آرمان طهرانی – روزنامه نگار/ هفته گذشته بود که آمریکا ، اروپا را تهدید کرد که اگر ایران را رسما به نقض توافق هستهای متهم و سازوکار رفع اختلاف برجام را فعال نکنند، صنعت خودروسازی آنها هدف تعرفه وارداتی ۲۵ درصدی قرار خواهد گرفت. از سوی دیگر ایران از دو هفته پیش […]
آرمان طهرانی –
روزنامه نگار/
هفته گذشته بود که آمریکا ، اروپا را تهدید کرد که اگر ایران را رسما به نقض توافق هستهای متهم و سازوکار رفع اختلاف برجام را فعال نکنند، صنعت خودروسازی آنها هدف تعرفه وارداتی ۲۵ درصدی قرار خواهد گرفت. از سوی دیگر ایران از دو هفته پیش گام پنجم و در حقیقت گام نهایی خود را در کاهش تعهدات هسته ای برداشت تا بدین وسیله اروپا را متقاعد کند تا ب تعهدات خود عمل کنند. حال با عقب نشینی اروپا در مقابل ترامپ باید گفت دیگر توافقی به نام برجام وجود ندارد و اقتصاد کشور نمی تواند دلخوش به مزایای این توافق باشد.
به گزارش «جمله» فرانسه، بریتانیا و آلمان سه شنبه (۱۴ ژانویه) در بیانیهای مشترک با اشاره به اقدامات اخیر ایران در کاهش تعهداتش در قبال برجام، از فعال شدن سازوکار رفع اختلاف در توافق برجام خبر دادند. وزیران امور خارجه سه کشور در عین حال گفتند که در حال حاضر به کارزار فشار حداکثری واشنگتن علیه ایران نمی پیوندند.
مقامات بریتانیایی، فرانسوی و آلمانی ناشناس به واشنگتن پست گفته اند که آنها خود پیشتر قصد فعال کردن سازوکار رفع اختلاف را داشتند و تهدید دولت ترامپ روند تصمیم گیری آنها را دچار اختلال کرد و نزدیک بود که به تغییر نظر آنها منجر شود، زیرا نگران بودند که در صورت درز خبر تهدید اقتصادی آمریکا، به آنها به عنوان “آلت دست” واشنگتن نگاه شود.
یک منبع اروپایی به واشنگتن پست گفت: «ما نمی خواستیم که ضعیف دیده شویم بنابراین موافقت کردیم که خبر تهدید را مخفی نگه داریم.»
بنا بر این گزارش، هشدار دولت ترامپ به متحدان اروپایی نه از طریق رسمی سفارتخانههای آمریکا در این کشورها بلکه به طور مستقیم به آنها ابلاغ شده است.
احتمال بازگشت تحریم ها
سه کشور اروپایی میگویند که اقدام آنها پاسخی به کاهش تعهدات ایران بوده است. اگر اختلاف اروپا و ایران در ظرف حدود دو ماه حل نشود ممکن است در نهایت این شکایت به شورای امنیت برود که احتمال بازگشت تحریمهای سازمان ملل متحد علیه ایران را در پی دارد. ایران این موضوع را خط قرمز خود اعلام کرده است.
بیژن عبدی، اقتصاددان و تحلیلگر مسائل اقتصادی در خصوص اجرای گام پنجم کاهش تعهدات برجامی و تبعاتش بر اقتصاد ایران اظهار کرد: «دولت حدود ۵ تا ۶ سال است که کشور را معطل به ثمر رسیدن برجام کرده و حتی در قلب مرکزی رآکتور اراک بتن ریخته است، ولی میبینید که اکنون همه تحریمها به بدترین شکل خودش برگشته است».
وی گفت: «در فروش نفتمان مشکل داریم، تورم به اوج خود رسیده و آمریکا با همه ابزارهایش در حال فشار آوردن به کشور است. بنابراین برجام تاثیری بر اقتصاد کشور ندارد. پس بهتر است عقب افتادگیهایی که طی سالهای اخیر در صنعت هسته ای برای ما ایجاد شده را جبران کنیم».
این استاد دانشگاه افزود: «ما به نیروگاههای متعددی نیاز داریم چه برای تولید برق و چه برای تولید سوختهای فسیلی که اکنون نیاز اساسی کشور است. کاربرد انرژی هستهای فقط تولید بمب نیست و ما استفادههای بسیار زیادی میتوانیم از آن داشته باشیم، از جمله در تولید دارو و تجاری سازی آن که نیاز است پروژههای بسیاری را تکمیل کنیم».
عبدی با بیان این مطلب که «دولت مصر است که حتما پوسته برجام را حفظ کند» خاطرنشان کرد: «ما در این سالها از حفظ اسمی برجام ضربات زیادی خوردیم و آمریکا دیگر ضربه بیشتری برای فشار به ما نمیتواند داشته باشد. عدهای میگویند با نپیوستن به FATF روابط بانکی ما قطع میشود. سوال اینجاست که ما مگر اکنون اصلا روابط بانکی داریم؟ میگویند با خروج از برجام مکانیسم ماشه اجرا میشود. مگر بدتر از این هم وجود دارد؟ ما در دوران دولت قبل در لیست سیاه FATF بودیم ولی هیچ اختلالی در روند صادرات و وارداتمان به وجود نیامد».
وی با اشاره به تشییع پرشور پیکر سردار سلیمانی عنوان کرد:« این حضور مردم به نوعی یک رفراندوم برای موافقت مردم با مقاومت بیشتر و تکیه بر توانمندیهای داخلی بود. هیچ فرقی بین آمریکا و اروپا وجود ندارد و شما دیدید که سران کشورهای اروپایی به نوعی از اقدام تروریستی آمریکا در به شهادت رساندن سردار سلیمانی حمایت کردند».
این تحلیلگر مسائل اقتصادی گفت: «عدهای در دولت خوش بینی ساده لوحانهای به اروپا دارند در حالی که دیدید در یک سال اخیر شرکتهایی مثل پژو و سامسونگ از بازار ایران دست شستند و از آمریکا تبعیت کردند. ژاپن خرید نفت از ایران را با وجود نیاز خود متوقف کرد. اینها نشان میدهد که نباید به اختلاف میان اروپا و آمریکا دل بست و برجام دیگر ثمری برای اقتصاد کشور ندارد».
بود و نبود برجام برای اقتصاد ما تاثیری نداشته است
عباسعلی ابونوری، اقتصاددان و استاد اقتصاد دانشگاه در گفتگو با «نود اقتصادی» در خصوص بود و نبود برجام و تاثیرش بر اقتصاد ایران گفت: ورود و خروج از برجام مشکلات داخلی کشور را حل نمیکند و مسئولان باید برای حل مشکلات داخلی به ظرفیتهای درونی کشور توجه کنند. الان برجام هست، مگر فرقی میکند با روزی که برجام نبود!
وی افزود: «بعد از خروج آمریکا از برجام، اروپا و حتی کشورهایی مثل چین، روسیه و کره هم نتوانستند کمکی به ما بکنند و ما همچنان در شرایط سخت اقتصادی قرار داریم».
این اقتصاددان با بیان این مطلب که “روند اقتصاد کشور نزولی است” گفت: «سیاست گذاری اقتصادی کشور مناسب نیست و دولت تدبیر خاصی برای پشت سر گذاشتن شرایط تحریمی نداشته است. بودجه در حال پاسکاری بین دولت و مجلس است و میبینیم که هنوز شرایط آن مشخص نشده است. باید به برجام فکر نکنیم و راهکارهای داخلی را امتحان کنیم. هنوز دیر نشده و اتکا به تولید داخلی میتواند کشور را از بن بست برجام خارج کند».
با اجرای برجام و گشایشهای سیاسی در عرصه تجارت بینالملل همافزایی و اجماع داخلی بر سر برنامههای اقتصادی و تقویت دیپلماسی اقتصادی، میتوانست شرایط بهرهگیری مطلوبتر از فرصتهای موجود را فراهم کند، اما بخش خصوصی که باید بیشترین نقش را در این موقعیت ایفا میکرد، در هر شرایطی کنار گود نشسته و تنها به انتشار انتقاد از محدودیتها و شرایط موجود و قیمت ارز پرداخت.
سال گذشته نیز با خروج آمریکا از برجام فعالان اقتصادی و اعضای اتاق بازرگانی به تکاپو افتاده و باز هم با انتقاد از عملکرد بینالمللی دولت مطالبه ارتباطات باز تجاری و حل مشکلات جهانی را از دولت داشتند. گو اینکه طی دوران برجام در حوزه تجارت بین الملل جهش و رشد آنچنانی داشتیم و با خروج آمریکا از این معاهده بینالمللی تمام دستاوردهای تجاری این بخش پرمدعا در حال هدر رفتن است.
