آرمان طهرانی- روزنامه نگار/ کمتر از دو هفته به پایان سال ۹۸ باقی مانده است. سالی که برای ملت سال چندان خوبی نبود. سالی که با سیلی ویرانگر در شهرهای مختلف کشور آغاز شد و اکنون نیز با شیوع کرونا ویروس رو به پایان است. سالی که تحریم ها و خودتحریمی ها فشار سنگینی […]
آرمان طهرانی-
روزنامه نگار/
کمتر از دو هفته به پایان سال ۹۸ باقی مانده است. سالی که برای ملت سال چندان خوبی نبود. سالی که با سیلی ویرانگر در شهرهای مختلف کشور آغاز شد و اکنون نیز با شیوع کرونا ویروس رو به پایان است. سالی که تحریم ها و خودتحریمی ها فشار سنگینی را بر اقتصاد کشور تحمیل کردند و در این گیر و دار شیوع این ویروس منحوس همه آحاد ملت به نوعی تحت تاثیر حضور شوم خود قرار داده تا سال ۹۸ به همان تلخی که آغاز شد به پایان برسد.
به گزارش «جمله» اسفند امسال فضای شهر با تمام اسفندهای گذشته تفاوت دارد. برخی از مردم شرایط این روزهای شهرها را به سال اسفند سال ۶۶ تشبیه می کنند که موشکباران تهران دیگر جایی برای بازار شب عید باقی نگذاشت چرا که بیش از نیمی از مردم تهران برای در امان ماندن از موشک های دشمن شهر را ترک کردند. اکنون حال هوای شهر به تدریج مانند همان روزها می شود با این تفاوت که دیگر کسی از شهر خارج نمی شود و برای در امان ماندن خود را در منزل حبس می کند.
در چنین شرایطی به طور حتم بسیاری از کسب و کارها تعطیل می شود و بازار رو به کسادی می رود. امسال برخلاف سال های گذشته دیگر کسی به دنبال ماهی قرمز،سبزه و یا خرید شب عید نیست. بلکه بیشتر مردم از داروخانه ای به داروخانه دیگر به دنبال تهیه ماسک و اقلام ضدعفونی می گردند. بازارهای بهاره به دلیل شیوع ویروس برپا نشدند و کسبه بازار از عمده فروش تا دست فروش همگی تنها عبور مردمی را نظاره می کنند که با صورت های ماسک زده بی تمایل به خرید از مقابل آنان می گذرند.
همه این موارد حکایت از آن دارد که بازار زیر سایه سنگین کرونا به شدت کساد شده است. اما در این میان فروشندگان محصولات بهداشتی وضعیتی متفاوت دارند چرا که اکنون تحت شرایط فعلی بازارشان حسابی سکه است.
اقشار آسیب پذیر، اولین هدف کرونا
راضیه شعبان، تحلیلگر مسائل اقتصادی و دانشجوی دکتری اقتصاد در خصوص وضعیت بازار کسب و کار در شرایط فعلی می گوید: «با ورود ویروس کرونا و خانه نشینی مردم بسیاری از کسب وکارها تحت تاثیر قرار گرفته است. برخی با رشد همراه شدند و برخی با رکود. در حوزه سلامت و تولیدات آن در بخش تولید ماسک و داروهای عفونی و تجهیزات بیمارستانی با رشد تولید مواجهه شدیم ولی در دیگر کسب و کارها وضعیت برعکس شد. از آنجایی که کسب وکارهای کوچک در میزان تولید ناخالص ملی نقش بسزایی دارند دولت باید از آنها حمایت کند».
وی بیان کرد: «باید این نکته توجه داشت که صاحبان کسب و کارهای کوچک اصولا اقشار آسیب پذیر جامعه هستند و با ورود این ویروس هزینههای خانوار برای خرید کالاهای پزشکی از قبیل ماشک و دستکش و … افزایش ولی درآمدشان کاهش حتی به صفر رسیده است. از این رو دولت باید از این اقشار حمایت کند».
راضیه شعبان گفت: «همچنین در این برهه از زمان که صدور و خروج کالا از سایر کشورها به دلیل شیوع ویروس با مشکل مواجهه شده است و همچنین کشور چین که از اصلی ترین طرفهای تجاری ما محسوب میشود با کاهش تولیدات روبه رو شده است. توجه بیشتر به کسب وکارهای کوچک ضروری است. شاید بتوان این را فرصتی برای شرکتهای نوپا دانست تا در سایه کاهش تولیدات کشور چین بتوانند قد علم کنند و موتور محرکه رشد اقتصادی را به صدا درآورند».
ابتلای بازار شب عید به کرونا
هوشیارفقیهی معاون اقتصادی اتاق اصناف ایران نیز در خصوص وضعیت بازار،در برنامه گفت و گوی ویژه خبری شبکه دو سیما گفت: «بازار تمام صنوف کشور براثر التهابات و فضای ایجاد شده متأثر از کرونا ویروس، آسیبهای جدی دیده اند بازار شب عید که به نوعی پوشش دهنده خواب ۱۱ ماهه بسیاری از صنوف محسوب میشود هم از این قائله مستثنی نمانده است».
وی ادامه داد: «طباخیها، رستورانها و تالارها به عنوان خط مقدم صنوف مرتبط با مصرف کنندگان، آسیبهای مستقیم و جدی دیده اند به گونهای که بسیاری از این صنوف رو به ورشکستگی رفته اند».
فقیهی صنف پوشاک و شیرینی را دیگر قربانی غیر مستقیم و پنهان متأثر از کرونا خواند و افزود: «پوشاک ممکن است قابل نگهداری باشد و در ماههای آینده دوباره عرضه گردد، اما مواد خوراکی فاسد شدنی منقضی شده و از دست میروند به این ترتیب میتوان منتظر تعطیلی بسیاری از صنوف و تولیدیها بود البته این ضررها آسیب و اثر جدی به فضای کسب و کار خواهد داشت».
وضعیت نابسامان صادرات
حسین سلاح ورزی نایب رئیس اتاق ایران نیز در همین برنامه گفت: «طبق بررسیهای انجام گرفته بر روی کشورهای آسیب دیده از کرونا، کشور چین متأثر از تبعات این ویروس با حدود ۱/۲ درصد افت و کاهش سرعت رو به رو شده و از آنجا که اقتصاد ایران هم شرایط مشابهی با این کشور دارد انتظار چنین افت و کاهش سرعت اقتصادی برای ایران هم به دور از واقعیت نیست».
وی ادامه داد: «اگر دخالت مؤثری از سوی نظام پولی و بانکی کشور ایجاد نشود میتوان برای ماههای آینده شکل گیری سکته اقتصادی را در بازار کسب و کار کشور متصور بود سکتهای که در دراز مدت گریبان نهادهای مالی بالادست را هم خواهد گرفت».
سلاح ورزی در ادامه با اشاره به وضعیت نابسامان و نیمه تعطیل صادرات محصولات فساد پذیر کشور گفت: «مرزهای کلیدی و صادرات پذیر کشور متأثر از فضای کرونایی، بسته یا نیمه بسته اند و این امر آسیب و صدمه جدی به صادرات کشور وارد آورده و خواهد آورد جالب اینجاست که عمده درآمد ارزی کشور حاصل صادرات است».
کرونا و کوهی از مشکلات بر سر کسبه
اما با اوج شیوع ویروس کرونا در روزهای اخیر، بسیاری از مشاغل دچار چالش و رکود شدهاند. اکثر واحدهای صنفی خرد و کوچک از وضعیت کنونی ناراضی هستند.
همانند بسیاری از مشاغل دیگر، رانندگان تاکسیهای اینترنتی و آژانسها نیز با شیوع ویروس کرونا دچار افت شدید درآمد شدهاند.
در حقیقت شیوع ویروس کرونا، کوهی از مشکلات را بر سر اصناف مختلف آوار کرده است. در چنین شرایطی گمان نمی رود به همین زودی وضعیت به حالت عادی بازگردد.
خانهنشین شدن مردم، بر بازار فروش پوشاک نیز بی تاثیر نبوده است. مغازههای پوشاک زنانه و مردانه با کاهش مشتری (کاهش تردد مردم در خیابانها) روبه رو شدند و خیلیها میلی به خرید ندارند و از ترس کرونا دست از خرید کشیدهاند.
برخی از رستوران داران میگویند با کاهش شدید فروش شب عید در نحوه تسویه حساب با کارکنانشان خلل ایجاد شده و زیان سنگینی متوجه آنها شده است. کاهش میزان مشتری همهاش به کرونا برنمیگردد. گرانی محصول آجیل و خشکبار از دو سال پیش باعث کاهش مشتریان شده است. یکی از مغازداران آجیل فروشی گفته است که شیوع ویروس کرونا در این ایام کسادی بازار ما را بیشتر کرد.
ترس از شیوع ویروس کرونا باعث شده تا مردم قید مصرف آجیل را بزنند چنین اتفاقی برای مشاغلی که رونقشان در ایام عید است، بسیار خسارت بار خواهد بود.
اماکن ورزشی، باشگاه داران، زیر مجموعه استارتاپها، دستفروشهای خیابان و مترو، اغذیه فروشیها، گل فروشیها، ، طلا فروشها، تالارها، فروشندگان محصولات لبنی و فروشندگان فله نیز به نوبه خود از اثر شیوع ویروس کرونا بی نصیب نماندهاند.
در این میان نباید فراموش کرد که این تنها مشاغل آزاد نیستند که امروز در اثر شیوع کرونا دچار خسارت شده اند. این یک زنجیره اقتصادی است که تمام فضای کسب و کار کشور را بدون شک تحت تاثیر خود قرار می دهد. در این میان اگر مسئولان باز هم تدبیری نیاندیشند در پساکرونا کشور با یک بحران جدید اقتصادی مواجه خواهد بود.
