوجوانی آموزش حرفهای نقاشی را آغاز کردم و در رشته گرافیک وارد هنرستان شدم، در دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد در رشته نقاشی تحصیل کردم، در سال ۸۰ یک […]
در زمینه آغاز فعالیت جدیت در عرصه تجسمی و اینکه چرا تصویرگری را انتخاب کردی توضیح بده.
من از کودکی به نقاشی بسیار علاقمند بودم، از نوجوانی آموزش حرفهای نقاشی را آغاز کردم و در رشته گرافیک وارد هنرستان شدم، در دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد در رشته نقاشی تحصیل کردم، در سال ۸۰ یک دوره انیمیشن سازی را در موسسه صبا گذراندم و آنجا استادم به من گفت که تو استعداد تصویرسازی داری. استاد من را به ناشر معرفی کرد تا سفارش کار بگیرم. اینجافعالیتم در حیطه تصویرسازی آغازشود. تصویرسازی در عین حال که به نقاشی بسیار نزدیک است، به دلیل حضور پررنگ تخیل و فانتزی برایم بسیار جذاب است. شوق، تصویر وتخیل و توصیف وروایت مرا جذب این رشته کرد.
در زمینه تصویرگری تاکنون چه فعالیتهایی انجام دادهای؟!
عمده فعالیت من در حیطه تصویرگری داستانی بوده است، تاکنون حدود ۸۰ کتاب تصویرگری کرده و با ناشران زیادی همکاری داشتم، همچنین در حیطه مطبوعات هم از سال ۸۴ تاکنون با بسیاری از مجلات کودکان ونوجوانان همکاری مستمر داشته ودارم، درکنار این با توجه به علاقمندیهای خودم نمایشگاههایی را کیوریتوری(گردهمآوری و برگزاری نمایشگاه برای آثار هنری عمدتاً تجسمی) کرده ام و در حیطه آموزش تصویرگری هم چندین کارگاه آموزشی را با دعوت از اساتید برجسته تصویرگری مدیریت کردم. دوسال هم مسئول کمیته آموزش انجمن تصویرگران بودهام. علاوه بر این مسئول بخش «کارگاههای بینال تصویرگری» بوده و فعالیتهای ریز ودرشت دیگری هم در این سالها داشتم.
از نظرشما تصویرگری خوب چه پارامترهایی دارد؟!
تصویرگری روایت تصویری یک موضوع است، این موضوع میتواند متن یک کتاب یا مجله یا هر موضوعی باشد که به زبان تصویر قابل بیان است، تصویرگری شاخههای بسیاری دارد، تصویرگری داستانی، علمی، آموزشی و دهها شاخه مختلف دیگر که به طور کلی میتوان به دو حیطه کلی داستاتی وغیر داستانی تقسیم کرد. تصویرگری خوب باید درخدمت اهدافی باشد که در جهت آن سفارش داده شده است، ممکن است که تصویرگر با توجه به تواناییها و خلاقیت خود ابعاد تازهای به کار اضافه کند، اما باید این اضافه کردن تا جایی ادامه یابد که موجب انحراف کار نهایی از هدف اصلی نگردد.
نگاه به تصویرگری در ایران چگونه است؟
تصویرگری در ایران سابقهای طولانی دارد، در واقع بیشتر آن را به عنوان نگارگری و نقاشی ایرانی از دوران پیشین میدانند که امروز به دست مارسیده است. تصویرگری متون برجسته ادبی ایرانیان مثل شاهنامه و خمسه نظامی و دهها کتاب ارزشمند دیگر است. اما در دوران معاصر حضور تصویرگری ایرانی پر رنگتر شده است. هم از نظر جوایز بین المللی و هم از جهت اقبالی که ازسوی هنرمندان عرصه تجسمی به آن شده است. امروز در دهها دانشگاه وآموزشگاه هنری تصویرگری وشاخهها وتکنیکهای مختلف آن تدریس میشود و هنرجویان بسیاری تصویرگری را به طور جدی دنبال میکنند.
فرایند خلق یک اثر تصویرگری را برایمان توصیف کن.
هر تصویرگر روشهای ویژه خود را در راستای خلق اثر مد نظر دارد، روش من بدین منوال است: ابتدا متن از طرف سفارش دهنده برای من ارسال میگردد، بعداز تفاهم و توضیحات مدیر هنری پروژه وسفارش دهنده، من متن را مطالعه میکنم، و شروع به زدن پیش طرح میکنم، در این مدت ممکن است به دهها منبع تصویری یا متنی مرتبط رجوع کنم تا مواد و مصالح مورد نیاز جهت ایجاد و تخیل تصاویرم را فراهم نمایم، بعد از این مرحله پیش طرحهای نهایی آماده میشوند و شروع به اجرای نهایی میکنم، معمولا یک یا چند فریم که به طور قطعی آماده شدند به مدیرهنری ارائه میشوند تا او تایید کند و در صورت تفاهم در همه موارد، کار ادامه پیدا میکند. پس از اتمام پروژه فایلهای نهایی برای سفارش دهنده ارسال میشود.
كدام تصویرساز ایرانی و خارجی بیشترین تاثیر را بر شما داشتند؟
تصویرگران وهنرمندان بسیاری درکار من موثر بودهاند، من از هنرمندان همه عرصهها درکارم تاثیرمیپذیرم از نقاشان و طراحان تا فیلمسازان و نویسندگان، به همین دلیل نمیتوانم از فرد خاصی نام ببرم. مهمترین منبع الهام من تاریخ هنر است. اساتید تمام وقت من آنجا هستند هر وقت گره ای در ذهنم ایجادشود که به راحتی قابل گشایش نیست به تاریخ هنر مراجعه میکنم.
بهترین تصویرسازی كه كشیدی چه بود؟
بهترین تصویرسازیم را هنوز نکشیدهام، بهترین از نظر من یک مفهوم مشخص و قابل تعریف نیست، بارها تصویری را که در لحظه خلق گمان میکردم بسیار موفق بوده است بعدها که دوباره به آن دقت کردهام دهها نقص در آن یافتم، به این جهت راه درازی در پیش دارم تا شاید روزی به چنین نقطه وادعایی برسم.
هرفردی نگاه خاصی به هنر دارد، تو هنر را چگونه یافتی؟
سوال پیچیدهای است و ادعای اینکه هنر را یافته باشم هم ادعای بسیار بسیار بزرگی است که من نزدیکش نمیشوم، اما به عنوان یک علاقمند وکسی که تلاشهای کوچکی در راه شناخت هنر داشت، میتوانم بگویم که هنر ابعادی بسیار وسیعتر از آنچه فکر میکنیم دارد، در همه ابعاد و لحظات زندگی وجهان در جریان است و به کسانی که به ذراتی از هنر ناب دست یافتند لذت و شعفی ارزانی کرده که همه آنچه داشتند، را در راهش تقدیم کنند.
نقش نویسنده در خلق یک تصویر چه میزان است؟
در تصویرگری داستانی تصویرگر ادامه تخیل و ذهنیت نویسنده را دنبال میکند، شاید بتوان گفت نویسنده دانهای را میکارد و تصویرگر به توصیف و تصویر محصول و موجودی که از دانه ممکن است بیرون بیاید میپردازد. در این بین هر چقدر متن خلاقتر وتصویریتر باشد تصویرگر احتمالا تصاویر جذابتری خلق خواهدکرد، البته مواردی هم بوده است که تصویرگری خلاق وهنرمند از متنی بسیار معمولی تصاویری خارق العاده استخراج کرده است، اما از نقش متن خوب در ایجاد تصویرگری خوب نمیتوان غافل شد.
استقبال به کتاب در حوزه کودکان را چطور ارزیابی میکنی؟!
استقبال کوکان از کتاب وابسته به استقبال پدرومادرهایشان از مطالعه و کتاب دارد، کودکان در سنین پایین قدرت خرید و تصمیمگیری برای انتخاب کتاب ندارند، این والدین هستند که کودک را با پدیدهای به نام کتاب آشنا میکنند. متاسفانه در سالهای اخیر همانطور که تیراژهای کتابهای بزرگسالان در کشورمان کاهش یافت، تیراژ کتابهای کودک هم دچار چالش شد.البته امروزه پدر ومادرهای آگاه افزایش پیدا کردند که به دنبال متن وتصویرگری خوب برای کودکانشان هستند اما تا شرایط استاندارد مطالعه در کشور فاصلهای نجومی داریم.
نمیتوان بحث هنر را زنانه و مردانه کرد اما آیا مشکلات فعالیت در این عرصه برای زن و مرد یکسان است؟!
در عرصه تصویرگری مشکلات یکسان بوده و جالب است بدانید تصویرگری ایران هر روز زنانهتر میشود، تعداد تصویرگران خانم بسیار بیشتر از تصویرگران مرد میشود چراکه این حیطه گردش مالی محدود دارد و آقایان کمتر به طور حرفهای به فعالیت در این عرصه میپردازند.
هنر چه تاثیری در زندگی شخصیت داشته است؟
زندگی شخصی من از نوجوانی به طور جدی وحرفهای باهنر عجین است، در این مسیر خانواده نقش پررنگی داشتند، پدر ومادرم همیشه حامی و مشوقم بوده وهستند. بعداز ازدواج هم از حمایت همه جانبه همسرم برخورداربوده ام و نگاه آنها به کار من کاملا حرفهای است. من از همه لحظات زندگی روزمره وفعالیتهای غیر کاری هم برای کارم الهام میگیرم، انعکاس علایق، دغدغهها و شخصیتهای اطرافم در کارم کاملا مشهود است در حقیقت لحظهای نیست که از کارم جدا باشم. من در تصویرکردن متون از تجربیات شخصی خودم الهام میگیرم.
در برخی آثار متن و تصویر مسیر جداگانهای را میروند. دلیل این ضعف چیست؟
این مساله به چند دلیل اتفاق می افتد، نخست آنکه تصویرگر هدف ومفهوم متن را خوب درک نکند و یا نتواند تصویری درجهت اهداف متن وکتاب ارائه نماید که کاملا با میزان تواناییهای هنری و درک او از متن مورد نظر در ارتباط است. دوم آنکه تصویرگر فارغ از اهداف و کارکردهای متن بخواهد تصویر دلخواه خودرا خلق نمایدو کارکرد تصویرگری را به خوبی درک نکرده باشد که از درک اشتباه ویا ناقص هنرمند از حیطه فعالیت او نشات می گیرد. سوم آنکه تصویرگر اهداف دیگری علاوه بر تصویرگری متن را دنبال کند، مثل حضور در جشنوارهها «در اکثر جشنوارهها تصاویر بدون حضور متن شرکت داده میشوند» به همین دلیل در مواردی تصویرگران فارغ از اهداف وگروه سنی مخاطب اثر، آثاری منطبق بر اهداف جشنواره پدید میآورند.
در همه موارد، نقش و حضور مهم مدیرهنری، بسیار تعیین کننده خواهدبود، مدیر هنری آگاه وتوانا در انتخاب تصویرگر برای هر متن با توجه به ویژگیهای آن کار وهمچنین نظارت بر روند کار، هماهنگی متن وتصویر را ایجاد خواهد کرد و این مساله به وجود نخواهد آمد.
با توجه به اینکه مخاطب عموما کودکان هستند نظارت در خصوص ممیزیها چطور انجام میشود؟
تصویرگر حرفهای استانداردها و نیازهای کتاب کودک را میداند و در راستای آن به خلق اثر دست میزند، اما اگر در مواردی هم تصویرگر متوجه برخی اشکالات نشود، مدیرهنری پروژه موارد دچار مشکل را به تصویرگر گوشزد میکند، در نهایت این وظیفه مجوز دهندگان به چاپ کتاب است که از چاپ و عرضه آثاری که برای کودکان مناسب نیستند جلوگیری نمایند و در نظارت وتصمیم گیری در این بخش از کارشناسان آگاه و زبده یاری بخواهند .
ضعفهای موجود درحمایت از هنرمندان تصویرگری در چه بخشهای مشهودتر است؟!
نبود دستمزدهای مناسب و حمایتهای حقوقی ومعنوی از تصویرگران و پدیدآورندگان در موارد متعدد به خصوص مساله کپی رایت موجب شده هنرمندان این عرصه آسیبهای مادی ومعنوی بسیاری را متحمل شوند. البته در سالهای اخیر حرکتهایی در جهت بهبود عرصه حرفهای تصویرگری صورت گرفته است اما تا شرایط ایدهآل فاصله بسیاری داریم.
