سمانه ستاری وب تاریک آنقدرهم که تصور میشود کاملا تاریک نیست. اغلب مردم تصور میکنند که دارک وب یک منطقه فاسد و غیرقانونی در اینترنت است که در آن قاچاقچیان، فروشندگان مواد مخدر، فروشندگان اسلحه کارهای غیرقانونی انجام میدهند اما حقیقت با این تصور بسیار متفاوت است. این موضوع هم مانند بسیاری از […]
سمانه ستاری
وب تاریک آنقدرهم که تصور میشود کاملا تاریک نیست. اغلب مردم تصور میکنند که دارک وب یک منطقه فاسد و غیرقانونی در اینترنت است که در آن قاچاقچیان، فروشندگان مواد مخدر، فروشندگان اسلحه کارهای غیرقانونی انجام میدهند اما حقیقت با این تصور بسیار متفاوت است.
این موضوع هم مانند بسیاری از موضوعات دیگر در جهان، دو جنبه کاملا متفاوت دارد بنابراین در این گزارش به بخشی از وب تاریک پرداخته خواهد شد که اغلب نادیده گرفته میشود. برخلاف تصور منفی و رایجی که اکثر مردم ممکن است در نگاه اول از وب تاریک داشته باشند این گزارش به اینکه چگونه میتوان از وب تاریک برای محافظت از مردم و ایجاد حریم خصوصی استفاده کرد میپردازد.
اصطلاح وب تاریک لزوما به معنای مکانی نیست که در آن مدام فعالیتهای غیرقانونی رخ دهد یا اعمال تاریکی انجام شود. درواقع کلمه تاریک به همان دلیلی که شب تاریک نامیده میشود انتخاب شده است. و دلیل دیگر از انتخاب کلمه تاریک به خاطر محتوایی است که از کاربران پنهان است در حالی که در اینترنت رایج، هرکسی که رایانه و مرورگر وب دارد میتواند به گوگل مراجعه کند و تمام اطلاعات را در آن جستجو کند اما وب تاریک، پنهان است.
برای درک بهتر ریشه شناسی کلمه تاریک قرار نیست کلمه Dark در متن به عنوان یک عمل شیطانی مورد استفاده قرار گیرد بلکه بیشتر در چارچوب «نداشتن نور و شفافیت» تعریف میشود بنابراین وب تاریک یا وب ناشناخته به یک بستر وب گفته میشود که در آن هویت کاربران پنهان است. با این حال و با توجه به آنچه گفته شد به نظر میرسد که وب تاریک شهرت خود را به میزان قابل توجهی تحت تأثیر این سوءتفاهم در مورد معنی و ریشه این اصطلاح به دست آورده است.
وب تاریک بخشی از مفهوم گستردهتری است که وب عمیق نامیده میشود. وب عمیق بخشی از اینترنت است که به راحتی برای یک کاربر متوسط اینترنت قابل دسترس نیست، مثل سایتهایی که پشت دیوارهای احراز هویت یا دیوارهای پرداخت قرار دارند که فقط برای مشترکین کالا یا تعداد محدودی از افراد در دسترس است. شاید برای شما اتفاق افتاده باشد که مقاله پولی را در نتفلیکس بخوانید یا قبضهایی را پرداخت کرده باشید یا چیزی از آمازون خریده باشید و یا وارد ایمیل یا فیس بوک شده باشید تمامی اینها نمونههایی از محتوای وب عمیق هستند.
در واقع شما نمیتوانید فقط آنلاین شوید و آزادانه به این محتواها دسترسی پیدا کنید بلکه باید به سیستم وارد شوید؛ بنابراین شما باید فراتر از سطح موجود در وب سایت حفاری کنید تا به محتوای مدفون شده در زیر صفحه ورود به سیستم دسترسی پیدا کنید.
وب عمیق از این جهت مفید و کاربردی است که افراد نمیخواهند پروفایلهای شخصی فیس بوک شان در گوگل قابل جستجو باشد و همه به آنها دسترسی داشته باشند یا اینکه بانکها شماره حساب و جزئیات مالی کاربران را در یک پایگاه داده در دسترس عموم لیست کنند بنابراین این نوع محتواها پنهان هستند. به عبارتی دقیقتر محتوایی که بخشی از وب عمیق محسوب میشود در موتورهای جستجو نشان داده نمیشود و صفحات موجود در وب عمیق توسط موتورهای جستجو قابل دسترسی نیستند.امروزه مشاهده میشود که وب عمیق توسعه آنلاین را تشویق کرده و میلیونها شغل در تجارت الکترونیکی ایجاد کرده است.
وب تاریک بخشی از وب عمیق یا زیرمجموعهای از آن است و مانند وب عمیق، از سایتهایی تشکیل شده است که توسط گوگل یا سایر موتورهای جستجوی مشابه نشان داده نمیشوند. وب سایتهای تاریک لزوما در زیر صفحههای ورود به سیستم دفن نمیشوند بلکه آنها توسط یک روپوش نامرئی پنهان میشوند.
تخمین زده میشود که وب عمیق تقریبا ۹۰ درصد از کل اطلاعات موجود در اینترنت را تشکیل میدهد و متأسفانه دسترسی آنها امکان پذیر نیست زیرا وب عمیق مخفی است یا در دسترس نیست. به عنوان مثال نتفلیکس ممکن است ده صفحه مانند صفحه اصلی، صفحه ایجاد حساب، سوالات متداول، راهنما و … در دسترس عموم داشته باشد اما از سوی دیگر میلیونها صفحه وب عمیق، با اطلاعاتی درباره فیلمها، حسابهای کاربری و فرمهای پرداخت نیز دارد؛ سایتهایی مانند فیس بوک نیز از این نوع هستند که بخشی از این سایتها در سطح وب قابل دسترس است. مثلا میتوانید صفحات، مطالب جستجو شده یا اطلاعاتی را که کاربران مشاهده کردهاند را شما نیز مشاهده کنید اما بخشهای بسیار بیشتری از سایت در پشت ورودها پنهان است، یا فقط برای دوستان نزدیک قابل مشاهده است.
وب تاریک چه کاری برای ما انجام میدهد
وب تاریک شبکهای است که کاربران را در مقابل اطلاعاتی که بارگذاری و بازیابی میکنند محافظت میکند و کاربران میتوانند با استفاده از پیامهای رمزگذاری شده در تمام ارتباطات خود از حریم خصوصی خود محافظت کنند این رمزگذاری به ویژه برای کسانی که میخواهند اطلاعات بحث برانگیز یا خطرناکی را منتشر کنند بسیار مفید است مثلا اگر کسی در کشوری زندگی کند که در اکثر زمانها ترافیک اینترنت مسدود است، وب تاریک میتواند راهی برای انتشار اطلاعات و در دسترس قرار دادن آن اطلاعات در اختیار دیگران باشد. در این رمزگذاریها و ارسال اطلاعات اینکه مثلا اطلاعات سیاسی مخالفان دولت کره شمالی را منتشر کنید یا فیلمی از یک گربه را بفرستید دولت کره شمالی هرگز نخواهد فهمید که چه اطلاعاتی ارسال شده است.
این شبکه همچنین برای کمک به محافظت از حریم خصوصی از فناوریهای رمزگذاری در تمام ارتباطات خود استفاده میکند و این رمزگذاری، محتوای آنلاین را پنهان میکند بنابراین وب تاریک روشی است که افراد میتوانند اطلاعات، یا پستهای وبلاگ، ایمیل یا صفحات وب را به شکلی ناشناس منتشر کنند.
فضای وب تاریک به ناشران اجازه میدهد بدون ترس از سانسور، اطلاعات را تولید و منتشر کنند و همچنین برای مناطقی از جهان که شهروندان آزادی بیان ندارند، یا اطلاعات، از سوی دولت یا نظامیان سانسور میشود، دسترسی شهروندان به اطلاعاتی که توسط وب تاریک ارائه میشود ضروری است. افشاگران نیز افراد دیگری هستند که میتوانند از این شبکه در جهت کارهای موثر استفاده کنند.
با وجود این مزیتها فعالیتهای ناپسندی هم در شبکه تاریک انجام شده است. بدون شک افرادی وجود دارند که از این شبکهها برای مقاصدی فراتر از آنچه برای آنها طراحی شده استفاده کنند اما این موضوع تنها مختص وب تاریک نیست بلکه در بسیاری از زمینههای دیگر وجود دارد و صدق میکند بنابراین اگر اجازه داده شود سوءاستفاده برخی از کاربران رسالت واقعی این سیستم عاملها را خدشه دار کند، در این صورت یکی از ارزشمندترین ابزارهای آزادی و حفظ حریم خصوصی در دنیا از بین خواهد رفت.
به نظر میرسد که هرکسی فارغ از وضعیت خود میتواند از وب تاریک بهرهمند شود، اما نحوه استفاده شما از وب تاریک بسته به شرایط شخصی شما بسیار متفاوت خواهد بود. مثلا دو وضعیت را نظر داشته باشید، برای یک کاربر متوسط اینترنت، افزایش امنیت و حریم خصوصی ممکن است خیلی نگران کننده نباشد. اما برای برخی کاربران مانند روزنامه نگاران وب تاریک امکان انتقال ایمن اطلاعات را فراهم میکند. آنها می توانند بدون ترس از نظارت یا مسدود شدن تراکنشهای خود، ایمیل ارسال کنند و چت کنند.
همچنین در برخی از کشورهایی که از دسترسی کامل به اینترنت جلوگیری میکنند یا ارتباطات از طریق اینترنت را کنترل میکنند، ساکنان این نوع کشورها میتوانند از همان دسترسی داده شده توسط وب تاریک برای برقراری ارتباط با جهان خارج از کشور خود استفاده کنند.
در نهایت میتوان گفت که وب تاریک ابزاری است که مانند هر ابزاری ، میتواند همزمان بسیار مفید و هم خطرناک باشد و نمیتوان تمام اتفاقات خطرناک را به وب تاریک نسبت دهیم و با خاموش کردن آن بگوییم همه چیز در جهان خوب است به تعبیری نمیتوان تمام مشکلات جهان را با سرزنش وب تاریک حل کرد و حتی اگر احساس میکنید که به این نوع از حریم خصوصی نیازی ندارید حمایت و پشتیبانی شما از این شبکه به کسانی که از این طریق کارهای موثری را در جهان انجام میدهند موثر خواهد بود و وب تاریک میتواند با هجوم کاربران قانونی رام شود.
