استان مرزی خراسان جنوبی تولیدکننده ۹۸ درصد زرشک بیدانه جهان بوده است و سالانه کشاورزان زیادی از محل تولید و فروش این محصول ارتزاق میکنند. در حال حاضر حدود ۱۷ هزار هکتار از اراضی کشاورزی خراسان جنوبی زیر کشت زرشک بوده و به نظر میرسد محصول خوبی از این میزان برداشت شود. […]
استان مرزی خراسان جنوبی تولیدکننده ۹۸ درصد زرشک بیدانه جهان بوده است و سالانه کشاورزان زیادی از محل تولید و فروش این محصول ارتزاق میکنند. در حال حاضر حدود ۱۷ هزار هکتار از اراضی کشاورزی خراسان جنوبی زیر کشت زرشک بوده و به نظر میرسد محصول خوبی از این میزان برداشت شود. این در حالی است که بخش قابلتوجهی از زرشک خشک کشاورزان از سال گذشته در انبارها دپو شده است. اگرچه تعاون روستایی معتقد است با همکاریهای جهاد کشاورزی بخشی از این مشکل رفع شده و بخشی در حال رفع شدن است اما کشاورزان از دپوی زرشک سال گذشته در تالارها و سردخانهها میگویند و از شرایط قیمتگذاری زرشک سال جاری هم گلایهمند هستند. مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران در سفر مهرماه به همراه وزیر جهاد کشاورزی به خراسان جنوبی گفته بود: کشاورزان نگران خرید زرشک نباشند چراکه نمیگذاریم زرشک روی دست کشاورز بماند بلکه بدون رقابت با خریداران و تجار در حاشیه بازار فعالیت میکنیم تا تولیدکننده ضرر نکند.
این قول و قرارها در حالی است که امروز در شرایط سخت کرونایی، نهتنها بازاری برای فروش زرشک کشاورزان وجود ندارد بلکه بازهم واسطهگری دلالان، امید و دسترنج زرشک کاران را به یغما میبرد.
برابری ۴ کیلو زرشک با یک بشکه نفت
بنا به گفته کارشناسان هر چهار کیلو زرشک معادل یک بشکه نفت ارزش داشته و خراسان جنوبی انحصار تولید این محصول در جهان را دارد اما تاکنون کسی به این محصول و زحمات کشاورزان این دیار آنچنانکه بایدوشاید بها نداده است درحالیکه بسیاری از کشورها ازجمله هند برای هل و یا چین برای عناب از تولیدات کشاورزی خود سودهای چندین میلیون دلاری در همین ایام کرونایی بردهاند. چراکه این کشورها محصول خود را بهخوبی معرفی کردهاند اما زرشک در کشور خود هم مورد غفلت قرارگرفته و شناخت مردم از مصرف زرشک به استفاده در زرشکپلو با مرغ خلاصهشده و ناشناخته بودن مزایا و مصارف زرشک موجب شده تا در سبد میوه خانوارها جایی نداشته باشد. نبود بازار برای محصول تازه موجب شده تا کشاورزان به هر قیمتی به دلیل اینکه محل و شرایط نگهداری آن را ندارند محصول را به دلال بفروشند.
اسامی دلالان را افشا خواهم کرد
سلمان اسحاقی نماینده مردم قاین و زیرکوه در مجلس شورای اسلامی چندی پیش در تذکری در صحن علنی مجلس شورای اسلامی گفت: آقای وزیر جهاد کشاورزی! صدای مظلومیت مردم خراسان جنوبی را بشنوید و به داد کشاورزان برسید! در ماههای آینده زرشک جدید وارد زمینهای کشاورزی میشود، ولی هنوز زرشکهای سال گذشته کشاورزان منطقه، در انبار و بارگاهها مانده است. وی علت پایین آمدن قیمت زرشک را حضور دلالان دانست و افزود: اگر قیمت زرشک همچنان پایین نگهداشته شود، اسامی دلالان را افشا خواهم کرد؛ البته نه به مردم، که به دستگاه قضائی. اسحاقی ادامه داد: دلالان به سراغ محصول زرشک و زعفران کشاورزان نمیروند تا وقتی قیمتها در بازار به حداقل برسد، در این زمان خودشان وارد عمل شوند و با منت بر سر کشاورزان، با پایینترین قیمت این محصولات را خریداری کنند. بنا به گفته کشاورزان هر کیلو زرشک دانه اناری با شاخه در سال گذشته ۱۵ تا ۲۰ هزار تومان قیمت داشته که امسال با کیلویی هشت تا ۱۰ هزار تومان هم مشتری ندارد. دراینبین نبود مشتری و انباشت محصول باعث شده تا دست دراز دلالان با قیمتهای اندک، زرشک را خریداری کرده و در زمانی دیگر به فروش برسانند.
همچنین هر کیلو زرشک دانه خشک در سال گذشته از ۴۰ تا ۷۰ هزار تومان خریدوفروش شده که امسال بسته به کیفیت محصول از ۲۰ تا ۴۰ هزار تومان کاهشیافته است.
انتظار در صفهای دو روزه برای فروش
مدیرعامل یک شرکت فرآوری زرشک در گفت و گو با مهر بیان کرد: از ۱۹ مهرماه خرید زرشک تازه را آغاز کردهایم.
درزی با بیان اینکه روزانه بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ تن زرشک تازه در این کارخانه تخلیه میشود، افزود: روز به روز به حضور کشاورزان برای فروش زرشک افزوده میشود. وی ادامه داد: امروز شاهد صفهای طولانی خودروها برای فروش محصول هستیم به گونهای که برخی از افراد ۴۸ ساعت منتظر فروش محصول بودهاند.
راه حل دولت
مدیر تعاون روستایی خراسان جنوبی هم در خصوص حمایتهای انجامشده بیان کرد: کشاورزان میتوانند با مراجعه به مراکز تعاون روستایی محل سکونت، میزان محصول موجود را اعلام کنند. وحید ضیائیان بیان کرد: با پیگیریهای انجامشده مقررشده سازمان تعاون روستایی تسهیلات ارزانقیمت در اختیار استان قرار دهد تا تشکلها خرید توافقی زرشک از کشاورزان را انجام دهند. وی با بیان اینکه حداقل قیمت خرید توافقی هر کیلوگرم زرشک خشک ۴۲ هزار تومان است، اظهار کرد: همچنین قیمت توافقی زرشک تازه تا ۱۰ هزار تومان تعیینشده است. مدیر تعاون روستایی خراسان جنوبی بیان کرد: تاکنون بیش از ۱۵۰ تن زرشک تازه از کشاورزان خریداریشده و آمادگی داریم به هر میزان که زرشک به مراکز تحویل دهند، خریداری کنیم. وی با بیان اینکه متأسفانه با توجه به شیوع کرونا بازار محصول زرشک بهشدت کاهشیافته است، اظهار کرد: خوشبختانه با رایزنیهای فروشگاههای بزرگ توانستهایم بازاری برای فروش محصول دپو شده سال گذشته فراهم کنیم.
تلاش برای باز کردن راه صادرات محصول
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی در گفتوگو با مهر با بیان اینکه سالانه بیش از ۲۲ هزار تن زرشک خشک در استان تولید میشود، افزود: بیش از ۱۶ هزار و ۷۲۶ هکتار از سطح زیر کشت باغات استان مربوط به زرشک است.
غلامرضا قوسی با بیان اینکه علیرغم حجم بالای تولید، مقدار کمی از محصول زرشک استان صادر میشود، اظهار کرد: سالانه کمتر از دو درصد زرشک استان صادر و بیشتر محصول در داخل مصرف میشود که به دلیل شیوع کرونا کاهشیافته است. وی اظهار کرد: سازمان جهاد کشاورزی استان در نامهای به وزارت امور خارجه خواستار توسعه صادرات زرشک در سفارتخانههای ایران و راهاندازی ویترین زرشک شده است.
رایزنیهایی برای جبران خسارت کرونا
قوسی بیان کرد: در راستای جبران خسارتهای کرونا به زرشک کاران، هفت غرفه در میادین میوه و ترهبار در تهران و مشهد پیشبینی و هماهنگیهای لازم برای توزیع زرشک تازه و خشک انجامشده است.
وی ادامه داد: همچنین با رایزنیهای انجامشده با تعدادی از کارخانههای فرآوری و تولید محصولات غذایی بزرگ، مقررشده زرشک تازه در اختیارشان قرار گیرد و یک خط تولید به این محصول اختصاص یابد.
شرایط پیش روی زرشک نشان از این دارد که باید وزارت جهاد کشاورزی نسبت به این محصول انحصاری کشورمان که میتواند بازاری انحصاری را در کشورهای مختلف دنیا برای آن باز کرد، احساس مسئولیت بیشتری نشان داده و با اقداماتی نه صرفاً شعاری، موانع پیش رو را هموار کنند چراکه در حال حاضر سود واقعی به جیب واسطهها رفته و برای کشاورز جز رنج و مشقت چیزی نمانده تا امیدوار به ادامه راه تولید این محصول باشد.
