کاوه ایرانی- روزنامه نگار/ این دومینبار است که میخواهند طرح عدم کفایت سیاسی روحانی را به نتیجه برسانند و استیضاحش کنند. بار قبل در مجلس نیمهاصلاحطلب نیمهاصولگرای دهم بود که امضاها را هم جمع کرده بودند؛ اما احتمالا با اشاراتی از بیرون، عدم همراهی طیف عقلای اصولگرای درون و بیرون مجلس […]
کاوه ایرانی-
روزنامه نگار/
این دومینبار است که میخواهند طرح عدم کفایت سیاسی روحانی را به نتیجه برسانند و استیضاحش کنند. بار قبل در مجلس نیمهاصلاحطلب نیمهاصولگرای دهم بود که امضاها را هم جمع کرده بودند؛ اما احتمالا با اشاراتی از بیرون، عدم همراهی طیف عقلای اصولگرای درون و بیرون مجلس و طبعا مخالفات طیف اصلاحطلب طرح مختومه شد. اکنون دوباره در مجلس یازدهم به راه افتادهاند تا طرح عدم کفایت را در سال آخر ریاستجمهوری حسن روحانی به نتیجه برسانند. به نظر میرسد اینبار هم این طرح سرانجامی مشابه بار قبل خواهد یافت.
به گزارش «جمله» اواخر هفته گذشته بود که جواد نیکبین، نماینده اصولگرای کاشمر، خلیلآباد و بردسکن از استان خراسان رضوی در مجلس، از جمعآوری امضا برای ارائه «طرح عدم کفایت رئیسجمهور» خبر داده و در توییتی نوشته است: «براساس اصل ۸۹ قانون اساسی و ماده ۲۲۹ قانون آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی ما نمایندگان ملت شریف ایران به ۱۸ دلیل خواستار طرح استیضاح و اعلام عدم کفایت رئیسجمهور جناب حسن روحانی میباشیم».
قیاس میان روحانی و بی صدر!
این نماینده اصولگرا در گفتگویی با سایت تحلیلی دیدهبان مدعی شد: «من قائلم به اینکه همان دلایلی که باعث شد بنی صدر عزل شود، همان دلایل الان وجود دارد و این دولت باید استیضاح و عزل شود.معتقدم ما در انقلاب دچار یک قانون نانوشته غلط شده ایم و آن این است که هر کسی در جمهوری اسلامی برای یک مدت معینی منصوب به یک سمتی می شود می تواند هرکاری انجام بدهد و هیچکس نیست جلویش را بگیرد.این قانون نانوشته غلط در حال حاضر انجام میشود. هرکسی نماینده مجلس میشود یا هرکسی رئیس جمهور می شود باید دوره اش بگذرد و هیچوقت به غیر از زمان بنی صدر مجلس، به وظیفه قانونی خودش درست عمل نکرده است.حالا به خاطر مصالح و… دیگر مسائل به وظایف شان عمل نکردند. مجلس این اختیار را دارد، بنابراین می خواهیم روحانی را مانند بنی صدر عزل کنیم».
علاوهبر وی در همین ایام قاسم روانبخش، از اعضای جبهه پایداری هم با انتشار توئیتی نوشت که «پروسه سوال از رئیسجمهور تکراری، زمانبر و فرصتسوزی است، استیضاح را در دستورکار قرار دهید. هر یک روزی که زودتر عزل شود، کشور به آرامش اقتصادی نزدیکتر میشود!»
ناگفته نماند که پیش از دوره دهم مجلس، مجتبی ذوالنوری نماینده قم خواهان استیضاح رئیسجمهور شده بود. وی آن زمان گفته بود «تعدادی از همکاران به این تشخیص رسیدهاند که باتوجه به وضعیت موجود این موضوع را مطرح کنند. امروز ما هیچ پاسخی برای سفره خالی مردم، فساد، آسیبهای اجتماعی، بیکاری، قاچاق و سایر موارد اینچنینی که دولت میتواند در رفع آنها موثر باشد، نداریم. مردم از ما پاسخ میخواهند و ما پاسخی نداریم. قانون به ما اجازه داده یا استیضاح کنیم یا سوال طرح کنیم.» ذوالنوری این سخنان را در سیام بهمن ۱۳۹۷ عنوان کرده بود. حالا اما با تغییر مجلس و جمعی متفاوت از نمایندگان پارلمان، استیضاح رئیسجمهور جدیتر بهنظر میرسد، مخصوصا در روزهایی که فشار اقتصادی به مردم بیشتر از هر زمان دیگری است. بازارهای ارز، طلا، خودرو، مسکن، لوازمخانگی و… ملتهب است و شرایط زندگی مردم تحت تاثیر اپیدمی ویروس کرونا با اختلال جدی مواجه شده است، لذا قاعدتاً بخشی از بدنه اجتماعی هم ممکن است حامی این طرح باشند.
این در حالی است که مسئله طرح عدم کفایت سیاسی رئیسجمهوری چیزی فراتر از یک بازی و دعوای جناحی است. تبعات امنیتی سیاسی آن به حدی است که برخی چهرههای معتدل یا زعمای اصولگرا اصولا تمایلی برای ورود به این ماجرا ندارند تاجاییکه محمدرضا باهنر، نماینده اصولگرای چند دوره مجلس و دبیر کل جامعه اسلامی مهندسین، پیشتر با اشاره به تعبات سیاسی عزل بنیصدر گفته بود امیدوار است هیچوقت در جمهوری اسلامی مشابه آن رخداد پیش نیاید.
بااینحال گویا تاکنون ۱۵ نفر درخواست عدم کفایت حسن روحانی را در مجلس امضا کردهاند اما فقط نام یک نفر از آنها مشخص است و اسامی بقیه اعلام نشده است. موضوع جمعآوری امضا برای طرح بیکفایتی رئیسجمهور در حالی مطرح میشود که روز ۱۵ تیر، طرح سؤال از رئیسجمهور با ۱۳۴ امضا تقدیم هیئترئیسه شد. در این طرح نمایندگان پنج سؤال با محوریت مسائل اقتصادی را مطرح کردند. در مجلس قبلی هم طرح عدم کفایت حسن روحانی به امضای ۲۳ اصولگرا رسیده بود که برخی از آنها در مجلس فعلی هم حضور دارند. *
اصولگرایان با ماجرای ماندن یا رفتن روحانی برخوردی دوگانه داشتهاند. بار قبل در مجلس پیشین طرح عدم کفایت سیاسی روحانی از سوی فراکسیون ولایی مجلس وقت دنبال میشد که استقبال رسانههای اصولگرا را بهدنبال داشت. نایبرئیس کمیسیون ولایی مجلس گفته بود: «اگر واقعا احساس میکند نمیتواند کشور را اداره کند، باید کار را به اهلش بسپارد». رئیس فراکسیون مبارزه با مفاسد اقتصادی نیز گفته بود: «ما ۱۰ تا ۱۵ روز به دولت فرصت میدهیم تا برنامههای خود را برای مقابله با توطئههای دشمن در جنگ اقتصادی به مجلس ارائه کند و اگر نتواند، ما استیضاح وزرای اقتصادی دولت و موضوع عدم کفایت رئیسجمهور را در مجلس کلید خواهیم زد». یحیی رحیمصفوی نیز گفته: «گاهی به نظر میرسد اگر دولت نباشد، کشور بهتر اداره خواهد شد. بخشی از این نارضایتیها، بهدلیل ناکارآمدی مسئولان است».
آن زمان حتی برخی جریانها و چهرهها از بیرون مجلس به استقبال آن رفته بودند و خود را برای جانشینی او آماده میکردند. اسدالله بادامچیان، دبیر کل فعلی حزب مؤتلفه، گفته بود به یک حزب سالم، قوی و پاک نیازمندیم تا مسئولیت [دولت] را بر عهده بگیرد. هرچه به دولت ضعیف کمک کنیم، چون ناکارآمد است، نمیتواند پیش برود». او حزب متبوع خود را بهعنوان حلال مشکلات معرفی کرده و گفته بود: «مگر مؤتلفه اسلامی را نداریم؟ یکی از آن احزاب، مؤتلفه است. اینهمه حزب داریم، همه آنها که بد نیستند».
دولت روحانی و انتظاری برای روزهای سختتر
حسن روحانی رسما تا یک سال دیگر رئیس جمهور است؛ اما برخی معتقدند که وی از همان اعتراضات دی ماه نقش موثری در تصمیمات اجرایی ندارد. شنیدهها از خبرنگاران نزدیک به دولت نیز حاکی از آن است که حسن روحانی پس از حوادث آبان ماه درخواست استعفا کرده بود، اما با مخالفت رهبر انقلاب مواجه شد.
اما در آینده باید شاهد طرح موارد بیشتری از این دست پیشنهادها باشیم، چراکه اگر چنین پیشنهادی محقق شود، همانطورکه گفته شد میتواند منافعی برای برخی حامیان پیشین دولت روحانی داشته باشد و اگر هم محقق نشود، حداقل منفعت آن این است که برای مدتی افکار عمومی را به خود مشغول کرده و از مسائل اصلی کشور منحرف میکند.
بااینحال رهبر انقلاب در تابستان سال گذشته که در آن مقطع نیز مباحثی نظیر استعفای روحانی مطرح شده بود، آب پاکی را روی دست ارائهکنندگان چنین پیشنهادهایی ریختند. ایشان در سخنان خود در آن مقطع فرمودند: «بعضیها جوری حرف میزنند، جوری اقدام میکنند که به اسم اینکه میخواهیم اوضاع را درست کنیم… در نقشه دشمن کار میکنند، خودشان ملتفت نیستند. اینهایی که خطاب میکنند به دولت که بایستی دولت برکنار بشود و از این قبیل حرفها، اینها دارند در نقشه دشمن کار میکنند». حضرت آیتا… خامنهای تأکید کردند: «نخیر، دولت باید با قوّت سرِ کار بماند، کارها را باید این دولت انجام بدهد».
