زهرا ایرانشاهی / خطوط ریلی در بسیاری از نقاط جهان قدمتی نزدیک به ۴ یا ۵ دهه دارند که با افزایش ترافیک خطوط به لحاظ میزان قطارهای عبوری، افزایش وزن قطارهای باری و افزایش سرعت قطارهای مسافربری، میزان استهلاک این خطوط نیز به مرور زمان بیشتر می شود. بنابراین تعمیرات اساسی و نگهداری […]
زهرا ایرانشاهی /
خطوط ریلی در بسیاری از نقاط جهان قدمتی نزدیک به ۴ یا ۵ دهه دارند که با افزایش ترافیک خطوط به لحاظ میزان قطارهای عبوری، افزایش وزن قطارهای باری و افزایش سرعت قطارهای مسافربری، میزان استهلاک این خطوط نیز به مرور زمان بیشتر می شود. بنابراین تعمیرات اساسی و نگهداری سالانه خطوط راه آهن، ضمن صرفه جویی در هزینه ها باعث افزایش ظرفیت خطوط و کاهش تاخیرها نیز خواهد شد. چراکه عدم زمانبری عملیات تعمیر و نگهداری، یکی از مزایای رقابتی حمل و نقل ریلی در حوزه بار و مسافر می تواند باشد.
ناوگان ریلی نیز در بسیاری از نقاط جهان از جمله در آلمان و امریکا قدمت ۳۰ سال نیز دارند اما تعمیر و نگهداری آنها و اتصال به سیستم روزآمد الکترونیکی، بدرستی انجام می شود.
در حال حاضر اما، اهمیت این مباحث فوق بیشتر به دلیل عدم دسترسی به منابع مالی با توجه به وضعیت اقتصادی کشور است. چراکه اگر سیستم ریلی نتواند از پس تامین قطعات باکیفیت و موردنیاز تعمیرونگهداری ناوگان برآید، و یا این عملیات چه در بخش تامین اعتبار، چه در بخش تامین قطعات و چه در بخش انجام عملیات تعمیر، یا وقفه صورت بگیرد، می تواند بدلیل کمبود ناوگانی که سرعت بالایی هم ندارند، اقبال عمومی به حمل ریلی بار و مسافر را تا حد زیادی با چالش مواجه سازد.
این در حالی است که هماکنون در جهان تعداد قطارهای مسافری که با سرعتی بیش از ۱۰۰ کیلومتر در ساعت حرکت می کنند رو به افزایش گذاشته و در مقایسه با قطارهای باری نمی توان این قطارها را به منظور تعمیر خطوط زیاد معطل کرد. اگرچه افزودن این قطارها به خطوطی که قطارهای باری از آن عبور می کنند باعث شده زمان لازم برای بازرسی و تعمیر و نگهداری خطوط ریلی کاهش یابد اما استراتژی های تعمیر و نگهداری کارآمدتر امری ضروری و اجتناب ناپذیر است. چراکه از طرف دیگر بدلیل وزن بیشتر آنها در مقایسه با قطارهای مسافری، اثر تخریبی بیشتری روی ریل ها دارند، اما در عوض ریل های مخصوص قطارهای باری به تعمیر و نگهداری سطح بالا نیاز ندارد.
در همین ارتباط، وزیر راه و شهرسازی گفته است که در سال ۱۴۰۰ ناوگان غیر استاندارد و غیرقابل تحمل در شبکه ریلی نخواهیم داشت. محمد اسلامی اظهار داشت: در سال گذشته که سال رونق تولید بود موفق شدیم ۷۸۸ دستگاه انواع ناوگان ریلی به شبکه اضافه کنیم و امسال هم در سال جهش تولید این هدفگذاری نه بر اساس یک حرکت عادی و طبیعی، بلکه باید با روشهای متفاوت انجام شده و کار به سرعت پیش رود و بروکراسی اداری کاهش یابد. مدیرعامل راه آهن کشور نیز در راستای کاهش عملیات تعمیرونگهداری از ناوگان قدیمی راه آهن گفته است: از ابتدای سال ۹۸ تا امروز هیچ ناوگان و واگن و لکوموتیو خارجی وارد شبکه ریلی نشده است و تا پایان سال میز جمعاً ۲۰۰۰ دستگاه انواع ناوگان داخلی وارد شبکه ریلی میشود.
سعید رسولی عنوان کرد: در فروردین و اردیبهشت ۹۹ تعداد ۱۴۴ دستگاه انواع ناوگان ریلی داخلی بهره برداری شد. ارزش ریالی این تعداد ناوگان بیش از ۲۶۹ میلیارد تومان است که ۱۳۸ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد داشت.
مدیرعامل راهآهن افزود: پارسال جمعا ۷۸۸ دستگاه انواع ناوگان به شبکه ریلی اضافه شد که ۱۲۷۰ میلیارد تومان ارزش ریالی داشت و ۷۴ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد داشت.
گفتنی است که بودجه عمرانی راه آهن در سال ۱۳۹۲ به میزان ۸۳۲ میلیارد تومان، در سال ۹۳ این رقم معادل ۵۷۲ میلیارد تومان، در سال ۹۴، ۷۶۷ میلیارد تومان، در سال ۹۵، ۸۷۹ میلیارد تومان، در سال ۹۶، ۱۵۸۲ میلیارد تومان و در سال ۹۷ نیز هزار و ۹۵ میلیارد تومان بوده است. این ردیف بودجه در لایحه بودجه ۹۸ نیز هزار و ۱۶۱ میلیارد تومان بود که امسال افزایش محسوسی را تجربه نکرد و چنین امری در کورد روند نوسازی ناوگان و خطوط و تعمیرونگهداری از آنها تاثیرگذار خواهد بود که با افزایش مشارکت راه آهن با بخش خصوصی و سرمایه گذاری های جدید در حوزه ریلی تا حدی جبران شده است. این در حالی است که به زعم کارشناسان ریلی کشور، علاوه بر موارد فوق، نظارت بر بخش های عریض ریل و محل تعویض خطوط از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. چراکه اجزای این بخش به دلیل جابه جایی زیاد در طول روز نیازمند نظارت شدید متخصصان نگهداری خطوط است. بنابراین وجود سیستمی که قادر به پیش بینی زمان سرویس خط باشد بسیار ضروری به نظر می رسد، چراکه به این ترتیب تا حد زیادی از ایجاد وقفه بر اثر خرابی های ناخواسته در خطوط ریلی کاسته می شود. ضمن اینکه صنایع هم از این طرح استقبال خوبی خواهند داشت و صنعت ریلی به این ترتیب با سرعت بیشتری هم از لحاظ سرعت سیر قطارها و هم از نقطه نظر سرعت توسعه صنعت، رشد خواهد کرد.
